گزارش جام‌جم از موافقت ها و مخالفت‌ها با لایحه الحاق ایران به کنوانسیون مبارزه با تامین مالی تروریسم

واقعیت‌هایی درباره «حق‌شرط» FATF

لایحه جنجال‌برانگیز الحاق ایران به کنوانسیون مبارزه با تأمین مالی تروریسم (CFT) که از نگاه بسیاری از نمایندگان در راستای اهداف استعمار است در جلسه دیروز مجلس هم به سرانجام نرسید و تعیین تکلیف آن به دو ماه دیگر موکول شد.
کد خبر: ۱۱۴۷۰۸۸

این لایحه از لوایح چهارگانه‌ای است که در راستای درخواست‌های اف.ای.تی.اف و به امید حذف ایران از فهرست سیاه این گروه به مجلس ارائه شده است اما مخالفان زیادی دارد و در نوبت قبلی که به صحن علنی آمده بود به دلیل شدت مخالفت‌ها به کمیسیون امنیت ملی ارجاع داده شد. این لایحه دیروز باردیگر به صحن آمد و پس از اظهارنظر نمایندگان مخالف و موافق، در شرایطی که برخی نمایندگان تهدید به ترک جلسه (آبستراکسیون) کرده و برخی نیز در حال پخش توماری در مخالفت با این لایحه بودند، با رای نمایندگان قرار شد بررسی آن به مدت دو ماه و تا زمان روشن شدن نتیجه مذاکرات با اروپا مسکوت بماند.

مخالفان این لایحه معتقدند با عضویت در کنوانسیون مبارزه با تامین مالی تروریسم، جمهوری اسلامی ایران در همکاری با گروه‌های مقاومت از جمله حزب‌ا... لبنان و حماس، دچار مشکل خواهد شد و فعالیت‌های سپاه پاسداران انقلاب اسلامی حتی در داخل کشورمان با محدودیت‌هایی مواجه خواهد شد. اما موافقان با تاکید بر این‌که رفع برخی مشکلات در همکاری‌ بانک‌های جمهوری اسلامی ایران با بانک‌های بزرگ بین‌المللی، منوط به الحاق ایران به این کنوانسیون و پذیرش سایر خواسته‌های اف.ای.تی.اف است تاکید دارند که با برخی حق شرط‌ها که به لایحه دولت اضافه شده است می‌توان مضرات احتمالی این لایحه را برطرف کرد و هر زمان هم که ایران احساس کرد عضویت در این کنوانسیون، مغایر منافع ملی‌ است از آن خارج می‌شود. البته منتقدان، چنین استدلال‌هایی را قبول ندارند و تاکید دارند که حق شرط در چنین کنوانسیون‌هایی، کارساز نیست و خروج از آن نیز تبعات دارد.

جلسه دیروز مجلس، محل تضارب چنین آرایی بود.

در جلسه علنی دیروز، سید حسین نقوی‌حسینی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی به عنوان مخالف این لایحه به تشریح تبعات منفی ناشی از الحاق ایران به کنوانسیون مبارزه با تامین مالی تروریسم پرداخت و تاکید کرد مسائلی که به عنوان شرط تحفظ ایران برای عضویت در این کنوانسیون مطرح می‌شود در صورت مخالفت یکی از کشورهای عضو، در ارتباط با آن کشور بدون اثر می‌شود.

نماینده ورامین در همین زمینه به تحریم‌های آمریکا علیه کشورمان اشاره کرد و با بیان این‌که 80 درصد تحریم‌های جمهوری اسلامی ایران از سوی آمریکا اعمال شده است گفت: در چنین شرایطی اگر آمریکا به حق شرط‌های ایران اعتراض کند، این حق شرط‌ها در ارتباط با آمریکا بدون اثر می‌شود و بنابراین عضویت ایران در کنوانسیون مبارزه با تامین مالی تروریسم، در ارتباط با تحریم‌های آمریکا اثری نخواهد داشت.

سوابق ناکامی برخی کشورها در استفاده از حق شرط

نقوی حسینی در ادامه به سابقه استفاده برخی از کشورها از حق شرط اشاره کرد و با بیان این‌که موضوعاتی نظیر حق تحفظ، بیانیه تفسیری و غیره از لحاظ حقوقی بلااثر است، اظهار کرد: بیانیه تفسیری به هیچ وجه قابل اعمال در حقوق بین‌الملل نیست؛ گفته شده در این کنوانسیون ۶۰ کشور حق تحفظ دارند، اما سوال این است که کدام کشورها توانستند از این حق تحفظ استفاده کنند؟

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی اظهار کرد: مصر حق تحفظ قائل شد، بر اساس حق تحفظ خود عمل کرد اما هلند به این حق تحفظ اعتراض و آن را بلااثر کرد.

