در ابتدا بگویید به چه دلیل بعد از تجربه ساخت برنامههایی مانند «ایرانیوم» و «کتاب باز» که جنبهای سرگرمی یا به نوعی اجتماعی دارند، سراغ ساخت برنامهای با رویکرد معنوی رفتید؟
اگر بخواهم خیلی کوتاه پاسخ این پرسش را بدهم میگویم؛ به من سفارش دادند این برنامه را بسازم و من هم ساختم! اما اگر بخواهم دلیل آن را شرح بدهم این گونه میگویم که من برنامه سازی را یک تخصص میدانم و تیمی که ما داریم متخصص در امر برنامه سازی است و به دلیل توانمندیهای خود در حوزههای مختلف هم، امکان ورود داریم. وقتی سفارشهای متفاوتی به ما برای ساخت برنامه پیشنهاد میشود، بررسی میکنیم که آیا شرایط ساخت یک برنامه خوب برای مخاطب را داریم یا خیر.
معیارهای شما برای ساخت این برنامه چه بود و چه نکاتی را در نظر گرفتید؟
ما معیارهای مشخصی برای خودمان داریم. به طور مثال سعی کردیم در هر زمینهای از کلیشه و تکرار فاصله بگیریم. وقتی پیشنهاد ساخت برنامهای در حوزه معارف به ما شد اول این مسائل را بررسی کردیم و بعد پذیرفتیم که سراغ ساخت «ماه من» برویم.
«ماه من» نسبت به برنامههای قبلی شما تفاوتهای زیادی دارد. میتوانیم بگوییم که این موضوع کار شما را برای ساخت آن سخت میکرد؟
من قبلا در حوزه فرهنگی «کتاب باز» را داشتم و در حوزه اجتماعی هم برنامه «ایرانیوم» را ساختم و در حوزه سرگرمی هم برنامه «شب گشت» را تهیه کردم و خیلی قبل تر از اینها یک برنامه سیاسی، اجتماعی و معارفی به نام «عصر خمینی» داشتم و با توجه به برنامههایی که کار کردم «ماه من» برایم تجربه جدیدی نیست و به دلیل تحصیلاتم در حوزه معارف، با این موضوع آشنا بودم.
تخصصی هم بخواهیم نگاه کنیم، اتفاقا برای ما جذاب است که بعد از تجربه ساخت برنامه در حوزههای مختلف، سراغ ساخت برنامهای معارفی آن هم در سحر ماه مبارک رمضان برویم و خودمان را با این چالش جدی محک بزنیم که چه میزان توانایی برای جذب مخاطب در این زمان خاص داریم. این موضوعات باعث شد که ساخت «ماه من» را قبول کنیم و الان هم از انتخاب خود خوشحال و راضی هستیم.
برای ساخت این برنامه به عنوان اولین نکته، به چه مسالهای توجه کردید؟
ساخت برنامههای معارفی اساسا یک شمشیر دو لبه است. اساسا من به عنوان یک برنامه ساز وقتی درباره برنامه تلویزیونی با هر موضوعی صحبت میکنم، پیش از هر چیزی، وجه سرگرمکننده آن را در نظر میگیرم. به خاطر اینکه تلویزیون یک رسانه است و به نظرم ذات یک رسانه جنبه سرگرمی آن است. این مساله را در مرحله اول در نظر میگیرم و بعد سراغ شاخصهای دیگری برای ساخت یک برنامه میروم.
یک مثال کوچک میزنم. چشم نواز بودن یک برنامه از نظر بصری و فرمی یک وجهی از آن سرگرمی ای که عرض کردم، به حساب میآید و همین مساله موجب میشود ما سعی کنیم دکوری را برای برنامه در نظر بگیریم که با سایر برنامهها تفاوت داشته باشد.
تفاوت «ماه من» با سایر برنامههای سحرگاهی در چه چیزی است؟ آیا زمان پخش این برنامه باعث تغیراتی در ساخت آن میشود؟
تفاوت «ماه من» با سایر برنامههای روی آنتن در ماه این است که در سحر برای مخاطب پخش میشود. زمان سحر چند ویژگی دارد که یکی از آنها این است که از نظر معنوی نسبت به باقی زمانهای معارفی، فضای حسی بیشتری از مخاطب را درگیر میکند. مردم به طور کلی در سحر حال و هوای خاص خودشان را دارند که ممکن است این حال و هوای در افطار وجود نداشته باشد.
ما در سحر داریم به خلوت مخاطب نزدیک میشویم و حواسمان است که داریم برای تک تک مخاطبان برنامه میسازیم که البته در این موضوع هم به این نکته توجه داریم که یک سلیقه جمعی را باید در نظر گرفت.
این زمان پخشی که ما داشتیم موجب این میشد که یکسری ظرافتهایی را در نظر بگیریم که هم در فرم برنامه و هم در سایر بخشهای برنامه هم تاثیرگذار باشد.
