پشت‌صحنه احضار سریالی دیپلمات‌ها

در همین زمینه رئیس سازمان امنیت و اطلاعات دانمارک در یک نشست مطبوعاتی مدعی شد سرویس اطلاعاتی ایران در پی حمله به مسؤول شاخه دانمارک الاحوازیه، گروه جدایی‌طلبان عرب ایران بوده است. گروهی که نامش با حوادث تروریستی اخیر اهواز گره خورده است.

وزارت امورخارجه دانمارک هم در این باره در بیانیه‌ای ادعای مشابهی را تکرار و تاکید کرد به این اقدام پاسخ خواهد داد. وزارت خارجه دانمارک همچنین اعلام کرد در این زمینه، یک شهروند نروژی ایرانی‌تبار دستگیر شده است.

در اقدام دیگر دانمارک در اعتراض به آنچه برنامه‌ریزی ایران برای حمله در خاک دانمارک توصیف کرد، سفیر خود را از کشورمان فراخواند.

در همین زمینه «آندره ساموئلسن»، وزیر خارجه دانمارک با بیان این‌که به اقدام برای انجام حمله در کشورمان واکنش نشان می‌دهیم، تصریح کرد که رایزنی‌هایی را با کشورهای اروپایی برای تحریم ایران در واکنش به آنچه عملیات ناکام تهران در خاک دانمارک خوانده انجام خواهد داد.

جالب اینجا است که بلافاصله پس از طرح چنین ادعاهایی از سوی مقامات اطلاعاتی دانمارک و در حالی که هنوز هیچ‌یک از این ادعاها به اثبات نرسیده و دلیل و مدرکی ارائه نشده، مایک پمپئو وزیر خارجه آمریکا در توئیتی نوشت: ما به دولت دانمارک در مورد دستگیری تروریست رژیم ایران تبریک می‌گوییم. تقریبا 40 سال است که اروپا هدف حملات تروریستی تحت حمایت ایران است. ما از متحدان و شرکایمان برای مقابله با طیف گسترده‌ای از تهدیدهای ایران برای صلح و امنیت، درخواست می‌کنیم.

اتهام‌زنی علیه ایران از کجا آب می‌خورد؟

اخباری که پیرامون این رخداد در رسانه‌ها منتشر شده و مواضع رسمی که از سوی برخی مقامات دانمارکی و آمریکایی اتخاذشده حاکی از حرکتی هماهنگ و از قبل طراحی‌شده برای تاثیرگذاری هرچه بیشتر تحریم‌ها علیه ایران است. جالب اینجا است که رگ و ریشه اطلاعات مقامات دانمارکی برای اتهام‌زنی علیه جمهوری اسلامی ایران مشخص شد و دیروز رسانه‌های صهیونیستی گزارش داد‌ند که اطلاعات منتهی به تحولات فوق، از طریق اسرائیل در اختیار کپنهاگ قرار گرفته بود. به گزارش فارس،‌ یک خبرنگار شبکه 10 تلویزیون رژیم صهیونیستی اعلام کرد که «موساد اطلاعات مربوط به تلاش ایران برای قتل یکی از سران یک گروه مخالف با ایران را در اختیار سرویس‌های امنیتی دانمارک گذاشته است.» وی این خبر را به نقل از یک مقام صهیونیست مخابره کرده که نامی از او نبرده است. در همین راستا برخی شبکه‌های رسانه‌ای از جمله بی‌بی‌سی هم مانورهای فراوانی برای بررسی درخواست دانمارک جهت تحریم ایران از سوی اتحادیه اروپا داشتند. از ظواهر امر چنین بر می‌آید که گروهی از مخالفان جمهوری اسلامی در خارج از کشور به دنبال استفاده از هر وسیله‌ای برای متهم کردن ایران به عملیات برون مرزی برای حذف مخالفان هستند تا به نوعی روابط نیم‌بند ایران و اروپا را به سمت ایجاد تنش ببرند.

مرتضی مکی، کارشناس مسائل اروپا در همین زمینه معتقد است در آستانه آغاز دور جدید تحریم‌ها علیه کشورمان و اقدامات اروپا برای مقابله با این تحریم‌ها، توطئه‌ها برای تخریب روابط ایران و اروپا بیشتر شده است. مکی خاطرنشان کرد: واشنگتن تلاش می‌کند به بهانه‌های مختلف موضع اروپا در مقابل تحریم‌ها را متزلزل کند. البته کشورهای اروپایی هم متحد و هماهنگ نیستند. برخی کشورها بویژه کشورهای کوچک و ضعیف که رابطه تنگاتنگی با آمریکا دارند بدون هماهنگی با واشنگتن اقدامی نمی‌کنند و آمریکا هم سعی می‌کند از همین کانال انسجام اروپا را متزلزل کند.

