کاهش شهریه دانشگاه ها، رویا یا واقعیت؛

تا یک دهه پیش ، دانشجو شدن و برای داوطلبان ورود به سیستم آموزش عالی در کشور بیشتر شبیه آرزو و رویا بود، آرزویی که در سالهای اخیر با افزایش ظرفیت ها، تنوع روشهای پذیرش دانشجو مانند
کد خبر: ۱۱۶۱۵۲
شبانه ، غیرانتفاعی ، نوبت اول و دوم و دانشگاه آزاد از شهر اول تا شهر پنجم و ششم و... جایش را با آرزویی دیگر عوض کرده است. اکنون دیگر تحصیل رایگان و بدون شهریه نه تنها برای داوطلبان دور از تصور است ؛ بلکه خانواده ها نیز حتی به دانشگاهی کم هزینه تر یا رشته های ارزان قانع هستند.
حدود 80 تا 85 درصد از دانشجویان کشور با پرداخت شهریه تحصیل می کنند و این مساله یعنی پولی شدن آموزش عالی و بحث ساماندهی آن به مساله روز دولت و مجلس تبدیل شده است.
داستان غم انگیز ساماندهی شهریه دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی کشور از آنجا شروع شد که دولت نهم با تعدیل شهریه ها شروع به کار کرد.
وعده ای که سال گذشته با کاهش 5تا 15درصدی شهریه ها در دانشگاه های شبانه و پیام نور تا حدودی تحقق یافت ؛ اما درخصوص دانشگاه غیرانتفاعی و دانشگاه آزاد به بن بست خورد. بن بستی که امسال امید می رود با این جمله رئیس جمهور که «اگر دانشگاه آزاد شهریه های خود را کاهش ندهد، تصمیم انقلابی در این باره خواهیم گرفت.» شکسته شود.
در آخرین روز مرداد امسال ، رئیس دانشگاه آزاد با اعلام این که: «ما یک ریال از کمکهای دولتی دریافت نمی کنیم ، پس کاهش شهریه ها کاملا منتفی است.»
آب پاکی کاهش شهریه ها را روی دست همه ریخت ؛ اما کمتر از 2هفته بعد، وزیر علوم به خبرنگاران گفت: «افزایش شهریه دانشگاه آزاد باید به تایید وزارت علوم برسد».
محمدمهدی زاهدی ادامه داده بود: در دوره های شبانه دانشگاه های دولتی امسال هیچ افزایشی نخواهیم داشت و با توجه به افزایش تورم ، این نبود افزایش به معنای کاهش شهریه است.
«در دانشگاه پیام نور افزایش شهریه بسیار کمی داشته ایم و به اندازه ای است که جلوی تعطیلی واحدهای آن گرفته شود».
به گفته وزیر علوم ، هر گونه افزایش شهریه در دانشگاه های غیرانتفاعی و دانشگاه آزاد باید به تایید وزارت علوم برسد و تا این لحظه از سوی وزارت علوم هیچ گونه مجوز افزایش شهریه نداشته ایم.
این اظهارنظر در حالی صورت گرفت که آخر همان ماه ، ورودی های جدید دانشگاه های غیرانتفاعی و آزاد، با احتساب شهریه جدید در رشته های پذیرفته شده ، ثبت نام کردند.
بنابراین ، اصرار وزارت علوم مبنی بر تصویب افزایش شهریه در دانشگاه ها بیشتر فرمایشی به نظر می رسید. توضیح و توجیه دانشگاه آزاد نیز در این خصوص به این مساله ختم شد که دانشگاه آزاد یک موسسه غیرانتفاعی و غیردولتی است و موضوع کاهش و افزایش شهریه آن به هیات امنا مربوط می شود و فقط افزایش و گسترش واحدهای دانشگاهی و رشته های جدید آن زیرنظر وزارت علوم و شورای عالی انقلاب فرهنگی است.
مسوولان دانشگاه آزاد معتقد بودند که هیات امنای این دانشگاه براساس میزان تورم اعلام شده از سوی بانک مرکزی میزان شهریه را تعیین می کند.

اگر دانشگاه آزاد نبود...


با همه انتقادها به دانشگاه آزاد، مخبر کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس ، معتقد است: هیچ کدام از دانشگاه ها، شهریه ای براساس شهریه رایج واحدی ، دریافت نکرده اند.
محمدعلی حیاتی ، به حضور یک میلیون و 300هزار دانشجو در واحدهای مختلف دانشگاه آزاد اشاره می کند و می گوید: اگر دانشگاه آزاد نبود و چنین ظرفیتی را برای تحصیل آموزش عالی جوانان این کشور ایجاد نمی کرد، دانشگاه های دولتی به دلیل کمبود اعتبارات و فضاهای آموزش عالی ، امکان جذب این تعداد دانشجو را نداشتند و این تعداد دانشجو پشت درهای کنکور می ماندند و معلوم نبود به چه سرنوشتی دچار می شدند.
وی با بیان این که دانشگاه آزاد به عنوان یک بخش خصوصی در بحثهای ارزی و مالی خود مستقل است و به عنوان یک بخش خصوصی شهریه می گیرد، ادامه می دهد: این که چنین دانشگاهی چگونه آموزش دهد، چه مواردی و چه رشته هایی را آموزش دهد در اختیار دولت است و دولت حق قانونی برای نظارت دارد.
وی تاکید می کند: تمام مراکز آموزش عالی که شهریه دریافت می کنند اعم از غیرانتفاعی ، پیام نور، شبانه و آزاد باید براساس رویه و قانون درست عمل کنند و از دانشجو شهریه بگیرند.

