جام خوراک

شیرین‌کننده‌های رژیمی سنتزی: کالری کم به چه قیمت؟

در سال‌های اخیر توجه مصرف‌کنندگان به سلامت افزایش یافته است و به همین دلیل بسیاری از مردم سعی می‌کنند با کاهش مصرف غذاهای حاوی مقادیر بالای شکر، نمک و چربی، سبک زندگی خود را تغییر دهند. در حال حاضر بسیاری از مردم به مصرف غذاهای حاوی شیرین‌کننده‌های بدون کالری روی آورده‌اند. این شیرین‌کننده‌ها بمراتب شیرین‌تر از شکر هستند، اما کالری ندارند.

کد خبر: ۱۱۱۱۵۰۷

انواع مختلفی از این شیرین‌کننده‌ها وجود دارد که شش مورد از آنها را سازمان غذا و داروی آمریکا برای مصارف غذایی مجاز شمرده است که عبارتند از: آسپارتام، ساخارین، سوکرالوز، نئوتام، آسه سولفام ـ کا و استویا. جالب است بدانید شیرینی آنها به ترتیب 200،180، 300، 600، 800، و 200تا 300 برابر شکر است. بسیاری از این شیرین‌کننده‌ها با روش‌های شیمیایی ساخته می‌شوند بجز استویا. استویا دارای ترکیبی شیرین به نام استویول است که بدن انسان قادر به تجزیه آن نیست. متاسفانه امروزه بسیاری از تولیدکنندگان با درج نام فاقد شکر روی محصول سعی بر جلب نظر مشتریان دارند غافل از این که مصرف بیش از حد این ترکیبات نیز اثرات نامطلوبی بر سلامت مصرف‌کنندگان به دنبال خواهد داشت که در ادامه برخی از آنها بیان می‌شود.

تاثیر بر جوانه‌های چشایی: بسیاری از این شیرین‌کننده‌های رژیمی با جوانه‌های چشایی روی زبان واکنش می‌دهند و از حساسیت آنها به شیرینی می‌کاهند. لذا به دنبال استفاده از آنها جوانه‌های چشایی زبان قادر به درک شیرینی طبیعی مثل شیرینی میوه‌ها نیست و مصرف‌کننده همیشه به دنبال شیرینی و غذای شیرین است.

افزایش احساس گرسنگی: مصرف این شیرین‌کننده‌ها با ایجاد تداخل در پیام‌های گرسنگی در بدن همراه هستند. در واقع پس از مصرف این ترکیبات، بدن نمی‌تواند به طور موثری از مواد غذایی حاوی آنها استفاده کند. مصرف شیرین کننده‌های رژیمی مانع ترشح هورمون تنظیم کننده قند خون (جی ال پی -1) شده و با افزایش احساس گرسنگی همراه است.

ناهنجاری‌های متابولیکی: مطالعات نشان می‌دهد احتمال ابتلا به ناهنجاری‌های متابولیکی در افرادی که نوشیدنی‌های رژیمی مصرف می‌کنند دو برابر بیشتر از افرادی است که از این نوشیدنی‌ها استفاده نمی‌کنند. ناهنجاری‌های متابولیکی عبارت است از مجموعه‌ای از شرایط نظیر افزایش فشارخون، سطح قندخون، میزان تجمع چربی اطراف شکم و سطوح غیر طبیعی کلسترول. این شرایط خطر ابتلا به سکته مغزی و بیماری‌های قلبی را افزایش می‌دهد.

دیابت نوع دو: مطالعات انجام شده در جوامع اروپایی حاکی از آن است هم نوشیدنی‌های حاوی شکر و هم انواع شیرین شده با شیرین‌کننده‌های رژیمی، خطر ابتلا به دیابت نوع دو را افزایش می‌دهند. خطر ابتلا به دیابت نوع دو در افرادی که روزانه حداقل یک نوشابه رژیمی یا حاوی شکر مصرف می‌کنند، بسیار بالاست. حتی افرادی که دارای وزن طبیعی هستند، پس از مصرف نوشیدنی‌های حاوی این نوع شیرین‌کننده‌ها مستعد ابتلاء به دیابت نوع دو خواهند شد.

بیماری‌های قلبی ـ عروقی و افزایش فشار خون: جالب است بدانیم خطر ابتلا به افزایش فشار خون و بیماری‌های قلبی ـ عروقی با مصرف نوشابه‌های حاوی شکر و شیرین‌کننده‌های رژیمی تقریباً برابر است و این مساله بویژه در زنان بیشتر به چشم می‌خورد.

ایجاد حساسیت در بیماران خاص: آسپارتام در بیماران مبتلا به فنیل کتونوری ممکن است مشکلاتی ایجاد کند، چرا که در ساختار آن فنیل آلانین وجود دارد. لذا باید هشدار لازم در زمینه وجود این ترکیب روی بسته‌بندی درج شود.

توصیه آخر: اثراتی نظیر سر درد، افسردگی، مشکلات رفتاری و شناختی، واکنش‌های عصبی و بیماری‌های کلیوی مزمن با مصرف محصولات حاوی شیرین‌کننده‌های رژیمی گزارش شده است که نیاز به مطالعات بیشتر و دقیق‌تری در این زمینه احساس می‌شود. متاسفانه چون این شیرین‌کننده‌ها میزان مصرف شکر را به طور قابل توجهی کاهش می‌دهد، مصرف آنها در داخل کشور نیز رو به افزایش است؛ بنابراین برای ارتقای سطح سلامت عمومی مصرف کلیه شیرین‌کننده‌ها کاهش یابد نه فقط شکر. بهتر است مصرف‌کنندگان به ترکیبات درج شده روی بسته‌بندی مواد غذایی توجه کرده و با آگاهی بیشتری نسبت به انتخاب و خرید آنها اقدام کنند.