خواستن توانستن است

داستان توانیتو
داستان از آنجایی شروع می‌شود که وحید رجبلو، جوان دارای معلولیت ۹۸ درصد تصمیم می‌گیرد دست به کار شود و کاری برای هم‌وطنانی کند که مانند خودش دچار معلولیت هستند. او با بیماری ژنتیکی SMA به دنیا آمد و به مرور قدرت دست و پایش را از دست داد. وحید همیشه تلاش کرده تا معلولیت را محدودیت نبیند و به همین دلیل هم به‌جای کلمه معلول از توان‌یاب استفاده می‌کند و به‌عنوان نمادی قوی از توان‌یاب‌ها نشان داده خواستن توانستن است.
وحید در مورد توانیتو می‌گوید: «همیشه دوست داشتم روی پای خودم بایستم و برای پدر و مادرم مشکل ایجاد نکنم، نه این‌که آنها به من توجه نداشته باشند که خیلی هم توجه ویژه داشتند، اما من دوست نداشتم متکی به کسی باشم و همین باعث شد تصمیم بگیرم برنامه‌نویسی را به‌عنوان یک شغل که برای من مناسب است، انتخاب کنم. نکته مثبت برنامه‌نویسی برای من این بود که نیازمند حضور زیادی در محل نبودم و همه کارها را می‌توانستم آنلاین انجام دهم.»
او چند سالی در حوزه برنامه‌نویسی فعالیت می‌کند و سال ۱۳۹۴ متوجه می‌شود فضای استارت‌آپی جذاب شده و بیشتر به آن پرداخته می‌شود، اما خدمات خاص توان‌یابان را در آن نمی‌بیند، به‌طور مثال وقتی تاکسی آنلاین درخواست می‌داد ممکن بود با ماشینی روبه‌رو شود که صندوق عقب نداشت و این باعث می‌شد نتواند از آن استفاده کند.
با توجه به این تصمیم می‌گیرد استارت‌آپی در حوزه ارائه خدمات به توان‌یابان ایجاد کند و توانیتو متولد می‌شود. وحید اواخر سال ۱۳۹۴ تحقیقات خود را شروع می‌کند و پس از یک‌سال پژوهش در این حوزه، سال ۱۳۹۵ با شرکت در یک رویداد به نام «توان تک» ایده خود را مطرح و از سال ۱۳۹۶ شروع به فعالیت می‌کند.

خدمت به توان‌یابان
پلتفرم‌های آنلاین امروزه برای ارائه و دریافت خدمات مورد استفاده قرار می‌گیرند. پلتفرم‌ها دو دسته کاربر را درون خود جای داده‌اند، دسته اول خدمات‌دهنده‌ها و دسته دوم خدمت‌گیرندگان، توانیتو هم بر همین اساس طراحی و پیاده‌سازی شده است. در توانیتو خدمات مختلفی از جمله خدمات درمانی، حمل‌ونقل، توانبخشی، آموزش، اداری و... ارائه می‌شود.
وحید دراین باره می‌گوید: «وقتی شروع کردیم از کسانی که به من خدمت ارائه می‌دادند خواستم وارد سایت شوند و خدمات خود را معرفی کنند و به مرور زمان تعداد خدمت‌دهندگان بیشتر شد. ابتدا فکر می‌کردم این خدمات بیشتر به درد توان‌یابان می‌خورد، اما امروز به این نتیجه رسیده‌ایم که سالمندان، جانبازان، بانوان باردار، مصدومان و حتی افراد سالم می‌توانند از خدمات سایت و نرم‌افزار تلفن‌همراه توانیتو استفاده کنند و در حال حاضر توانیتو ۲۰۰۰ کاربر دارد.»
کاربران برای دریافت خدمات توانیتو می‌توانند از طریق وب‌سایت
tavanito.com یا نرم‌افزار تلفن‌همراه تلفن‌همراه توانیتو خدمات مورد نظر خود را دریافت کنند. هزینه‌های ارائه خدمات به‌صورت شفاف روی سایت و نرم‌افزار تلفن‌همراه قرار دارد و به‌این‌ترتیب کاربران می‌توانند با اطمینان بیشتری خدمات خود را دریافت کنند. البته اطلاعات دقیق از همه خدمت‌دهندگان در سایت و نرم‌افزار تلفن‌همراه ارائه شده و تمام فعالیت‌های قبلی هر یک از ارائه‌دهندگان خدمت به دریافت‌کنندگان خدمت نمایش داده می‌شود تا آنها با خیال راحت بتوانند از خدمات استفاده کنند. توانیتو در راستای حفظ امنیت کاربران و ارائه خدمات ایمن همه تاییدات مورد نیاز از خدمت‌دهندگان را دریافت و سپس آنها را تایید می‌کند.

