انتقاد ایران از سیاسی‌کاری FATF

در این اطلاعیه تاکید شده است که باوجود اقدامات مناسب ایران در یک سال گذشته در دو محور حوالجات الکترونیکی و نقل و انتقال فیزیکی ارز در مرزهای ورودی و خروجی کشور؛ که از تعهدات مندرج در برنامه اقدام بوده است، این گروه تحت‌فشار آمریکا، آرژانتین، رژیم صهیونیستی و نماینده شورای همکاری خلیج فارس، ایران را از فهرست سیاه خارج نکرده و تنها تصمیم به ادامه شرایط تعلیق برای مدت نامشخصی گرفته است.

این اطلاعیه تاکید کرده است که معیارهای فنی در FATF مبنا نبوده و غرض‌ورزی سیاسی در آن نهاد حاکم است.

در همین زمینه یک کارشناس اقتصادی گفت: FATF قرار بود به شناسایی نظامات بانکی غیرقانونی و مبادله پول‌های سیاه کمک کند، اما برخوردهای دوگانه، این نهاد را به گشت شناسایی و جمع‌آوری اطلاعات برای قدرت‌های بزرگ تبدیل کرده است.

دکتر ساسان شاه‌ویسی در گفت‌وگو با خبرگزاری صداوسیما با اشاره به این موضوع گفت: جمهوری اسلامی ایران هنوز یک عضو ناظر در منطقه اوراسیاست؛ براساس FATF کشورها به سه دسته سفید یعنی کشورهای همسو که ساختارهای پولشویی برای آنها دیده شده، کشورهای خاکستری یعنی کشورهای همکار که ضعف‌هایی دارند و کشورهای گروه قرمز که یا اقدام متقابل با آنها انجام می‌دهند یا نرخ ریسک آنها را در بانکداری بین‌المللی بالا می‌برند، تقسیم می‌شوند.

وی اظهار کرد: اکنون ایران در گروه قرمز در FATF قرار دارد و در معرض اقدامات متقابل قرار دارد و حکم تعلیق نسبت به همین اقدامات است.

شاه‌ویسی به اظهارات هفته گذشته رئیس سازمان سیا که گفته بود ایران و نظام بانکی ایران ظرفیت بسیاری برای کمک به تروریست‌ها دارد، اشاره کرد و گفت: طالبان، القاعده و داعش گروه‌های تروریستی رسمی هستند و عیان است که کدام کشورهای منطقه با این گروه‌ها در ارتباطند. این دوگانگی در برخورد FATF ما را دچار مشکل می‌کند و کلا برخوردهای دوگانه، این نهاد را به گشت شناسایی و جمع‌آوری اطلاعات برای قدرت‌های بزرگ تبدیل کرده است.

این کارشناس اقتصادی تصریح کرد: در ماه‌های اخیر مشکلاتی برای تراکنش‌های مالی ما در کشورهای ترکیه، عمان، چین و... به‌وجود آمده است، مثلا چینی‌ها در این زمینه می‌گویند باید برگه سفید یا تعلیق FATF را برای حل مشکل ارائه دهیم؟! و این یک روند جدیدی است که به وجود آمده و روابط بانکی ایران با دیگر کشورهای جهان را تحت‌تأثیر قرار داده است، حتی شرکای تجاری بدون اشاره به تحریم‌ها، ما را به دریافت برگه تعلیق FATF ارجاع می‌دهند.

وی افزود: غربی‌ها برای مقابله با ایران قابلیت‌هایی را برای خود نگه می‌دارند، لااقل در FATF می‌توانستند به‌دلیل همکاری صورت‌گرفته ایران در یک سال گذشته، کشورمان را از گروه قرمز خارج کنند و جزو کشورهای غیر همکار قلمداد کنند، اما این اتفاق رخ نداد. اکنون ما سه‌چهارم تعهدات را انجام داده‌ایم، اما این هم انگار کافی نیست. شاه‌ویسی در پایان تاکید کرد: تعلیق اشاره شده در FATF با یک جلسه فوق‌العاده از بین می‌رود و براحتی می‌توانند آنچه را اقدامات متقابل می‌خوانند در برابر ایران انجام دهند.

دکتر فؤاد ایزدی کارشناس مسائل بین‌الملل هم در این باره گفت: FATF نهادی است که چند کشور اروپایی تأسیس کردند و بین‌المللی نیست و عضویت در آن برای کشورها الزام ندارد. وی درباره گزارش FATF و تعلیق محدودیت‌های ایران اظهار کرد: هر چند برای کشورها الزام در عضویت در این نهاد وجود ندارد، اما عدم تمکین از مقررات آن ممکن است مشکلاتی را به‌وجود بیاورد، البته برای کشوری مانند ایران ممکن است عضویت در این نهاد خسارت‌هایی را ایجاد کند.

این کارشناس مسائل بین‌الملل تصریح کرد: FATF اطلاعات مالی را دریافت می‌کند و آمریکایی‌ها با همین اطلاعات، کشورمان را تحریم می‌کنند.

ایزدی بررسی‌های دوره‌ای در این نهاد را سیاسی دانست و افزود: این بررسی‌ها برای کشورهای مختلف متفاوت است؛ برای برخی کشورها بی‌تفاوت و برای کشوری مانند ایران با دقت نظر بسیاری انجام می‌شود.

این کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: درحالی‌که دولت با این نهاد همکاری لازم را داشته، اما همچنان مشکلاتی را برای کشورمان ایجاد می‌کند.

وی اظهار کرد: این ساده‌انگاری است که تصور کنیم ما با FATF هماهنگ باشیم پس مشکلات برطرف می‌شود؛ در موضوع هسته‌ای هم ما همه تعهداتمان را انجام دادیم، اما تعهدات غربی‌ها عملی نشد و بدعهدی‌ها ادامه دارد و گشایش‌هایی که در نظام بانکی باید رخ می‌داد، انجام نشد.

ایزدی خاطرنشان کرد: ایران کشور سوئیس نیست و این توافقات بین‌المللی بیشتر به ابزاری تبدیل می‌شود برای فشار به کشورمان. این کارشناس روابط بین‌الملل افزود: برخی در کشور می‌خواهند کارهایی را انجام دهند و ارتباطاتی با خارج داشته باشند، اما نتوانسته‌اند و سعی می‌کنند با این توافقات کار را پیش ببرند.

ایزدی گفت: هوشمندی در این است که نسبت به این موضوعات بی‌تفاوت نباشیم و ببینیم کدام توافق به سود کشور است و کدام‌یک برایمان مشکل ایجاد می‌کند؛ ما باید به قدرتی برسیم که آنچه را به سودمان است، اجرایی کنیم و ذیل اسنادی که به ضرر کشور است، قرار نگیریم.

تصمیم FATF بی‌فایده است

در همین زمینه، یک تحلیلگر غربی گفت: با توجه به ادبیات دوگانه‌ای که در بیانیه اخیر گروه کاری اقدام مالی در خصوص ایران به کار رفته بعید است تمدید تعلیق اقدامات متقابل علیه ایران موجب ارتقای دسترسی ایران به سیستم مالی بین‌المللی شود.

به گزارش تسنیم، تام کیتینگ، مدیر مرکز جرایم مالی و مطالعات امنیتی (روسی) در مقاله‌ای با عنوان «قضاوت به تعویق افتاد: گروه کاری اقدام مالی آب باریکه ایجادشده برای ایران را تمدید کرد» نوشت: با توجه به پیام‌های متفاوتی که از تصمیم اخیر FATF برداشت می‌شود، بعید است تمدید تعلیق اقدامات متقابل علیه ایران موجب بهبود دسترسی این کشور به خدمات بانکداری بین‌المللی شود.

حمایت آمریکا از تصمیم اخیر FATF در قبال ایران

به گزارش المانیتور، دولت دونالد ترامپ حمایت خود را از تصمیم گروه کاری اقدام مالی مبنی بر تمدید تعلیق اقدامات متقابل علیه ایران به‌دلیل پیشرفت نسبی این کشور در مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم اعلام کرد.

گروه کاری اقدام مالی هفته گذشته رای به ادامه تعلیق اقدامات متقابل خود علیه ایران بدون تعیین تاریخی مشخص داد و در عین حال ایران را در فهرست سیاه مشاوره‌های بانکی خود حفظ کرد. مقامات وزارت امور خارجه و خزانه‌داری آمریکا گفتند، آنها از تصمیم FATF مبنی بر هشدار در مورد ریسک‌های کسب و کار با ایران استقبال می‌کنند.

مانع‌تراشی FATF از نگاه انگلیسی‌ها

اندیشکده خدمات متحد سلطنتی انگلیس در گزارشی درباره تصمیم اخیر FATF درباره ایران نوشت: ضرب‌الاجل دوازده‌ ماهه FATF درباره ایران، غیرسازنده بود، زیرا نهادهای مالی بین‌المللی را به انتظاری یکساله برای دیدن نتیجه کار تشویق می‌کرد و به همین دلیل، شاهد اقدامات موثری از طرف آنها نبودیم، علاوه به این پیام‌های دوگانه‌ای که از بیانیه FATF به گوش می‌رسد، بهبود دسترسی ایران به نظام موثر مالی بین‌المللی را غیرممکن‌تر می‌کند. به گزارش ایسنا نمی‌توان از هشدارهایی که این کارگروه کماکان درخصوص لزوم هوشیاری بیشتر نهادهای مالی در روابط مالی با ایران چشم‌پوشی کرد.