آنطور که پیش بینی میکردید مخاطب با برنامه ارتباط بر قرار کرده است؟
واقعیت این است هیچ ماست بندی نمیگوید ماست من ترش است! ولی به نظرم مخاطب با برنامه ارتباط گرفته است. «ماه من» چالشی جدی برای تیم ما بود که فکر میکنم تا حدودی نمره قبولی را
گرفتیم.
اگر در سالهای آینده هم به شما پیشنهاد ساخت این برنامه شود آن را میپذیرید؟
قطعا قبول خواهم کرد. دلیلم هم این است ساخت این برنامه حتی برای شخص من هم خیلی از نظر معنوی خوب بود و از حیث جذابیتهای برنامهسازی هم قطعا برای من خیلی جذاب است. اینکه مخاطبان، شما را در ساعتی که بهطور معمول نباید بیدار باشند، برای تماشای تلویزیون انتخاب میکنند، قطعا برای یک برنامه ساز خیلی اتفاق ویژهای است.
ولی بهطور کلی ساخت برنامه در این ساعت سختیهای خاص خودش را هم دارد. مردم معمولا در آن زمان بیشتر بهدنبال این هستند که ببینند چقدر زمان تا اذان صبح باقی مانده است و شاید چندان به دنبال تماشای تلویزیون در آن زمان نباشند.
دقیقا این موضوعی بود که من به عنوان یک برنامهساز با آن چالش داشتم. برنامه سحرگاهی باید از اینکه صرفا یک وقتگذرانی زمان اذان باشد، به برنامهای که مخاطب با ذوق و شوق آن را برای تماشا انتخاب کند، تغییر یابد.
ما در یکسری از بخشهای برنامه بازخوردهای مستقیمی دریافت کردیم که نشان از مخاطبان ما میداد. بهطور مثال حضور کارشناسان جوان در «ماهمن» باعث بازخوردهای متعدد و خیلی زیادی شد که حتی برای خود ما هم عجیب بود.
سختترین چالش شما برای ساخت ماه من چه بود؟
ما برای ساخت این برنامه در واقع داشتیم در یکفضای مبهم و مه آلود قدم بر میداشتیم؛ به این دلیل که ما تجربه ساخت این مدل برنامه را نداشتیم و تا به حال هم برای این جنس مخاطب برنامه سازی نکرده بودیم و بهطور کل با همه کارهای قبلی ما از هر نظر تفاوت داشت که این موضوعات چالش سخت ما در ماه من بود.
فکر میکنید نجم الدین شریعتی در دیده شدن برنامه چه میزان نقش موثری داشته است؟
طبیعتا رکن یک برنامه تلویزیونی مجری آن است و بخش عمده دیده شدن آن به دلیل انتخابها و همنشینی خوب اجزا باهم دیگر است و هیچ وقت یک دکور ویژه، مجری خوب، بخشهای جذاب به تنهایی نمیتوانند برنامه را نجات دهند و همه اینها عناصر تشکیل دهنده برنامه است. بازخوردهایی که داشتم همنشینی خوب اجزای برنامه با یکدیگر بوده است.مجری درکنار مهمانها و کارشناسها،دکور،موسیقی و.... است که دیده میشود.
دلیل انتخاب او بهعنوان مجری چه بود؟
باید بگویم نجمالدین شریعتی ما را شگفت زده کرد. واقعیتش را بخواهید من بسیار تردید داشتم او بتواند در این برنامه موفق عمل کند،با دکتر فکری مدیر معارف شبکه سه که صحبت میکردیم او اصرار داشت نجمالدین شریعتی میتواند اجرای این برنامه را به عهده داشته باشد و من عقیده داشتم ممکن است موفق نشود، چون مخاطب در برنامه «سمت خدا» این فرد را به عنوان یک شنونده و بدون ارتباط مستقیم میبیند و الان وارد فضایی متفاوت میشود وممکن است مخاطب او را پس بزند،به همین دلیل جلساتی با او داشتیم و متوجه شدم فردی خوش اخلاق و خوش برخورد است و با اجراهای قسمتهایی از برنامه که قبل از آنتن داشتیم، اجرای او بسیار به دل من نشست و متوجه شدم اتفاقی خوب در راه است.
می توان گفت اجرای ماه من حرکتی رو به جلو در کارنامه کاری نجمالدین شریعتی است؟
متاسفانه ده سال است هیچ وجه دیگری از توان اجرای او دیده نشده است و این موضوع برای من برنامهساز در «ماه من» محقق شد تا مخاطب با شخصیت دیگری از شریعتی مواجه شد. ادعا میکنم که نجمالدین شریعتی جزو پنج مجری برتر تلویزیون ماست و او به غیر از اجرا برنامه سازی هم بلد است و این بسیار اهمیت دارد.
صادق پریدری
خبرنگار
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم