چشم نابینای رسانههای بینالمللی بر راهپیمایی عظیم اربعین
رسانههای خارجی و بایکوت یک حماسه
راهپیمایی عظیم اربعین و تجمع میلیونی جهان اسلام در کربلا که چند سالی است با استقبال بینظیر مردم سراسر جهان روبهرو شده، با بایکوت رسانههای غربی و عربی مواجه است و این رسانهها در تلاشند با تکنیکهای مختلف رسانهای، خبر این اتفاق بزرگ را از دید مردم جهان پنهان نگاه دارند.
به نظر میرسد رسانههای غربی از پوشش این رخداد عظیم و استثنایی هراس دارند و میترسند ظرفیت بزرگ دین اسلام و انسجام مسلمانان، شرایطی را ایجاد کند که غرب نتواند اهداف خود را دنبال کند. در همین راستا، رسانههای وابسته در انعکاس راهپیمایی عظیم کربلایی مردم، فقط به اتفاقات ناگواری که در این مسیر روی میدهد اشاره دارند و میکوشند این حاشیهها بر متن غالب شود.
پوشش وسیع هالووین در بایکوت اربعین
جالب اینجاست با اینکه دوربینها ناتوان از نمایش خیل عظیم جمعیت حاضر در مراسم راهپیمایی حسینی اربعین هستند، اما رسانههای غربی در سیاستهای خصمانه خود عاجز از انعکاس بزرگترین تجمع مسالمتآمیز بشری در جهانند و ترجیح میدهند به جای انتشار این واقعه به انتشار اخبار و تصاویری از هالووین یا حوادث تروریستی در جهان اسلام پرداخته و بکوشند با خبرسازی و جریانسازیهای سفارشی و تشریفاتی، توجه افکار عمومی را از موج عظیم زائران اربعین دور کنند.
نگاهی به مطالب این روزهای رسانههای آمریکایی، اروپایی و عربی منطقه نشان میدهد این رسانهها اعم از روزنامهها، مجلات و خبرگزاریها، بهعمد به رویداد عظیم اربعین توجهی نشان نداده و بهجای آن، با بحرانسازی مصنوعی در عربستان یا لبنان این خط خبری را پی گرفتهاند تا مسائل دیگری را در منطقه برجستهسازی کرده و افکار عمومی را از موضوعات مهمی چون حماسه اربعین دور کنند.
بایکوت بهدلیل منافع غرب
در همین رابطه، محمد خدادی مدیرعامل سازمان خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) با بیان اینکه رسانهها خاستگاه و مقاصد خود را براساس اهدافی که دارند دنبال میکنند، تاکید کرد هیچ رسانهای در دنیا بیهدف تاسیس نشده و بهرغم اینکه در مدل غربی ادعا میشود رسانهها تریبونهای آزاد هستند، چنین چیزی دیده نمیشود. او با تاکید بر اینکه فقط مراسم اربعین از پوشش خبری رسانههای غرب سانسور نمیشود بلکه اخباری که منافع غرب را در بر ندارد هم از انعکاس باز میماند، یادآور شد: اگر دقت کنید برخی اخبار در حجم خبری قابل توجه منعکس میشود، اما جنایاتی که در یمن صورت میگیرد در نمونه غربی رسانهای از انعکاس باز میماند.
مدیرعامل سازمان خبرگزاری جمهوری اسلامی، رسانههای غربی را در اختیار سیاست و اهداف دولتهایشان دانست و خاطرنشان کرد: «اهداف کشورهای غربی در قدرت شیعه و مبارزه با تروریسم تامین نمیشود، به همین دلیل آنها هیچگاه اقتدار مسلمانان را دنبال نمیکنند.»
نشانههای ادعای بیتفاوتی غرب نسبت به اتفاقات مهم منطقه وقتی آشکار میشود که بدانیم رسانههای غربی اصولا سعی میکنند نگاهی وارونه به خاورمیانه داشته باشند. سال گذشته و در آستانه اربعین، نیویورک تایمز در مطلبی ـ که سالهای پیش نیز به همین منوال منتشر کرده بود ـ سعی کرد راهپیمایی اربعین را به یک رویداد تفرقهانگیز فروکاهیده و در همین راستا نوشت: «در سالهای گذشته اجتماع بزرگ اربعین... هدفی آماده برای اعمال تروریستی گروههای افراطی سنی علیه شیعیان بوده است...»؛ نیویورک تایمز همان رسانهای است که ده سال پیش گزارش خود درخصوص اربعین حسینی را با این تیتر عجیب منتشر کرد که مردم با پای پیاده و الاغ... خود را به کربلا رساندند! این خط خبری که مبتنی بر برجستهسازی حاشیههای اربعین است، از سوی دیگر رسانههای غربی نیز معمولا پی گرفته میشود. بهطور مثال در سال 2013، کانال فرانس 24 در ابتدای گزارش خود در رابطه با اربعین، از بمبگذاریها نوشت. دو سال پیش از آن به عنوان نمونه کریستین ساینس مانیتور نیز به همین نحو گزارش خود را آغاز کرده بود.
پوشش اخبار تفرقه آری، وحدت نه!
خدادی، فعال رسانهای با تاکید بر اینکه بخشی از پازل رسانهای غرب در این است که بدیهای کشورهای در حال توسعه بویژه مسلمان منعکس شود، اما اخبار اتحاد و اقتدار آنان بازتابی پیدا نکند، یادآور شد اگر نگاه کنید اخباری که از افغانستان، عراق، لبنان و ایران منعکس میشود، اخبار بد است و کوچکترین خبری از تحولات مثبت، منعکس نمیشود. وی رسانههای غربی و وابستگان آنان را ابزاری برای اهداف سیاسی کشورها عنوان و تاکید کرد از نظر غرب، قدرت کشورهای در حال توسعه بویژه مسلمان، مخالف منافع آنان است و از آنجا که داعیه رهبری دنیا را دارند، در نگاه آنها نباید یک اجتماع میلیونی و مردمی که با عظمت بالا و کمترین مشکل تشکیل میشود، تبلیغ شود.
مدیرعامل سازمان خبرگزاری جمهوری اسلامی با اشاره به اینکه رسانههای بیگانه جنگ ملت ایران و عراق را تبلیغ کردند، اما همراهی این دو ملت را هیچگاه تبلیغ نمیکنند، یادآور شد: «جنگ بین مسلمانان، خبر مورد استقبال آنان است چون میتوانند به عنوان میانجی وارد مساله شوند، اما وفاق، همدلی، همگرایی و همکاری مسلمانان قطعا موردنظر آنان نیست.»
کوشش رسانههای استکباری برای تحریف دین
افزون بر تفرقه و حاشیهسازی، رسانههای بیگانه سعی میکنند راهپیمایی اربعین را به یک مناسک اقتصادی نیز تقلیل دهند. سایت خبری آتلانتیک پیشتر در این رابطه نوشته بود: اربعین فرصتی در اختیار شیعیان عراق قرار داده تا هم به فرصتهای اقتصادی بیشتری دست پیدا کنند و هم اینکه پایههای حضور خود در حکومت را استحکام ببخشند. این در حالی است که چند کیلومتر دورتر، هزاران نفر بهدلیل جنگهای داخلی آواره شده و در کمپهای آوارگان زندگی میکنند!
همزمان با این ادعاها، سایت خبری اندیشکده فارین افرز اربعین را فرصتی برای زمینهسازی طرح عقاید شیعه معرفی میکند. نگاهی تفرقهانگیز که سعی در حاشیهسازی برای این حادثه مهم دارد.
در ارتباط با این رویکردهای رسانههای غربی، بیژن نوباوه، کارشناس رسانه و مدیر مسئول روزنامه عصر ایرانیان با اشاره به اینکه راهپیمایی اربعین حرکت بزرگی است که در حدود ده سال گذشته به یک حرکت منطقهای و جهانی تبدیل شده، یادآور شد که این حرکت بسیار مهم در جهت عکس توطئههای غربی در منطقه، نشاندهنده وحدت میان اعراب و ایرانیان است.
وی با تاکید بر اینکه یکی از سیاستهای استعماری غرب، کوبیدن بر طبل تفرقه است تا هیچگونه همبستگی بین مسلمانان وجود نداشته باشد و جنگ عراق علیه ایران نمونهای از آن است، خاطرنشان کرد: همبستگی مسلمانان در راهپیمایی اربعین صددرصد ناشی از اعتقادات ایمانی است و شاهدیم که مردم عراق با از خودگذشتگی، پذیرای میلیونها مسلمان از اقصی نقاط جهان بخصوص ایران هستند. مدیر مسئول عصر ایرانیان نپرداختن رسانههای غرب به اخبار راهپیمایی اربعین را نشاندهنده ضعف بزرگ آنان در مقابل مسلمانان دانست و اظهار کرد: اینگونه رسانهها حتی سعی در تخطئه هرگونه مراسمی دارند که مایه دلگرمی مسلمانان و عامل وحدت آنان محسوب میشود. این کارشناس رسانه با اشاره به اینکه باید مراقب انحرافاتی که در این مسیر از سوی دشمنان طراحی میشود، باشیم تاکید کرد: غرب چون نمیتواند جلوی دین را بگیرد تلاش میکند که دین را به انحراف بکشاند لذا قطعا در این مسیر جنگ مذهب علیه مذهب را به راه خواهد انداخت.