ابوالفضل حسن‌بیگی، عضو کمیسیون امنیت ملی هم در این زمینه می‌گوید: با کمال تاسف اروپا تحت فشار شدید ترامپ قرار گرفته و با استناد به سلسله گزارش‌های غلط که توسط موساد و سیا سازماندهی شده، آلت دست شده و با برجسته کردن برخی اخبار تلاش می‌کنند نظرات ترامپ را تامین کنند. لذا با طرح اتهامات و حرف‌های مضحک می‌خواهند میان ایران و اروپا اختلاف ایجاد کنند. البته کشورهای بزرگ اروپا متوجه توطئه شده‌اند و می‌دانند در قبال آن ضرر خواهند کرد.

احتیاط اروپا و اقدامات دیپلماتیک ایران

واکنش اتحادیه اروپا در این باره کمی محتاطانه‌تر از وزیر خارجه آمریکا به نظر می‌رسد.

وال‌استریت ‌ژورنال به نقل از یک سخنگوی اتحادیه اروپا نوشت: «در این مرحله، وقایع را رصد می‌کنیم و برای کسب اطلاعات بیشتر با دانمارک در تماس هستیم.»

در همین حال، بهرام قاسمی سخنگوی وزارت خارجه کشورمان ادعاهای دانمارک را «مغرضانه» خواند و انتساب عملیات ادعایی به جمهوری اسلامی را تکذیب کرد. وی طرح این ادعاها را «در ادامه توطئه‌ها و دسیسه‌های دشمنان شناخته‌شده روابط خوب و رو به گسترش ایران و اروپا در شرایط خاص و خطیر کنونی» توصیف کرد.

همچنین سخنگوی وزارت امورخارجه از احضار سفیر دانمارک به وزارت خارجه خبر داد.

وی با اعلام این خبر اظهار کرد: سفیر دانمارک در تهران با حضور در وزارت امورخارجه با رئیس اداره اول امور شمال اروپا ملاقات کرد.

در این ملاقات مراتب اعتراض کشورمان نسبت به واکنش‌های شتابزده سیاسی و رسانه‌ای برخی مقامات دانمارکی نسبت به دستگیری یک شهروند نروژی ایرانی‌تبار به اتهام داشتن برنامه برای ترور فردی در دانمارک به سفیر این کشور در تهران اعلام شد.

قاسمی افزود: رئیس اداره اول امور شمال اروپای وزارت امورخارجه در این ملاقات مجددا تاکید کرد که اخبار مغرضانه منتشره در خصوص طرح عملیات نافرجام علیه یکی از مخالفان ایرانی در دانمارک و ادعای انتساب آن به جمهوری اسلامی ایران را قویا تکذیب
می‌کنیم.

در واکنشی دیگر محمود واعظی رئیس دفتر رئیس‌جمهور در واکنش به فراخوانده‌شدن سفیر دانمارک به کشورش گفت‌: بلافاصله رئیس‌جمهور دستور دادند تا بررسی کنیم که موضوع
چیست؟

آن چه که در اخبار آمده است خیلی مشکوک است؛ در آستانه 13 آبان که تحریم‌های جدید ادعایی علیه ایران اجرایی می‌شود، برخی به دنبال این هستند که فضا را تغییر دهند. عده‌ای می‌خواهند به گونه‌ای در روابط ایران و اروپا و مذاکرات بر جام که بخوبی پیش می‌رود، خللی ایجاد کنند.

وی ادامه‌ داد: به محض این‌که تحقیقات و بررسی‌های‌مان در این زمینه انجام شد آن را اعلام خواهیم کرد.

اتهام‌زنی، رویه ثابت اروپایی‌ها درباره ایران

اما چند وقتی است که موضوع اتهام‌زنی به برخی از مقامات کنسولی و اتباع ایرانی تبار مقیم اروپا در دانمارک، اتریش، فرانسه و ... از سوی مقامات اروپایی مطرح شده و همچنان وضعیت ایرانیان دستگیر شده و رسیدگی به پرونده اتهامی آنها در وضعیت مبهمی قرار دارد. همین چند ماه قبل بود که کشور آلمان با ادعای تلاش جمهوری اسلامی ایران برای بمب‌گذاری در یک همایش منافقین، دیپلمات کشورمان در اتریش را بازداشت کرد و اکنون هم شاهد اتهام‌زنی دانمارکی‌ها علیه کشورمان هستیم.

اروپاییان مدعی برخورد با تروریست‌ها هستند اما ظاهر امر نشان می‌دهد که آنها در ارزیابی‌هایشان قائل به تروریست خوب و تروریست بد هستند.

تروریست‌های ایران‌ستیز به راحتی در کپنهاک و هلند برخی از شهرهای اروپایی مثل پاریس اقدام به برگزاری همایش و سخنرانی و ... می‌کنند و از حمایت‌ها و پشتیبانی‌های لازم برخوردارند.

