روایت موسیقی‌های محرم از نگاه بزرگان موسیقی

نوای ظهر عاشــــــــورا

ظهر عاشورا دلشان را لرزانده، صدای طبل و سنج و همهمه زنجیرزن‌ها و سینه زن‌ها با صدای نوحه خوان در هم پیچیده و مسحورشان کرده است. آنقدر که سال‌های بعد هم جایی در میان آثارشان باز کرده و شده یادآور خاطرات سال‌های دورشان؛ خاطراتی که با نام حسین(ع) گره خورده و همراهی‌شان کرده است. عزاداری‌های خاص ماه محرم بر موسیقی ایران تاثیر بسیار عمیقی داشته اند و بسیاری از موزیسین‌ها از این آیین‌ها در کار خود تاثیر گرفته‌اند. نوحه خوانی‌های بی‌نظیری که البته در گذشته پررنگ‌تر و اصیل‌تر بوده‌اند بر روند موسیقی ایرانی هم تاثیر گذاشته‌اند و بزرگانی چون زنده‌یاد ابوالحسن صبا هم بر این موضوع تاکید کرده‌اند که شیوه‌های نوحه‌خوانی سراسر کشورمان بر روند رشد و بالندگی موسیقی ایرانی تاثیر مهمی داشته‌اند. در این میان موزیسین‌هایی هم هستند که خود بر تاثیر محرم و موسیقی خاص این ماه بر کارهایشان تاکید کرده‌اند و این را به زبان آورده‌اند که جایی در زندگی، نت‌هایشان به عشق حسین(ع) گره خورده و شده نوایی که فراموش نمی‌شود.
کد خبر: ۱۱۶۵۳۸۸

روضه شنیدن پای منبر پدر

یکی از هنرمندانی که طی سال‌های گذشته آلبوم موسیقی و اجراهای موفقی را برای امام حسین(ع) داشته، حسام‌الدین سراج است؛ هنرمندی که دلبستگی‌اش به عاشورا از خانه‌شان و منبر روضه‌خوانی پدرش آغاز شده است. این هنرمند تاکنون آلبوم موفق وداع 1 و 2 را منتشر کرده و بارها آن را در قالب یک کنسرت روی صحنه برده است. از نکات جالب توجه در «وداع» انتخاب هوشمندانه و دقیق شعرهاست. او در این‌باره توضیح می‌دهد: پدر من روحانی بود، اما به هنر و شعر خیلی علاقه داشت. با استاد تاج اصفهانی و مرحوم استاد حسن کسایی دوستی نزدیکی داشتم و خانه‌مان به‌نوعی محفلی ادبی-موسیقایی بود. او روحانی خاصی بود، شعرهای عمان سامانی را می‌خواند و گریه می‌کرد. من هم در محفل پدر به اشعار عمان علاقه‌مند شدم.

بخشی از شعرهای آلبوم از سروده‌های عمان سامانی است؛ شعرهایی که بخشی از آنها را پدر سراج هم می‌خوانده است.

سمفونی نوشتن یک مسیحی برای امام حسین (ع)

لوریس چکناواریان، رهبر ارکستر و آهنگساز هرچند یک ارمنی و مسیحی معتقد است، اما امام حسین(ع) و آیین‌های ویژه ایام شهادت این امام شیعه را خیلی دوست دارد. او درباره این علاقه‌اش توضیح می‌دهد: تخصص اصلی من در موسیقی غربی است و از موسیقی ایرانی چیز زیادی نمی‌دانم، اما می‌توانم بگویم اساس بسیاری از کارهای من بر ریتم دسته‌های عزاداری محرم استوار است.

او ادامه می‌دهد: هرچند از موسیقی‌های زورخانه‌ای و کلیسا هم خیلی تاثیر گرفته‌ام، اما ریتم‌های عزاداری ماه محرم یکی از مهم‌ترین چیزهایی است که همیشه به آن توجه داشته و بر پایه‌اش کار کرده‌ام. این ریتم‌ها به گونه‌ای هستند که بخواهی و نخواهی توجهت را به خود جلب و ناخودآگاه هر شنونده‌ای را با خود همراه می‌کنند. این رهبر ارکستر همچنین اظهار می‌کند: کربلا یکی از بزرگ‌ترین تراژدی‌های دنیاست. تراژدی‌ای که همیشه فکر کردن به آن هم می‌تواند بسیار تاثیرگذار و الهام‌بخش باشد برای روایت‌های انسانی عظیم در عالم هنر. من هم سمفونی برای امام حسین(ع) نوشته ام و همین نشان می‌دهد این واقعه چه تاثیری بر من داشته است. امیدوارم توانسته باشم حس و حالی را که از این آیین‌های الهام بخش گرفته ام در کارم ارائه کنم.

حسین، متولد ظهر عاشورا

مرد بزرگ موسیقی ایرانی است و هر وقت سازش را به دست گرفته و یا حرفی زده، اتفاقات بزرگی را رقم زده است. آن‌قدر هم آزاده است که تسلیم هیچ چیز نشود و مسیر خودش را برود، نمونه این آزادگی‌اش را هم می‌شود در نپذیرفتن جایزه شوالیه دانست. حسین علیزاده متولد ظهر عاشوراست. این نوازنده و آهنگساز ظهر عاشورا به دنیا آمده و پدر و مادرش هم نام زیبای حسین را به حرمت لحظه تولدش برایش انتخاب کرده‌اند.

علیزاده سال‌ها بعد «نی‌نوا» را خلق کرد، آلبومی که در آن جمشید عندلیبی نی نواخت و نوای سوزناکش هم با شرایط جنگی کشور سازگار بود و هم به خاطر نامش مردم را به یاد حماسه عاشورا می‌انداخت و هنوز هم هر مخاطبی با هر عقیده‌ای آن را دوست دارد.

علیزاده بارها به تاثیر موسیقی عاشورا بر کارهایش تاکید کرده و گفته که نواهای عاشورایی که در ایام محرم در محله کودکی‌اش می‌شنیده، یکی از به یاد ماندنی‌ترین موسیقی‌هایی است که شنیده است. او در این‌باره می‌گوید: من در محله سیدنصرالدین بازار تهران به دنیا آمدم و همیشه شنیدن صدای دسته‌های عزاداری روی من تاثیر می‌گذاشت و توجهم را جلب می‌کرد.

این موزیسین برجسته ایرانی در بسیاری از کارهایش از موسیقی عاشورا تاثیر گرفته و این اتفاق را مرهون سوگواری اباعبدالله و دسته‌های عزاداری می‌داند که در کودکی‌اش شنیده است.

newsQrCode
ارسال نظرات
مدرسه فراتر از نمره

در گفت‌وگوی اختصاصی روزنامه «جام‌جم» با معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش‌وپرورش عنوان شد

مدرسه فراتر از نمره

نیازمندی ها