چگونه با خطرات چاقی مبارزه کنیم؟

اکنون به خطرات چاقی بپردازیم: کلسترول با غلظت کم یا ال دی ال خطرناک‌ترین نوع چربی خون است که در مردان هر چه وزن بدن بیشتر می‌شود، آن نیز افزایش می‌یابد ولی در زنان با بالا رفتن وزن و رسیدن شاخص توده بدن (بی ام آی ) به 27 این کلسترول خطرناک زیاد می‌شود. بین افزایش وزن و افزایش فشار خون ارتباط مستقیم وجود دارد. شیوع فشار خون در زنان و مردان چاق حدود 40 درصد است، در حالی که شیوع این بیماری در افراد با وزن متناسب حدود 15 درصد است. تنگی رگ‌های کرونر قلبی با چاقی مرتبط است بخصوص چاقی شکم و چاقی در سن جوانی با افزایش خطر تنگی رگ‌های قلبی که عامل اصلی سکته‌های قلبی است، ارتباط دارد. جالب این است که احتمال بروز تنگی عروق کرونر در وزن‌های متوسط به بالاست یعنی از شاخص توده بدنی 22 به بالا هر چه وزن زیاد می‌شود این خطر افزایش می‌یابد.

خطر سکته مغزی در افراد چاق دو برابر افراد با وزن متعادل است. همین طور خطر لخته شدن خون در رگ‌های پا و رگ‌های ریه نیز در چاق‌ها بخصوص آنها که چاقی شکمی دارند، زیادتر است. چاقی با فشاری که روی قفسه سینه و عضلات تنفسی ایجاد می‌کند باعث ضعیف شدن حرکات تنفسی و به تبع آن باعث افت ظرفیت تنفسی و قابلیت باز شدن ریه‌ها می‌شود‌. این تغییرات موجب زیاد شدن کار تنفسی و تنگی نفس بویژه حین فعالیت می‌شود. در افراد چاق حجم کلی ریه‌ها و قابلیت ریه‌ها برای گردش هوا هنگام تنفس‌های عمیق بشدت کاهش می‌یابد. بیشتر افراد چاق به دلیل حجم زیاد چربی در اطراف گلو دچار خروپف هستند . مشکلی که خیلی سریع با کاهش وزن برطرف می‌شود. درصدی از این افراد به دلیل انسداد موقت مجاری تنفسی حین خواب، چندین بار دچار قطع تنفس می‌شوند که بلافاصله با بیدار شدن برطرف می‌شود. گاه در یک شب صدها بار این اتفاق تکرار می‌شود وهر باربعد از لحظاتی بیداری فرد دوباره می‌خوابد. در طول روز خاطره‌ای از این بیدارشدن‌های پیاپی در ذهن باقی نمی‌ماند ولی خواب آلودگی، احساس کسالت، کاهش تمرکز و چرت زدن‌های پیاپی بر اثر این بدخوابی در طول روز به جا می‌ماند.

برای فرار از این مجموعه خطرناک تنها راه این است که کالری دریافتی را کم کرده و ورزش کنیم. یک راه‌حل عملی این است که حجم شام را بشدت کم کنید. از مصرف غذاهای آماده و شکر خودداری کنید. همچنین سه جلسه درهفته به ورزش‌هایی مانند شنا بپردازید و کوهپیمایی آخر هفته را در برنامه‌تان بگنجانید. با این کارها می‌توانید وزن اضافی سوغات عید را به حالت قبل برگردانید.

دکتر رضا کریمی

فوق‌تخصص غدد و متابولیسم