فرهنگ‌سازی و آمار و ارقام
همان‌طور که گفته شد بیش از ده میلیون توان‌یاب در کشور وجود دارد و نیاز به یک‌پلتفرم آنلاین که در آن خدمات همه‌جانبه به توان‌یابان ارائه شود بیش از پیش احساس می‌شود. در جهان و حتی در کشور ما قوانینی وضع شده تا از حقوق معلولان دفاع شود و حضور آنها را در جوامع پر رنگ کند، اما نگاه ویژه به حقوق این شهروندان بدون ترحم یکی از مسائلی است که نیازمند فرهنگ‌سازی در سطح جامعه است. وحید می‌گوید: «ما در کشور با مشکلات زیادی در مورد معلولان مواجه هستیم. شاید مهم‌ترین مشکل دیده نشدن توان‌یابان و گوشه‌گیر شدن آنهاست و باید تلاش کنیم ابتدا دوباره آنها را به جامعه بازگردانیم.»
تولید و توسعه پلتفرم‌هایی چون توانیتو می‌تواند به فرهنگ‌سازی در این زمینه کمک شایانی کند. همچنین وجود چنین پلتفرم‌هایی در ساده‌ترین حالت می‌تواند تاثیر زیادی در کاهش آلودگی هوا و کاهش تردد داشته باشد. وحید در این باره می‌گوید: «برای جابه‌جایی توان‌یابان نیازمند ماشین‌های خاص هستیم و آنها برای دریافت خدمات نیازمند جابه‌جایی در سطح شهر هستند، اما با استفاده از خدمات توانیتو ارائه‌دهندگان خدمت می‌توانند با امکاناتی که در سیستم دیده شده به‌طور همزمان به چند نفر خدمت ارائه کنند و برای جابه‌جایی آنها از تاکسی‌های آنلاین طرف قرارداد با توانیتو استفاده کنند. به این ترتیب دو، سه یا چهار نفر به‌طور همزمان به وسیله یک تاکسی آنلاین جابه‌جا می‌شوند و خدمات مدنظر خود را دریافت می‌کنند.»

چیزی نمی‌خواهم؛ فقط حمایت

در این‌که ارائه خدمات به توان‌یابان یکی از مهم‌ترین وظایف دولت است شکی نیست، اما این روزها استارت‌آپ‌ها در بسیاری از موارد به کمک دولت آمده‌اند و خدماتی را که شاید باید دولت با هزینه‌های زیاد ارائه می‌داد به‌راحتی در اختیار افراد قرار می‌دهند.
وحید رجبلو که خود مشکل معلولان را درک می‌کند دست به کار شده و در حرکتی خودجوش از دارایی و پس‌انداز خانواده و بخشی از هزینه‌های درمانی خود استفاده کرده و استارت‌آپی را برای ارائه خدمات به توان‌یابان راه‌اندازی کرده است. حال به نظر می‌رسد نوبت دولتمردان کشور است که از این همه همت عالی و تلاش بی‌وقفه قدردانی کرده و راه وحید رجبلوها را هموار کنند.
وحید می‌گوید: «سال‌ها تلاش در حوزه برنامه‌نویسی، پس‌اندازی اندک را برایم ساخته بود، از خانواده هم پول قرض کردم و استارت‌آپم را راه‌اندازی کردم.
چیزی از کسی نمی‌خواهم و هیچ وقت نخواسته‌ام، چون معتقدم خودم می‌توانم، اما واقعا برای یک نفر تامین هزینه‌های مالی یک شرکت استارت‌آپی با ۱۵ کارمند که ۱۱ نفر آنها حقوق بگیر هستند و تنها چهار نفر به‌صورت داوطلب فعالیت می‌کنند، کار ساده‌ای نیست. تا امروز حدود ۱۵۰ میلیون تومان هزینه استارت‌آپ توانیتو شده، ولی حمایت زیادی از سمت دولت ندیدم. آقای سورنا ستاری، معاون علمی و فناوری رئیس‌جمهوری لطف کردند و یک واحد ۱۵ متری در اختیار ما قرار داده‌اند که بتوانیم فضای کاری نسبتا مناسبی را داشته باشیم، اما خبری از حمایت‌های بیشتر نیست.»
به نظر می‌رسد وحید همه راه را رفته و امروز نوبت دولتمردان است که کنار این استارت‌آپ قرار بگیرند و او را همراهی کنند.
وحید نه تنها به‌عنوان یک مدیر موفق، راهکاری مناسب برای ارائه خدمات به توان‌یابان ایجاد کرده، بلکه به‌عنوان یک کارآفرین خوش‌فکر نیازمند حمایت همه‌جانبه است.

محسن سمسارپور