بازداشتهای گسترده
همزمان با تشدید تحرکات مخالفان دولت عربستان، دستگاههای امنیتی این کشور نیز بیکار ننشسته و اقدامات امنیتی و سرکوبگرانه خود را گسترش دادهاند. نیروهای امنیتی سعودی همچنان به موج بازداشت معترضان و منتقدان رژیم که از نهم سپتامبر آغاز شده بود، ادامه میدهند. طی این مدت مشهورترین مبلغان سعودی همچون سلمان العوده، عوض القرنی و بن حمزه العمری بازداشت شدهاند. همچنین شش قاضی دادگاه کیفری سعودی به نامهای «محمد الدوسری، عمر الحصین، محمد الزهرانی، خالد الرشودی، یوسف الفراج و أحمد العمیره» بازداشت شدند. برخی منابع عربی همچنین از بازداشت عبدالله السویلیم، عضو کمیته موسوم به المناصحه(که کارش نصیحت و ارشاد دینی زندانیان است) و انتقال او به زندان الحایر خبر میدهند. گفته میشود طی یک ماه گذشته نزدیک به 30 نفر از مخالفان دولت عربستان بازداشت و به زندان افتادهاند.
یک پژوهشگر سعودی که خواست نامش فاش نشود، گفته است ماهیت بازداشتهای اخیر، حیرتآور است، زیرا کسانی را که هدف قرار میدهد شخصیتهایی هستند که غالبا مواضع شان با مواضع رسمی حکومت یکی است و از حکومت دفاع میکنند. ظاهرا تحولات اخیر عربستان و قدرت گرفتن شاهزاده محمد بن سلمان فرزند پادشاه عربستان و تصفیه مخالفانش موجب این دستگیریهای گسترده شده است.از سوی دیگر، حسن ابوهنیه که یک پژوهشگر امور جنبشهای اسلامی است، میگوید بازداشتهای اخیر در عربستان در چارچوب تلاش رژیم سعودی برای سیطره کامل بر مساله دینی و محدود کردن اختیارات و قدرت موسسات سنتی دینی همچون تشکل موسوم به هیئه کبارالعلماء، هیات امر به معروف و در عین حال تسلیم کردن علما و مبلغان در برابر حکومت و همراه کردن کامل آنها با سیاستهای خود است.
ناراضی مشهور
در بحبوحه این سرکوبها، جمال خاشقجی نویسنده و روزنامهنگار برجسته سعودی به دنبال فشارهای وارد آمده بر او ناگزیر به خروج از کشور و فرار به آمریکا شد. او چند روز پیش در مقالهای در روزنامه واشنگتن پست نوشت از اکنون به بعد سکوت اختیار نخواهد کرد، زیرا عربستانیها شایسته اوضاع بهتری هستند.
وی خاطرنشان کرد تصمیم گرفته است از حالا به بعد علیه موج بازداشتها و سرکوبها در عربستان فریاد بزند. این نویسنده عربستانی تصریح کرد: عربستان دیگر عربستان قبل نیست. وی افزود: محمد بن سلمان، ولیعهد جوان وعده اصلاحات اجتماعی و اقتصادی را داده بود، اما چیزی که در حال حاضر میبینم موج اخیر بازداشتهاست.
همزمان رسانههای رسمی آلسعود هجمه شدیدی را علیه جمال خاشقجی آغاز کردند. این در حالی است که خاشقجی از جمله تحلیلگرانی بود که همواره به حمایت تمام قد از سیاستهای آلسعود در رسانهها میپرداخت. رسانههای رسمی سعودی در پی مقاله انتقادی خاشقجی، وی را خائن توصیف کردند و گفتند او تاریخ سیاهی در کارنامه خود دارد. آنها گفتند خاشقجی با اهانت به محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی به زعم آنها به 30 میلیون سعودی اهانت کرده است.
این درحالی است که یک بانوی مخالف دیگر سعودی به نام مضاوی الرشید گفته است: گزارشها نشان میدهد محمد بن نایف ولیعهد سابق عربستان تحت اقامت اجباری (بازداشت خانگی) قرار دارد.
به گزارش ایرنا، مضاوی که استاد دانشگاهی در لندن است در گفتوگو با شبکه خبری المیادین اظهار کرد: وضعیت عربستان به دلیل بازداشت چهرههای برجسته در چند روز گذشته آشفته و ناآرام است.
ترامپ عامل تحریک عربستان
عربستان سعودی درحالی درگیر تنشها و اعتراضات داخلی گسترده است که در خارج نیز وضعیت بدتری دارد. مقامات جوان و بیتجربه عربستان با شروع جنگ در یمن و ایجاد درگیری با دولت قطر در خارج ،خود را ناخودآگاه درگیر دو بحران فرسایشی درازمدت کردند. عربستان سعودی تاکنون بهرغم جنایات متعددی که در یمن مرتکب شده، نتوانسته است به اهدافش دراین کشور برسد. از سوی دیگر عربستان به دلیل اتخاذ سیاستهای مداخلهگرانه در سطح منطقه نتوانسته است ارتباط خود با دولت قطر را ترمیم کند. بحران چهار کشور عربی با قطر که از تحریمهای دیپلماتیک و اقتصادی این کشور شروع شد همچنان بدون چشمانداز روشنی ادامه دارد. تاکنون بارها اختلافات دو کشور قطر و عربستان به مرز برخوردهای نظامی نیز کشیده شده است.
روز گذشته درخبری آمده بود که دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا گفته است سعودیها را از انجام یک اقدام نظامی علیه قطر برحذر نداشته است.
وی در عین حال ابراز کرد که بحران در شورای همکاری بزودی حل و فصل شود. بسیاری از تحلیلگران دونالد ترامپ را عامل اصلی شروع بحران قطر میدانند و میگویند پس از امضای قرارداد 100 میلیارد دلاری فروش تسلیحات جدید به عربستان بود که ترامپ مقامات سعودی را تحریک کرد تا فشارهای خود را علیه قطر تشدید کنند. همین امر موجب شد که عربستان همراه سه کشور دیگر عرب ازجمله مصر، بحرین و امارات متحده عربی روابط دیپلماتیک خود را با دوحه قطع و قطر را از زمین، هوا و دریا تحریم کنند.
توافق نظامی سنگین بین عربستان و انگلیس
عربستان سعودی بهرغم همه شکستهای نظامی خود تلاش میکند با خرید سلاحهای بیشتر خود را طرف پیروز جنگ در یمن معرفی کند. روز گذشته شبکه اسکای نیوز در خبری اعلام کرد وزیر دفاع انگلیس در سفرش به عربستان یک یادداشت همکاری نظامی را با ولیعهد این کشور امضا کرده است. امضای این قرارداد نظامی بعد از نشست میان محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان و مایکل فالون، وزیر دفاع انگلیس در جده صورت گرفت.
در این نشست درباره روابط دوجانبه و تحولات منطقه و تلاشها برای مبارزه با تروریسم گفتوگو شد. در این دیدار قراردادی درباره فروش 24 جنگنده تایفون با تمام تجهیزات به عربستان امضا شد. درجنگ تجاوزگرانه عربستان علیه مردم مظلوم یمن بیش از ده هزار نفر کشته و میلیونها نفر آواره شدهاند.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم