پیشگیری از بیماری‌های عفونی در اماکن عمومی

بیماری‌های گوارشی، پوستی، تنفسی و...، اما چون در فصل پاییز و زمستان هستیم بیشتر بیماری‌های تنفسی قابل انتقال است. البته بیماری‌های گوارشی هم ممکن است به دیگران منتقل شود اگر بهداشت مواد غذایی که در دسترس مردم قرار می‌گیرد رعایت نشود.

راه‌های پیشگیری از سرماخوردگی کدام است؟

تهویه محلی که تجمع در آن صورت می‌گیرد، بسیار مهم است. فرد سرماخورده بهتر است چند روز اول را در منزل استراحت کند و اگر مجبور است به اماکن عمومی برود، از دست دادن با دیگران خودداری کند. حتما از دیگران به اندازه یک تا یک و نیم متر فاصله داشته باشد. شستن مرتب دست‌ها مورد توجه قرار بگیرد. هنگام عطسه و سرفه از دستمال کاغذی استفاده شود و بلافاصله دستمال استفاده شده در سطل زباله دردار قرار بگیرد. روزهای اول سرماخوردگی از ماسک استفاده شود. اگر مسئول تهیه و توزیع غذای نذری است، بهتر است از انجام این کار خودداری کند.

برخی افراد در معرض خطر محسوب می‌شوند. این افراد چه کسانی هستند؟ به این افراد چه توصیه‌هایی دارید؟

افراد مبتلا به سرطان که شیمی‌درمانی می‌شوند. افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن مثل بیماری‌های کبدی، کلیوی و افرادی که پیوند عضو شده‌اند. افرادی که سیستم ایمنی بدنشان ضعیف است. افراد مسن، کودکان و خانم‌های باردار و... وقتی وارد مجالس عمومی می‌شوند باید از دیگران فاصله بگیرند. از دست دادن با دیگران پرهیز کنند. دست‌ها را به طور مکرر بشویند. افرادی که شیمی‌درمانی می‌شوند، بهتر است ماسک بزنند و به جایی بروند که تهویه مناسب دارد. در غیر این صورت به آن محل نروند.

آیا برای سرما خوردگی واکسن داریم؟

خیر. چون ویروس‌های زیادی عامل سرماخورگی هستند. شاید ده‌ها ویروس موجب سرماخوردگی می‌شوند و به همین علت واکسن سرماخورگی نداریم. واکسن آنفلوآنزا داریم، چون فقط سه نوع ویروس موجب این بیماری می‌شود.

نکات کلیدی در پیشگیری از بیماری‌های گوارشی چیست؟

بهتر است غذای خام مثل سالاد خام سرو نشود. اگر کاهو و گوجه در تهیه سالاد استفاده می‌شود در شستن آنها دقت شود. کسی که به دیگران غذا می‌رساند شستن دست‌ها را فراموش نکند. کسی هم که غذا سرو می‌کند دست‌ها را بشوید. کسی که به دیگران غذا می‌دهد به بیماری تنفسی و گوارشی مبتلا نباشد. غذاهای توزیع شده تازه باشد. سم باکتری در غذای مانده مثل برنج از قبل پخته شده وجود دارد و احتمال انتقال بیماری از طریق مصرف آن هست.

آیا بیماری سل در اماکن عمومی منتقل می‌شود؟

بیماری سل در کشور ما هست و به هر حال احتمال انتقال به دیگران از فرد مبتلا وجود دارد. بیماری با تماس کوتاه‌مدت منتقل نمی‌شود. کسی که سرفه می‌کند بهتر است ماسک بزند. در ضمن میکروب سل در بسیاری افراد ممکن است وجود داشته باشد. در افراد عادی بیماری فعال نمی‌شود، اما در افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، بروز می‌کند. تهویه محیط برای همه افراد لازم است، چه مبتلا به سل و چه سالم باشند.

بعد از تزریق واکسن آنفلوآنزا چه نشانه‌هایی ممکن است بروز کند؟

ممکن است فردی هیچ عارضه‌ای نداشته باشد و گاهی ممکن است دچار عوارض پوستی، تب و لرز خفیف همراه با درد عضلات بدن یعنی یک آنفلوآنزای خفیف بشود. در افراد مسن ضعف، بی‌حالی و لرز ممکن است مشاهده شود.

کسی که علائم سرماخوردگی دارد، می‌تواند واکسن آنفلوآنزا تزریق کند؟

اگر علائم همراه با تب و بی‌حالی است امکان دارد عوارض واکسن به آن اضافه شود، لذا بهتر است صبر کند تا علائم سرماخوردگی فروکش کند. شش روز بعد از اتمام سرماخوردگی می‌تواند واکسن بزند.

دکتر سارا ابوالقاسمی

متخصص بیماری‌های عفونی دربیماران نقص ایمنی