سکوت سیاستگذاران در برابر پیری جمعیت

آیا مورد غفلت قرار دادن موضوع این‌چنین حیاتی و اساسی برای پیشرفت کشور طبیعی است؟ واقعا چه باید کرد؟ مگر نه این است که راه حل این مساله ازدواج و فرزندآوری صحیح و به موقع و به‌طور کلی سیاستگذاری دقیق و مشخص در حوزه جمعیت است؟ پس چرا عملا راهکاری در این‌باره ارائه نمی‌شود؟
آمار منتشر شده حاکی از آن است که شیب منفی رشد جمعیت و نرخ سالمندی در کشور به سرعت رو به افزایش است. با ادامه روند موجود و طبق پیش‌بینی‌های صورت گرفته طی حدود ۳۰ سال آینده نرخ باروری به حد جانشینی نخواهد رسید.
با اندکی تأمل می‌توان علت‌های اصلی این وضعیت را مساله باروری و ازدواج دانست. طبق گفته تاج‌الدین، عضو هیات رئیسه کمیسیون اجتماعی مجلس، بیش از 11میلیون جوان ایرانی سن ازدواج را
رد کرده‌اند.
همچنین به گزارش مرکز آمار ایران، میانگین سن ازدواج از سال ۱۳۵۵ تا ۱۳۹۵ در دختران از ۱۹ به ۲۳ و در پسران از ۲۴ به ۲۷ سال افزایش یافته است. در نتیجه افزایش سن ازدواج، فرصت باروری و فرزندآوری برای خانواده‌ها محدود شده، به‌طوری‌که میانگین فرزند به ازای هر زن به 7/1 رسیده است.
از طرفی رویکردهایی در جامعه شکل گرفته است که این بحران را مغفول قرار داده یا آن را انکار می‌کند. این افراد بالا رفتن سن ازدواج برای دختران را از شاخص‌های توسعه یافتگی می‌دانند و معتقدند ازدواج و مادر شدن زنان عاملی بر عدم پیشرفت و عقب‌ماندگی آنهاست.
واضح است ترویج و فراگیر شدن این نگاه، با تأثیر مستقیمی که بر مساله ازدواج و تشکیل خانواده و فرزندآوری دارد، چه آسیب‌های فاحشی بر پیکره جمعیت و بنیان خانواده وارد می‌کند. آسیب‌هایی همچون رشد قابل توجه آمار تجرد قطعی، محدودیت فرصت فرزندآوری خانواده‌ها و درنتیجه کاهش جمعیت و شیوع پدیده آشیانه‌های خالی.
جمعیت، از عوامل اساسی برای پیشرفت یک کشور است. در حال حاضر و با ادامه روند موجود خطراتی همچون سالمندی و بحران بازنشستگان آینده کشور را به‌طور جدی تهدید می‌کند.
طبیعتا اگر این مساله مورد بررسی و سیاستگذاری قرار نگیرد کشور در سال‌های آتی با بحران‌های اجتماعی و اقتصادی متعدد مواجه می‌شود.
بنابراین باید برنامه‌ها و قوانین حمایتی جدیدی در حوزه ازدواج و باروری وضع شود؛ در این راستا می‌توان به قوانینی در راستای رفاه مادران و حمایت از حقوقشان و طرح‌های تشویقی برای ازدواج
به هنگام اشاره کرد.

زینب دهقانی