بازگشت به نقطه صفر تـوافق

این در حالی است که جمهوری اسلامی ایران تاکنون دقیقا به تعهدات خود عمل کرده و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز بارها به آن اذعان داشته است، بنابراین همه طرف‌های برجام موظف و متعهد هستند به طور کامل به تعهدات خود عمل کنند.

آمریکا به واسطه تحریم‌های جدید توان دفاعی ایران را بویژه در زمینه‌های موشکی مورد حمله قرار داده و به‌دنبال این است که این پارامتر نظامی و دفاعی قدرتمندی را که ایران به واسطه آن قادر به به‌هم زدن بسیاری از معادلات خاورمیانه بوده تضعیف کند. آمریکا قصد دارد قدرت دفاعی ایران را که به عنوان پارامتر ارتقا دهنده و قدرت دهنده به ایران در منطقه و فضای بین‌المللی است تحت‌الشعاع قرار دهد. این در حالی است که ادعاهای مطرح شده آنها در مورد نیروهای نظامی و توانمندی‌های موشکی ایران غیرقانونی است. نیروهای مسلح ایران شجاعانه از امنیت کشور دفاع خواهند کرد. برنامه‌های دفاعی موشکی جمهوری اسلامی ایران کاملا مشروع است و هیچ اقدامی نمی‌تواند ایران را از این حق منع کند.

آمریکا خواهان حفظ منافع برجام است اما در عین حال هدف این کشور به زعم خودش تضعیف و نهایتا نابودی ایران است. حتی مباحث داخلی دیگر مثل دموکراسی و حقوق بشر را دنبال می‌کند، البته در تحریم‌های قبلی هم رگه‌های این تفکر را در کنش فکری و ادراکی آمریکا شاهد بودیم اما بعد از برجام به عنوان پلکانی برای فشار بر ایران مطرح می‌کنند، آنها خواهان ایران قدرتمند در مباحث منطقه‌ای نیستند چراکه جمهوری اسلامی ایران سیاست مستقل خود را دارد و برخلاف کشورهای عرب و منطقه نیست. اگر آمریکا تصور می‌کند ایران با یک فشار و اینگونه تحریم‌ها تسلیم آنها می‌شود، اشتباه می‌کند. قطعاً ایران مانند برخی کشورهای منطقه تسلیم این کشور نخواهد شد.در هیچ مقطعی آمریکایی‌ها تمایلی به ایجاد رابطه‌ای بر پایه احترام متقابل با ایران نداشتند و اعمال تحریم‌های اخیر بهترین دلیل دشمنی آمریکا با ایران است. محترم نشمردن قوانین بین‌المللی و توافقات گذشته در موضوع پرونده هسته‌ای ایران، نمونه‌ای از دشمنی این کشور علیه جمهوری اسلامی ایران است. این در حالی است که این‌گونه تحریم‌ها بر ملت ایران تأثیرگذار نخواهد بود و فقط مقاومت و سیاست‌های ما را تغییر خواهد داد.

آمریکا به عنوان بازیگر اصلی یکی از طرف‌های ما در مذاکرات بوده و هر گونه بازیگری و کنش این کشور در قبال برجام آن را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد. یکی از اهداف اصلی برجام عادی‌‌سازی روابط با 5+1 است و هر گونه کنشگری از هر طرف هر کدام که روح و مفاد برجام را تحت‌تاثیر قرار دهد برهم زننده آن خواهد بود.

رفتارهای خصومت‌‌آمیز آمریکا و تصویب تحریم‌ها علیه ایران در استمرار همان حرکت‌هایی است که قبل از برجام شاهد آن بودیم و در واقع احیاکننده همان حرکت‌هاست. این در حالی است که آمریکا باید از هرگونه اقدامی که موجب برهم زدن مفاد حقوقی و سیاسی برجام شود اجتناب کند.

واکنش‌ها و اظهاراتی که مقامات کشورمان طی چند روز اخیر داشتند نشان‌دهنده شکل‌گیری اراده‌ای قوی در نظام است و همان‌طور که دولتمردان جمهوری اسلامی ایران اذعان داشتند اینگونه اقدامات آمریکا استمرار حرکت‌های خصومت‌آمیز است و باعث می‌شود ما هم دست به رفتار متقابل بزنیم.

معمولا در حرکت‌های دیپلماسی بهتر است از اقدامات سبک شروع شود و تحدیدها در زمینه فعالیت دیپلماتیک باشد، اعتراضات رسمی به مقامات حقوقی بین‌المللی صورت گیرد و طرف مقابل را تهدید به بازگشت به نقطه قبلی در زمینه مباحث هسته‌ای در صورت استمرار خصومت کرد، یعنی استمرار همان پروسه‌ای که به‌دلیل آن مذاکرات منتهی به برجام را آغاز کردیم. دستگاه دیپلماسی ما باید به این سمت برود که این تهدید یعنی بازگشت به چرخه هسته‌ای قبل از برجام و پیگیری آن را رسما اعلام کند.

دکتر رضا سیمبر/ استاد دانشگاه