تجارت ترجیحی با ترکیه را اصلاح کنید

صادرات کالاهای مزیت‌دار کشورها یکی دیگر از مواردی است که باید به آن توجه کرد. ایران، ترکیه و پاکستان از نظر تولیدات مزیت دار تقریبا در شرایط یکسانی قرار دارند. در این شرایط به دلیل بالا بودن تعرفه واردات کالا به کشور بازار ایران مزیت رقابتی برای کشور مقابل پیدا می‌کند، اما در عین حال شرایط ورود ایران به آن کشورها را سخت کرده است.

زمانی که بین کشورها مزیت یکسانی مشاهده می‌شود باید برای یکدیگر امتیازاتی در نظر بگیرند، اما در تجارت ترجیحی که ایران با ترکیه امضا کرده فضا و منفعت بیشتر متوجه طرف ترک است. البته باید توجه داشت ترکیه در طول دو دهه گذشته زیرساخت‌های صنعتی خود را تغییر داد و از آنجا که عضو سازمان تجارت جهانی است ورود ایران را به بازار آن کشور سخت می‌کند.

اکنون نیز تولیدکنندگان داخلی به تجارت ترجیحی با ترکیه اعتراض دارند. به نظر می‌رسد سبد کالا و عددی که برای تجارت ترجیحی انتخاب شده دست برتر را سمت ترکیه داده است. برخی مسئولان با قرار دادن آمار صادرات نفت و گاز در تراز تجاری با ترکیه اعلام می‌کنند صادرات ایران به ترکیه بیشتر بوده در نتیجه ترکیه نیز باید به همین میزان صادرات داشته باشد. این در حالی است که ترکیه کالاهای با ارزش افزوده بالا و محصولات کامل خود را وارد ایران می‌کند، اما به ایران چنین امتیازاتی داده نشده است. در این شرایط قطعا باید نسبت به تغییر یا لغو قرارداد تجارت ترجیحی بین ایران و ترکیه اقدام کرد. به طور معمول زمان و امکان اصلاح قراردادهای تجارت ترجیحی در قراردادها منعقد می‌شود. نکته قابل توجه اینجاست که آمریکا مدعی اصلی تجارت آزاد در جهان به دلیل منافع کشورش اقدام به افزایش تعرفه کالاهای وارداتی کرده و قوانین سازمان تجارت جهانی را زیر پا گذاشته است. اگر ایران می‌خواهد منافع ملی را در نظر بگیرد سیاست‌های فعلی کشور آمریکا بیانگر چنین موضوعاتی است و بهره بردن از آن می‌تواند اقتصاد ایران را بهتر کند.

حمید صافدل

رئیس پیشین سازمان توسعه تجارت