اکنون در شرایطی به سر میبریم که نظام تکقطبی در جهان کنونی بشدت در حال تحول بوده و در آینده نزدیک دچار شکست خواهد شد و نظام چندقطبی جای آن را خواهد گرفت. در چنین حالتی از وضعیت سیاسی در سطح جهانی، بسیاری از همپیمانیهایی که در حال حاضر در جهان وجود دارد دچار تغییر خواهد شد و قدرتهای بزرگ نیز در چارچوب دستیابی به منافع خود، نظم نوینی را طراحی و تعریف خواهند کرد که با وضع موجود متفاوت خواهد بود.
هنگامی که اوضاع اقتصادی و سیاسی جهان کنونی را به دقت مورد مطالعه و بررسی قرار دهیم، خواهیم دانست نشانههای این تغییر در حاکمیت جهانی و افول نظام تکقطبی در حال مشاهده است.
در حال حاضر جهان شاهد اختلاف گسترده و آشکار اقتصادی میان ایالات متحده آمریکا و اتحادیه اروپا بهعنوان یکی از شرکای اصلی اقتصادی ایالات متحده در سالهای گذشته است. حضور گسترده و تاثیرگذار چین نیز بهعنوان بازیگری قدرتمند در تحولات منطقهای و جهانی از جمله در موضوع سوریه، نقشآفرینی واشنگتن را با چالش مواجه کرده است.
نشست هلسینکی (در فنلاند با محوریت تحولات سوریه و آینده این کشور) که بتازگی برگزار شده، گواهی است بر کاهش نقشآفرینی واشنگتن و حتی همپیمانان اروپایی کاخ سفید در حل و فصل بحرانهای بینالمللی از جمله مساله سوریه و درخشش مسکو در معاهدهها و پیمانهای بینالمللی که دستیابی به صلح پایدار را در نظر دارد.
بسیاری از تحلیلگران و سیاستمداران حتی در داخل آمریکا، حضور رئیسجمهور این کشور در نشست هلسینکی را حضوری ضعیف ارزیابی کردند که این مساله از کاهش نقشآفرینی دیپلماتیک واشنگتن در عرصه جهانی حکایت دارد.
سوریه که شرایطی دشوار را پشت سر نگذاشته و به آیندهای درخشان و نیک امیدوار است، در نشست هلسینکی غایب بود، اما مواضعش از زبان پوتین، رئیسجمهور روسیه ایراد شد. پوتین در این نشست، همتای آمریکاییاش را بر اقدام مشترک جهت تامین امنیت و صلح در سوریه تشویق کرد. ترامپ نیز کوشید ناکارآمدی سیاست واشنگتن در قبال سوریه طی سالهای گذشته و شکست آمریکا در این کشور را پنهان کند. آمریکا در شرایط کنونی درپی آن است با ممانعت از تداوم حضور نظامی در میدانهای سوریه که آیندهای مجهول داشته و ضمانتی برای موفقیت و پیروزی آن متصور نیست، آبروی خود را حفظ نکرده و این سیاست شکست خورده را دنبال نکند؛ البته به شیوهای که شکست جهانی آمریکا در سوریه نمایان نشده و اقتدار این کشور دچار آسیب نشود.
سوریه با پیروزیهای ارزندهای که طی یک سال گذشته بهدست آورد، در آستانه خروج از جنگ داخلی و برونرفت از این بحران داخلی خانمانسوز و پیروزی بر تروریسم در این کشور است. ایالات متحده آمریکا که طی سالها تلاش بسیاری کرد، هویتش در جنگ سوریه آشکار نشده و نقش این کشور در حمایت مالی، تسلیحاتی و اطلاعاتی از تروریستها معلوم نشود، اکنون به نظر میرسد استراتژی خود را تغییر داده و شاید خروج نیروهای آمریکایی از خاک سوریه آخرین اقدامی باشد که ایالات متحده در این راستا انجام دهد.
منبع: تشرین چاپ دمشق
مترجم: دکتر محمدجواد گودینی
جامجم
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم