ساعت زیستی بدن ‌ نوبل گرفت

به عبارت ساده‌تر این پژوهش در مورد ساعت زیستی شبانه‌روزی بدن موجودات زنده است. جایزه یک میلیون دلاری (حدود چهار میلیارد تومان) پزشکی سال 2017 به طور مشترک بین جفری هال (Jeffrey C Hall)، مایکل رسبش (Michael Rosbash) و مایکل یانگ (Michael W Young) تقسیم شد. این جایزه به دلیل پژوهش روی ساعت داخلی بدن موجودات زنده به این دانشمندان آمریکایی اهدا شد. این محققان در این پژوهش نشان داده‌اند چگونه گیاهان، حیوانات و انسان‌ها ریتم زیستی بدن خود را با چرخش زمین و تغییر روز و شب، هماهنگ می‌کنند. آنها ژنی در نوعی مگس یافتند که ریتم شبانه‌روزی بدن او را تنظیم می‌کند. در واقع این ژن پروتئین‌ها را در طول شب رمزگذاری می‌کند و در روز فعالیت آنها کاهش می‌یابد.

این دانشمندان روی انواع مختلف ژن‌ها و پروتئین‌هایی که در فعالیت ساعت زیستی بدن دخالت دارند، مطالعه کردند تا سازوکار نحوه تطابق با شرایط مختلف را دریابند. در چنین فرآیندی بیش از هر چیز نور طبیعی روی همگام‌سازی فعالیت میکروارگانیسم‌ها تاثیر می‌گذارد. این محققان معتقدند هر ارگانیسم زنده‌ای تا حدودی تحت تاثیر نور خورشید قرار دارد. هنگامی که بین ساعت داخلی بدن و محیط اطراف تطبیقی نمی‌شود، می‌تواند فعالیت‌های میکروارگانیسم‌ها را از حالت طبیعی خارج کند. به‌عنوان مثال، این اتفاق هنگام سفرهای طولانی انسان که تغییر ساعت زیادی در آن پیش می‌آید، رخ می‌دهد.

در مجموع تاکنون 107 جایزه نوبل پزشکی از سال 1901 میلادی تاکنون به 211 محقق حوزه علوم پزشکی و فیزیولوژی اهدا شده است. جوایز نوبل فیزیک، شیمی، ادبیات و صلح امسال نیز تا چند روز آینده اعلام خواهد شد.

سپیده شعرباف

دانش