خروج منافقین از فهرست سیاه سازمان‌های تروریستی اتحادیه اروپا، آن‌هم با ادعای مقابله با تروریسم و متعاقب آن کمک‌های مالی و علنی چند ده میلیون یورویی به سازمان مجاهدین خلق و پناه دادن و اسکان در کشورهایی چون آلبانی و فرانسه، علاوه‌بر کمک‌های چند صد میلیون دلاری این اتحادیه به القاعده و داعش نمونه دیگری از رفتارهای دوگانه اروپاییان با مقوله تروریسم است.

البته اروپایی‌ها باید بدانند که در پیش گرفتن چنین رویه‌ای از سوی آنها منفعتی برایشان نخواهد داشت. ابوالفضل حسن‌بیگی، عضو کمیسیون امنیت ملی در همین زمینه می‌گوید: در حال حاضر اتهاماتی که از سوی دانمارک مطرح می‌شود صد در صد غلط است و حرکتشان اشتباه است. از سوی دیگر باید به این نکته توجه داشت اگر بین ایران و دانمارک اختلافی ایجاد شود این دانمارک است که ضرر می‌کند. دست ایران باز است و اروپایی‌ها الان نیازمند ارتباط با ایران هستند.

حسن‌بیگی می‌افزاید: کشورهای اروپایی باید توجه داشته باشند که شاید اقداماتشان در نهایت در تصمیم ما در برجام هم تاثیر بگذارد و اگر این‌طور شود قطعا اروپا و دانمارک پشیمان خواهند شد.

انفعال دیپلماتیک

دیپلماسی ایران هم متاسفانه برغم چنین برخوردهایی صرفا به بیان تکذیبه و نهایت فراخوانی سفیران اروپایی به وزارت خارجه بسنده کرده است و البته هرازگاهی هم از سوی سخنگوی این وزارتخانه اعلام می‌شود که مجدانه وضعیت اتباع دستگیر شده پیگیری می‌شود اما با این وصف به عنوان نمونه 120 روز از بازداشت اسدی دیپلمات ایرانی در آلمان می‌گذرد و پیگیری‌های وزارت خارجه تاکنون نتیجه‌ای برای آزادی وی نداشته است.

نکته قابل تامل این‌که در جریان اقدامات تروریستی گروهک الاحوازیه، جمهوری اسلامی ایران امکان پیگیری قضایی و طرح شکایت از دانمارک را داشت. چون این دانمارک بود که با دادن امکانات و اختصاص دادن دفتر برای این گروهک تروریستی شرایط را برای اقدمات تروریستی آنها مهیا کرد و از این رو مقامات این کشور هم می‌بایست نسبت به چنین پشتیبانی‌هایی پاسخگو بودند. یعقوب حُر شوشتری سخنگوی گروه تروریستی«الاحواز» ساکن کپنهاگ دانمارک است و براحتی همایش و کنفرانس برگزار می‌کند. حتی بعد از واکنش‌های تندی که از سوی محافل بین‌المللی نسبت به حادثه تروریستی اهواز شده بود سخنگوی وزارت امورخارجه دانمارک تنها به این مطلب بسنده کرد که در صورت وجود شواهد کافی، اعضای گروهک تروریستی الاحوازیه که در دانمارک به‌سر می‌برند، به ایران تحویل داده خواهند شد. اما با این وصف و با گذشت چند هفته از این حادثه تلخ نه‌تنها خبری از استرداد عوامل تروریست و عناصر گروهک تروریستی مقیم در کپنهاک نشد بلکه دانمارک در اقدامی پیشدستانه و طلبکارانه اتهاماتی را علیه اتباع ایرانی مقیم این کشور مطرح کرده و حتی خواستار هماهنگی اتحادیه اروپا برای تحریم بیشتر کشورمان در عرصه‌های بین‌المللی شده است.

البته برخی کارشناسان هم توجیهاتی برای عملکرد دیپلماسی ایران مطرح می‌کنند از جمله این‌که ابوالفضل حسن‌بیگی، عضو کمیسیون امنیت ملی، رفتار وزارت خارجه را براساس تصمیماتی می‌داند که در شورای‌عالی امنیت ملی گرفته شده و به جام‌جم می‌گوید که شورای‌عالی امنیت ملی، اقدام مقابله به مثل را در مواردی از جمله بازداشت دیپلمات ایرانی در آلمان، به مصلحت ندانست. همچنین مرتضی مکی معتقد است ایران باید در مقابل سیاست‌های دوگانه اروپا درخصوص مسائلی از جمله تروریسم، رفتار هوشمندانه داشته باشد و نباید با رفتار تهاجمی، در دامی که آمریکایی‌ها و دشمنان برجام طراحی می‌کنند افتاد.

با این‌حال بسیاری از کارشناسان معتقدند اقداماتی که از سوی وزارت خارجه انجام شده کافی نیست و ایران با اقدامات قاطع و پیگیری‌های حقوقی حداقل می‌توانست پس از حادثه تروریستی اهواز، شرایط را به گونه‌ای شکل دهد که حدود 40 روز پس از آن حادثه، کشوری مانند دانمارک موضع طلبکارانه در مقابل ایران نداشته باشد.

فتاح غلامی

سیاسی