وی افزود: کره نیز از حق تحفظ استفاده کرد اما آمریکا و اروپا اعتراض کردند و حق تحفظ آن بلااثر شد. بنابراین حق تحفظ بلااثر است و باید به این نکته توجه داشت که شما به متن کنوانسیون می‌پیوندید.

وی در ادامه به برخی زیان‌های پیوستن به این کنوانسیون اشاره کرد و گفت: عضویت در کنوانسیون مذکور الزاماتی را در چارچوب تعیین شده توسط دشمنان برایمان رقم می‌زند. به عنوان مثال اختیارات نظام پولی و مالی را با پیوستن به این کنوانسیون محدود می‌کنیم لذا آن وقت نمی‌توانیم با تحریم‌ها مقابله کنیم.

نقوی حسینی با بیان این‌که هم‌اکنون قانون داماتو، برجام، کاتسا و غیره در حال اجرا شدن است، اظهار کرد: بنابراین پیوستن به FATF تاثیری بر رفع تحریم‌ها ندارد و در واقع خودتحریمی انجام می‌دهیم.

کواکبیان: شروط ایران،‌ مشکل را حل می‌کند

با این‌حال مصطفی کواکبیان نماینده اصلاح‌طلب مجلس و همچنین سید عباس عراقچی معاون سیاسی وزارت خارجه که به عنوان نماینده دولت در جلسه دیروز مجلس حاضر شده بودند در حمایت از عضویت ایران در کنوانسیون مبارزه با تامین مالی تروریسم معتقدند که حق شرط‌های ایران می‌تواند مشکلات مورد اشاره منتقدان را حل کند.

کواکبیان در همین زمینه با اشاره به اصلاحات صورت گرفته در این لایحه در کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس عنوان کرد: ما با تعیین هفت یا هشت حق شرط قرار است به این کنوانسیون بپیوندیم؛ کشور ما امروز دچار مشکلات عدیده‌ای است، مگر می‌توانیم برای الحاق به هر کنوانسیون بین‌المللی بگوییم این استعماری است؟ اگر این طور باشد فاتحه سازمان ملل را باید خواند.

عراقچی: حق شرط‌ها نقاط ضعف را پوشش می‌دهد

عراقچی هم با تاکید بر این‌که هیچ مشکل امنیتی در لایحه الحاق ایران به کنوانسیون مبارزه با تأمین مالی تروریسم متوجه ایران نخواهد شد گفت: بیانیه تفسیری ایران تمام نقاظ ضعف این لایحه را پوشش می‌دهد.

وی افزود: شاید بیش از دو سال است که تمام ارگان‌های امنیتی کشور از جمله وزارت اطلاعات و اطلاعات سپاه و شورای عالی امنیت ملی و وزارت امورخارجه، کار کارشناسی روی این لایحه را انجام داده‌اند. شورای عالی امنیت ملی به عنوان بالاترین مرجع امنیتی کشور گواهی داده با حق شرط‌هایی که گذاشتیم هیچ تهدید امنیتی متوجه کشور نخواهد شد، آقای شمخانی در مجلس این را بصراحت بیان کرد، ما تمام حفره‌های موجود در این کنوانسیون را دیده‌ایم و تمام نقاط ضعفی را که ممکن است باعث سوءاستفاده شود دیده‌ایم و برای آن تدابیری اندیشیده‌ایم.

عراقچی با بیان این‌که از نظر سازمان ملل و جامعه بین‌المللی،‌ فقط چهار گروه شامل داعش، القاعده، طالبان و جبهه النصره به عنوان گروه تروریستی شناخته می‌شوند، تصریح کرد: از ترس این‌که نکند در آینده غربی‌ها بگویند حزب‌ا... تروریست است، فشار به خودمان نیاوریم، اگر آنان در آینده چنین کاری را انجام دهند، همان موقع برخورد می‌کنیم.

وی افزود: در این کنوانسیون راه خروج دیده شده است، هر لحظه احساس کنیم منافع گروه‌های مقاومت در خطر قرار گرفته، براحتی از این کنوانسیون خارج می‌شویم. حق حاکمیتی جمهوری اسلامی ایران را هیچ قدرتی در دنیا نمی‌تواند زیر سؤال ببرد.

امین‌زاده: خروج از کنوانسیون‌ها هزینه‌زا ست

با این‌حال برخی حقوقدان‌ها معتقدند خروج از کنوانسیون‌های بین‌المللی چندان راحت نیست و تبعات منفی دارد. همچنین همان‌طور که نقوی‌حسینی در صحبت‌های دیروز خود در مجلس گفت درخصوص حق شرط‌های کشورهای عضو نیز حرف و حدیث‌های فراوانی وجود دارد.

