ترامپ، بازنده در میدان رسانه‌های آمریکایی

طبعا منصب ریاست‌جمهوری آمریکا مقام مهمی است. عده‌ای اصرار دارند بگویند این منصب اهمیت چندانی ندارد. به اعتقاد این عده رئیس‌جمهور آمریکا آلت دست شرکت‌های بزرگ چند ملیتی و مجری سیاست‌هایی است که برای او تعیین شده و رئیس‌جمهور صرفا باید این سیاست‌ها را اجرا کند. البته من در مجموعه مطالعاتم به چنین چیزی برنخوردم. روسای‌جمهوری ایالات متحده آمریکا هر کدام به سهم خود در فرآیند‌های اجرایی تاثیرگذارند، اما به این معنا نیست که حرف اول و آخر را بزنند، ولی از سویی دیگر هیچ کاره هم نیستند که صرفا وظیفه آنها اجرای سیاست‌های شرکت‌های بزرگ چند ملیتی باشد. پیشه دونالد ترامپ تجارت است و در عرصه دیپلماسی تجربه کمی‌ دارد. او حتی سناتور مجلس و نماینده مجلس نمایندگان آمریکا هم نبوده و در هیچ سازمانی که کار دیپلماسی انجام داده باشد، حضور نداشته است. او به غیر از چند نفر نظامی با تیمی کار می‌کند که آنها هم مثل او تجربیات بالایی در عرصه دیپلماسی ندارند. حال در نظر بگیرید که چنین فردی باید در مجمع عمومی سازمان ملل متحد سخنرانی کند. جایی که مخاطب آن مردم و سیاستمداران دنیا هستند. نکته قابل تامل این‌که او فرق میان مجمع عمومی سازمان ملل و مجلس سنا و مجلس نمایندگان آمریکا را نمی‌داند و تفاوتی میان آنها قائل نیست. به همین دلیل لحن و ادبیات گفتاری او به گونه‌ای است که گویی با اعضای مجلس نمایندگان آمریکا در حال گفت‌وگو است. از سویی دیگر گمان می‌کرد که مخاطبان کلام او مردم آمریکا هستند و اساسا متوجه این نکته نبود که او در پشت تریبون مجمع عمومی سازمان ملل باید با مردم دنیا و سیاستمداران کشورهای مختلف سخن بگوید. نکته دیگر این‌که ادبیات گفتاری او یک طرفه، یک جانبه و صرفا با لحاظ قراردادن منافع مردم آمریکا بود. این در حالی است که در دنیا امروز این مساله قطعیت دارد که کسانی که منافع ملی را در سایه نابودی منافع ملی سایر کشورها می‌دانند نمی‌توانند موفق شوند. کشورهایی می‌توانند موفق عمل کنند که تعریف مشترکی میان منافع ملی خود و منافع ملی سایر کشورهای دنیا ارائه دهند.

در همین راستا اکثر روزنامه‌های مطرح آمریکا مثل نیویورک‌تایمز، واشنگتن پست و رسانه‌های مطرح مثل ان‌بی‌سی، سی‌بی‌اس، سی‌ان‌ان و‌... متحیر مانده بودند که چگونه رئیس‌جمهور آمریکا این‌گونه منافع ایالات متحده را نادیده می‌گیرد و به این صراحت به کسانی که ضد آمریکا هستند خدمت می‌کند. به هر حال این اظهارات برای رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا هزینه ساز است. گرچه خود او متوجه عواقب اظهاراتش نیست. نکته قابل تامل این‌که این سخنان هم مورد انتقاد جمهوریخواهان به‌عنوان هم‌حزبی‌های رئیس‌جمهور آمریکاست و هم مورد نکوهش دموکرات‌ها. این مساله البته می‌تواند به یک امتیاز برای ایران محسوب شود که رئیس‌جمهور آمریکا در داخل این کشور مورد انتقاد جریان‌ها و جناح‌های مختلف سیاسی است نه به‌واسطه حملاتی که به ایران کرده بلکه برای اولین بار رئیس‌جمهور آمریکا دهان خود را باز کرده و به صراحت یک کشور سازمان ملل متحد را به نابودی تهدید کرده است. این‌که کشوری غیرمسئولانه و این قدر صریح و شفاف چنین ادعایی را ولو به شکل تهدید مطرح کند به این معنا است که مسئول نظام بین‌الملل را متزلزل کرده و به عبارت دیگر برآیند نظام قدرت را به مضحکه گرفته است. به همین دلیل آقای لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه به خود اجازه ‌داد که به صراحت بگوید دعوایی که میان ترامپ و رهبر کره شمالی درگرفته مانند نزاع میان کودکان است. واقعا این جمله برای ترامپ تحقیرآمیز است. در مجموع می‌توان گفت اظهارات غیرمسئولانه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا در مجمع عمومی سازمان ملل متحد به نفع کشورهایی مثل ایران است و باعث رسوایی آمریکا
خواهد شد.

حسن بهشتی‌پور/ تحلیلگر مسائل سیاست خارجی