قانون کار فعلی ایران از نگاه برخی صاحبنظران قانونی ضد کار خوانده می شود که باعث شده مشکلات بسیاری سر راه تولید قرار گیرد.
کد خبر: ۱۰۵۶۶۷
از نظر این کارشناسان ، قانون مذکور سالها یکی از قوانین چالش برانگیز در اقتصاد ملی محسوب می شود. این صاحبنظران معتقدند افزایش نرخ بیکاری ، کاهش بهره وری و عدم تمایل کارفرمایان به استخدام دائمی کارگران برای فرار از تعهدهای غیرواقعی قانون کنونی ، باعث شده تا زمزمه اصلاح قانون کار شنیده شود. در این خصوص وزارت کار و امور اجتماعی ، پیش نویسی تهیه کرده است تا پس از تکمیل و نهایی شدن ، به صورت لایحه به مجلس ارائه شود. اولین اقدام در اصلاح قانون فعلی کار در مجلس پنجم وقتی صورت گرفت که لایحه معافیت کارگاه های زیر 5 نفر ، از قانون فعلی کار به مجلس آمد و سرانجام به تصویب رسید. این مصوبه را درواقع می توان آغاز تلاشی برای اصلاح بنیادی قانون فعلی کار دانست که اکنون به اوج خود رسیده است.
کارگر ، باری بر دوش کارفرما
جمشید پژویان ، اقتصاددان درباره قانون فعلی کار به خبرنگار ما گفت : قانون فعلی کار به گونه ای است که تمام مسوولیت ها را که وظیفه سازمان تامین اجتماعی است از جمله بیکاری ، از کارافتادگی و... را بر دوش کارفرما گذاشته است و این باعث شده تا کارگر همانند زن کاتولیک برای کارفرما محسوب شود که هیچ گاه نمی تواند آن را طلاق دهد. این مساله موجب کاهش کارآیی کارگران و عدم تمایل کارفرما برای استخدام دائمی کارگران شده است . وی با تاکید بر لزوم بازنگری قانون کار گفت : در اصلاح قانون کار باید از متخصصان اقتصاددان و حقوقدانان کمک گرفته شود تا قانونی جامع و کامل که در برگیرنده منافع هر دو باشد از آب درآید.
مزد پول مساوی با ارزش بهره وری
مهدی تقوی یکی دیگر از اقتصاددانان کشور نیز گفت: قانون کار فعلی بسیار عجیب است چرا که کارفرما باید کارگر را استخدام و حق بیمه آن را پرداخت کند اما اگر کار نکرد ، نمی تواند او را اخراج کند و همین مساله باعث شده که بهره وری و کارآیی کارگران کاهش یابد و هزینه تولید را در واحدهای تولیدی افزایش دهد.وی افزود: در کشورهایی که اقتصاد شکوفایی دارند ، قوانین به صورتی است که بهره وری حرف اول را می زند ، مثلا در امریکا ، کارفرما در صورت عدم رضایت از کار کارگر می تواند 4
ساعت قبل به او اعلام کند که دیگر سر کار نیاید ، به عبارتی ، چنین قوانینی باعث شده که کارگران به دلیل ترس از اخراج ، بهره وری خود را افزایش دهند؛ چرا که در قبال افزایش بهره وری ، مزد خوبی نیز دریافت می کنند و مزد پول آنها مساوی با ارزش بهره وری آنهاست . این در حالی است که در ایران بسیاری از کارگران در مقابل مزدی که دریافت می کنند ، کار نمی کنند و همین مساله نوعی بیکاری پنهان محسوب می شود. تقوی گفت : در بحث جهانی شدن ، حمایت از کارگران کنار گذاشته شده تا قدرت رقابت در بازارهای جهانی با افزایش بهره وری در میان آنها افزایش یابد.
حفظ کارگر در گرو حفظ کارفرما
محمدرضا امیرحسن خانی ، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس نیز اظهار کرد: در قانون فعلی کار ، 3 نماینده کارگر ، کارفرما و دولت تصمیم گیرنده امور کار و کارگر هستند و نماینده دولت به هر طرف متمایل شود، طرف دیگر مغفول واقع می شود در حالی که حفظ کارگر و اشتغال وی به شرط حفظ کارفرما و حفظ و صیانت از حقوق کارآفرین است . وی با اشاره به این که قانون کار زمانی نوشته شده که کشور 3 میلیون نفر بیکار نداشت ، گفت : قانون کار باید اصلاح شود تا رونق سرمایه گذاری ، حفظ منافع کارگران ، کارفرمایان و بیکاران و صیانت از کار صورت گیرد. وی افزود: قانون کار نباید مانعی برای سرمایه گذاری محسوب شود. سرمایه گذار داخلی یا خارجی وقتی می خواهد سرمایه گذاری کند با قانون کار سر و کار دارد و نباید آن را مانع سرمایه گذاری خود بداند. وی افزود: مجلس و دولت باید هم کارگر و هم کارفرما را مورد توجه قرار دهند و دولت نباید هزینه رفاه اجتماعی کارگر را تنها به دوش کارفرما بیندازد بلکه موظف است اگر کارفرما دچار مشکل شد ، برای حفظ کار و کارگر به کارفرما کمک کند. حسن خانی در ادامه گفت : برخی عوامل بیرونی خارج از اختیار کارفرما مانع تداوم شغل و کار کارگران می شود که در این شرایط ، دولت به جای حمایت منطقی ، کارگر را به کارفرما حواله می دهد و بر مشکل او می افزاید.