نوباوه با اشاره به اینکه رسانههای غربی دستور کارشان منافع ملیشان است و قطعا به مسائلی که به آنان لطمه بزند ورود نمیکنند، تاکید کرد: راهپیمایی اربعین عامل ضد منافع ملی آنان محسوب میشود و به همین دلیل اخبار این همایش بزرگ را صددرصد بایکوت میکنند چون از آن هراس دارند.
تامین منافع یا پوشش واقعیت؟
نگاه رسانههای غربی به حماسه اربعین چنان یکسویه و غیرحرفهای است که گاهی حتی صدای رسانههای مستقل در غرب را نیز درمیآورد. بهعنوان مثال، چندی پیش یو.اس.آ.مدیانیوز در گزارش خود با تخطئه رسانههای آمریکایی به آنان اعتراض کرد که چرا به جنبههای مثبت این اجتماع عظیم نمیپردازند. در این گزارش آمده است: چنین اجتماعی که بدون هیچ ترس و واهمهای در کشوری جنگزده و منطقه و شرایطی تحت خطر صورت میگیرد بیشک میتواند به آرام شدن تنشها [ی داعش در غرب] کمک کند. و عجیب است که هیچکدام از رسانههای آمریکایی به این جنبه مثبت قضیه نمیپردازند. در بخش دیگری از این گزارش تصریح شده است: متأسفانه رسانههای غربی درخصوص گزارش این اجتماع بسیار فریبنده عمل میکنند. آنان درباره اعمال خوب مسلمانان سکوت میکنند یا بدون ذکر دین و مذهب افراد مورد بحث، درباره آن گزارش تهیه میکنند. اما اگر عملی منفی از یکی از آنان [مسلمانان] سر بزند حتما دین و مذهب را به طور برجسته ذکر میکنند. به طور کلی گزارشهای تهیه شده در این خصوص همگی درونمایهای منفی دارند.
حسن بهشتیپور، کارشناس رسانه در این زمینه با تاکید بر اینکه رسانهها براساس جهتگیریهای سیاسی که دارند به انتشار و انعکاس اخبار اقدام میکنند، تاکید کرد: از نظر اصول حرفهای و ارزشهای خبری بینالمللی، متاسفانه رسانههای غربی، خود را پایبند به مبانی حرفهای نمیدانند و براساس ارزشهای خبری خود اقدام به انتشار اخبار دنیا میکنند. وی با بیان اینکه تنها چیزی که برای رسانههای وابسته دارای اهمیت است جهتگیری همسو با دولتهایی است که هزینههای آنان را پرداخت میکنند، خاطرنشان کرد: عمدتا نظام سرمایهدار غرب پشت رسانههای وابسته خود قرار میگیرد تا یک مراسم دینی که معرف همبستگی مسلمانان دنیاست، تبلیغ نشود.
بهشتیپور تاکید کرد: رسانههای حاکم بر دنیا چیزی را پخش میکنند که در راستای منافعشان باشد و این واقعیتی است که وجود دارد.
با وجود اصل حاکمیت منافع سیاسی بررسانههای امروز، نمیتوان از این نکته غافل شد که عظمت راهپیمایی اربعین میتواند حتی رسانههای آمریکایی و اروپایی را نیز به احترام و اذعان به این شکوه تاریخساز وادارد. شاید برای همین است که نشریه آمریکایی هافینگتون پست در مطلبی که در سال 2014 منتشر شد، به پیادهروی عظیم اربعین حسینی(ع) اشاره کرد و در این باره نوشت: اگر میخواهی اسلام حقیقی را بشناسی، به زیارت اربعین برو زیرا مراسم ارزشها و الگوهاست و اگر خواستی داعش را بشناسی برو به اربعین و دشمنان داعش را بشناس.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
