عفونت گوارشی در تابستان

غذاهای نگهداری شده در خارج از یخچال نظیر سس‌های خانگی، تخم‌مرغ، برنج و ... در بروز اسهال مسافرتی نقش زیادی دارند. به علت احتمال آلودگی میکروبی تکه‌های یخ فله‌ای عرضه شده در خیابان، استفاده از آنها برای خنک کردن محتوای آب و سایر نوشیدنی‌ها خطرناک است. آب‌های ناسالم و تهیه شده از منابع مشکوک هرگز نباید نوشیده شوند. پرهیز از مصرف شیر و لبنیات غیر پاستوریزه بسیار مهم است. وعده‌های غذایی باید قبل از مصرف بخوبی حرارت داده و پخته شوند تا خطر آلودگی میکروبی رفع شود.بهداشت اماکن عرضه و فروش مواد غذایی بسیار حائز اهمیت است.

دوره کمون اسهال مسافرتی بسیار کوتاه و حدود چهار ساعت است و مهم‌ترین ویژگی آن اسهال ناگهانی و بدون سابقه قبلی دل درد است. فرد مبتلا پس از گذشت حداکثر چهار روز بهبود می‌یابد و علائم در نیمی از افراد خفیف است. به طور کلی اختلال در برنامه سفر یا کاهش لذت از مسافرت از عوارض جانبی اسهال مسافرتی است. کودکان بیشتر در معرض ابتلا به اسهال مسافرتی هستند؛ زیرا آگاهی لازم را نسبت به ضرورت شست‌وشوی دست قبل از خوردن غذا ندارند.

مصرف آنتی‌بیوتیک‌هایی نظیر آزیترومایسین و... ممکن است به پیشگیری از اسهال مسافرتی کمک کند، اما این کار به دو دلیل چندان توصیه نمی‌شود. مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها ممکن است موجب احساس اطمینان کاذب در فرد و سهل انگاری در رعایت مسائل بهداشتی شود. عارضه دیگر، خطر عوارض جانبی و بروز مقاومت آنتی بیوتیکی در افراد است. مصرف لبنیات پروبیوتیک و نوشیدنی لبنی کفیر حین مسافرت به پیشگیری از اسهال مسافرتی کمک می‌کند. مصرف سوپ و نوشیدنی‌های شیرین نظیر چای شیرین و آبمیوه موجب تسریع بهبود فرد مبتلا می‌شود. اما مصرف نوشابه‌های کافئین دار سبب تحریک روده و تشدید اسهال می‌شود.

آلودگی و وضعیت نامناسب سرویس‌های بهداشتی و عدم دسترسی به آب و صابون نقش مهمی در بروز اسهال مسافرتی دارد. در صورت عدم دسترسی به آب و صابون در حین مسافرت، استفاده از ژل‌های ضدعفونی‌کننده بی نیاز به آب توصیه می‌شود. غذا خوردن حین رانندگی و داخل اتومبیل یکی دیگر از اقدامات غیر بهداشتی است که احتمال ابتلا به اسهال مسافرتی را بالا می‌برد.

دکتر بهادر حاجی‌محمدی

بازرس انجمن علمی بهداشت و ایمنی مواد غذایی ایران