دکتر الهام امین‌زاده استاد دانشگاه درباره مباحث مربوط به عضویت ایران در کنفوانسیون مبارزه با تامین مالی تروریسم و موضوعاتی مثل بحث تعیین حق شرط و امکان خروج ایران از این کنوانسیون به خبرنگار جام‌جم گفت: به‌طور معمول زمانی که در برخی معاهدات و کنوانسیون‌های بین‌المللی حق‌شرط پیش‌بینی می‌شود باید از ابتدا اجازه آن در سند بین‌المللی مورد نظر داده شده باشد و مخالفتی هم برای آن در نظر نگیرند. نمونه آن برخی معاهدات بین‌المللی در حوزه حقوق بشر است که برای تشویق برخی از کشورها برای پیوستن به آن صورت می‌گیرد تا الحاق‌های حداکثری داشته باشند. اما در پاره‌ای معاهدات بین‌المللی اساسا حق شرط ممنوع شده‌است. وی در عین حال خاطرنشان کرد که نوع سومی از معاهدات بین‌المللی وجود دارد که در آن حق‌شرط در نظر گرفته شده اما به شرطی که چنین کاری با روح و اهداف معاهده مورد نظر منافات نداشته باشد. بنابراین در معاهداتی مثل کنوانسیون مبارزه با تامین مالی تروریسم ممکن است برخی از گروه‌هایی که ایران از آنها حمایت مالی می‌کند هم بعدها براساس تفاسیر خاص اعضا جزو گروه‌های ممنوعه برای تامین مالی در نظر گرفته شود. بنابراین ایران در آن صورت نمی‌تواند تعیین حق شرط کند چون به نظر می‌رسد که این اقدام با روح و اهداف کلی آن معاهده منافات دارد. ایران در صورتی می‌تواند این حق شرط را بگذارد که همه کشورهای عضو موافق آن باشند و اگر اعتراضی نسبت به این اقدام ایران داشته باشند برای کشورمان این الزام پیش خواهد آمد که باید حق شرط خود را پس بگیرد. امین‌زاده درباره موضوع امکان خروج ایران از چنین کنوانسیونی با اشاره به تبعات منفی این اقدام ابراز کرد: این برعهده نظام است که بررسی کند آیا الحاق نشدن به یک سند در فضای فعلی به سود کشور است یا این‌که ابتدا ملحق شویم و بعد به علت عدم تمکین به یک معاهده هدف تحریم‌ها و برخوردهای بین‌المللی قرار بگیریم و از آن خارج شویم و در پی آن هزینه مجددی را به خاطر عواقب خارج شدن از آن متحمل شویم. به عبارت دیگر خروج از هر سند بین‌المللی امکان پذیر است اما هزینه بر خواهد بود. همچنین به نظر می‌رسد خروج از اف.ای‌تی‌‌.اف به نسبت سایر معاهدات بین‌المللی دشوارتر است چون در آن ما یک نظارت جامع بین‌المللی را بر ارتباطات اقتصادی داخلی و بین‌المللی می‌پذیریم.

شعبانی: حق شرط نباید با متن کنوانسیون منافات داشته باشد

قاسم شعبانی، کارشناس حقوق بین‌الملل هم در گفت‌وگو با جام‌جم، گفت: به صورت اساسی خاستگاه این قبیل کنوانسیون‌ها مبتنی بر زور و قدرت کشورهای قدرتمند است و طراحی آنها با هدفی خارج از توان و مغایر با منافع کشورهایی از جمله جمهوری اسلامی ایران است.

این حقوقدان با تاکید بر این‌که پیش از پیوستن به کنوانسیون‌ مبارزه با تامین مالی تروریسم باید نسبت به تبعات آن کاملا تحقیق شود گفت: اگر در اینگونه کنوانسیون‌ها نتوانیم حق تحفظ قائل شویم و در آینده ما را با گروه‌های مقاومت مشروع به چالش بکشند امضای این قبیل کنوانسیون‌ها به منافع ما کمکی نخواهد کرد و چالش‌برانگیز خواهد بود. اگر امکان برقراری حق شرط امکان پذیر نیست تائید این کنوانسیون خطای محض است.

شعبانی با بیان این‌که برخی حق شرط‌های ایران با روح و ذات کنوانسیون منافات دارد گفت: در این صورت نباید به آن ملحق شد چرا که ابزاری برای قدرت‌های بزرگ علیه ایران خواهد بود.

تصویب لایحه پالرمو

نمایندگان در نشست علنی دیروز با لایحه الحاق ایران به کنوانسیون مبارزه با جرایم سازمان یافته فراملی (پالرمو) موافقت کردند.

این لایحه پیش از این در مجلس تصویب شده بود که به دلیل برخی ایرادات شورای نگهبان، به مجلس عودت داده شده و پس از رفع ایرادات، در جلسه دیروز با 136 رأی موافق، 89 رأی مخالف و 11 رأی ممتنع از مجموع 256 نماینده حاضر تصویب شد.

newsQrCode
ارسال نظرات
مدرسه فراتر از نمره

در گفت‌وگوی اختصاصی روزنامه «جام‌جم» با معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش‌وپرورش عنوان شد

مدرسه فراتر از نمره

نیازمندی ها