تدبیر مجلس


اختلاف وزارت علوم و دانشگاه آزاد بر سر افزایش یا کاهش شهریه در مجلس شکل دیگری به خود گرفته است. طرح ساماندهی شهریه در شور اول به تصویب رسید و کلیات آن هم مورد توافق قرار گرفت تا جمع بندی ها برای شور دوم انجام شود.
نمایندگان مجلس بخصوص رئیس کمیسیون آموزش ، به جای کاهش شهریه بر پرداخت وام شهریه تاکید دارند.«سال گذشته 60میلیارد تومان از مصوبات مجلس که باید از سوی بانکها در قالب صندوق وام شهریه به دانشجو تعلق می گرفت ، پرداخت نشد؛ همچنین برای امسال نیز 120میلیارد تومانی که برای صندوق وام شهریه اختصاص یافته پرداخت نشده و معطل مانده است ، به طوری که دانشجویان ثبت نام ترم اول امسال و ترم تابستان را پشت سر گذاشته اند».
علی عباسپور تهرانی فرد، رئیس کمیسیون آموزش مجلس با بیان این مطلب ، ادامه می دهد: مشاهده می کنیم که سیاست گسترش دانشگاه های بخش خصوصی مطرح می شود، اما از طرف دیگر شکایات متعددی از سوی مراکز آموزش عالی غیردولتی داریم که با مشکل اداره مراکز خود روبه رو هستند؛ چرا که حقوق استادان افزایش یافته و بحث تورم نیز وجود دارد.
بنابراین نه امکانات حمایتی از طرف دولت در اختیارشان قرار می گیرد و نه افزایش شهریه درمراکز آموزش عالی غیردولتی وجود دارد.
وی در این خصوص به دانشگاه پیام نور اشاره می کند و می گوید: به طور مثال می بینیم که دانشگاه پیام نور بشدت پذیرش دانشجو را افزایش می دهد و در کمیسیون آموزش و تحقیقات نیز عنوان می شود که به دلیل کاهش پیدا نکردن کیفیت این دانشگاه ، 15درصد به شهریه ها اضافه می کنیم و این مساله را در دفترچه کنکور اعلام می کنند، در حالی که پس از آن یکدفعه این افزایش شهریه را حذف می کنند و از سوی دیگر نیز اعتبار دیگری به این دانشگاه داده نمی شود تا بتواند این کمبود را جبران کند.
نظر مجلس درخصوص تخصیص اعتبار وام شهریه و فشار اعضای کمیسیون بر سازمان مدیریت و برنامه ریزی بالاخره کار را به جایی رساند که اواسط آبان امسال ، خبر تخصیص اعتبار وام شهریه دانشگاه ها از سوی رئیس صندوق رفاه دانشجویان وزارت علوم اعلام شد.
براساس این خبر، موافقتنامه وام 60میلیارد تومانی شهریه دانشجویان دانشگاه آزاد نیز از سوی رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی امضا شده است و پرداخت آن صورت می گیرد.

وام شهریه ، مرهمی موقت


اگر کمی از بحث ساماندهی شهریه و اختصاص وام شهریه دور شویم و به آینده فکر کنیم ، پرداخت وام به دانشجویان برای پرداخت شهریه در واقع مرهمی موقت به نظر می رسد، چرا که به رغم وعده مسوولان برای بازپرداخت این وام پس از پایان تحصیلات مشغول به کار شدن ، براساس قانون فعلی وزارت علوم هردانشجو، 9 ماه پس از فارغ التحصیلی چه بیکار و چه شاغل موظف به بازپرداخت وامهای دوران تحصیل خود است. در نتیجه با توجه به مشکلات فعلی بازار کار و زیاد بودن آمار فارغ التحصیلان و متقاضیان کار نسبت به ظرفیت بازار کار، اگر بازپرداخت این وام منوط به شاغل شدن فارغ التحصیلان نباشد، به جای درست کردن ابرو، چشمها را کور می کند!

تحصیل رایگان ، یک رویا


هرچند نتیجه نهایی بحث کاهش شهریه دانشگاه ها و بخصوص دانشگاه آزاد به تصویب طرح ساماندهی شهریه دانشگاه ها در مجلس و تصمیم کمیته تعیین میزان شهریه دانشگاه آزاد موکول شده است ، اما حقیقت ماجرا این است که تحصیل رایگان برای بیش از 80 درصد دانشجویان کشور، فقط یک رویاست و تنها به یک آرزو می ماند که شهریه ها هم واقعا کاهش پیدا کند.

آخرین خبرها


بالاخره پس از همه اعلام نظرها درخصوص کاهش شهریه دانشگاه آزاد هفته گذشته جلسه هیات امنای این دانشگاه براساس پیشنهاد وزارت علوم مبنی بر طراحی مدلی برای تعیین هزینه های سرانه دانشجویی تشکیل شد. در این جلسه کمیته ای برای طراحی مدلی برای تعیین شهریه دانشگاه آزاد مشخص شد. اعضای این کمیته را نمایندگانی از وزارت علوم ، سازمان مدیریت ، هیات امنای دانشگاه آزاد و نماینده مجلس شورای اسلامی تشکیل می دهند که باید براساس شاخص های علمی ، آموزشی ، پژوهشی ، رفاهی ، فرهنگی و فضای فیزیکی واحدهای مختلف این دانشگاه ، هزینه تمام شده دوره های آموزشی را مشخص و براساس آن شهریه دانشجویان را تعیین کنند. به ظاهر این کمیته باید طی 2 ماه آینده میزان شهریه دانشگاه آزاد را تعیین کند و در صورتی که هزینه تعیین شده یک واحد دانشگاهی بیشتر از شهریه دریافتی دانشگاه باشد مابه التفاوت آن به دانشجو بازگردانده شود.




مستوره برادران نصیری
newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها