آشنایی با قطب تولید «کلاش»های رنگی

پای‌افزار گیوه که در شهر مریوان کلاش نامیده می‌شود، با توجه به آب و هوای معتدل ایران خنک، سبک و قابل شست‌وشو طراحی شده و به دلیل داشتن این ویژگی‌ها توسط مردم از گذشته‌های دور تا امروز مورد استفاده قرار گرفته ‌است.

پای‌افزار کلاش، چپ و راست ندارد و از نظر طبی نیز کاملا تائید شده و برای افرادی که مبتلا به دیسک کمر، زانو درد و دیابت هستند، توصیه شده است.

کلاش زیره‌ای یکی از صنایع غالب در منطقه اورامانات است که با توجه به ویژگی‌های آن ازجمله عدم نیاز به تکنولوژی پیچیده و ماشین‌آلات سنگین، فراوانی مواد اولیه، فراوانی افراد داوطلب برای جذب به این صنعت و روزافزون شدن تقاضا برای این محصول در داخل و خارج از کشور، حمایت از آن به بارور شدن اقتصاد منطقه و اشتغالزایی می‌انجامد.

هم‌اکنون کلاش‌بافی در استان‌های غربی کشور رواج دارد، اما در عین حال شهر مریوان به عنوان شهر ملی کلاش شناخته می‌شود. شهرستان مریوان 155 هزار نفر جمعیت دارد که از این میان 15 هزار نفر مستقیما در صنعت کلاش‌بافی مشغول به کار هستند. در مریوان بیش از 3000 کارگاه کلاش‌بافی در خانه‌ها و مغازه‌ها فعالند.

گیوه‌بافی به دلیل ظرفیت‌ها و مزیت‌های اقتصادی‌اش، ازجمله عرصه‌هایی است که توسط بسیج سازندگی مورد حمایت قرار گرفته و شهرستان مریوان نیز به عنوان قطب تولید کلاش مورد توجه ویژه قرار دارد.

برای آشنایی بیشتر با فوت و فن کفش‌های کردی، با رستمی، یکی از موفق‌ترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان کلاش در مریوان همکلام شدیم. او می‌گوید: «13 سال پیش توسط پدرزنم به صورت حرفه‌ای وارد عرصه تولید کلاش شدم و برای تهیه سرمایه اولیه، همسرم طلاهایش را فروخت. در حال حاضر سالانه 10 هزار جفت کلاش تولید و به سلیمانیه و اربیل عراق، سوریه و ترکیه صادر می‌کنم.»

او می‌افزاید: «در شهرک هجرت مریوان، بیشتر مردم در خانه‌ها یا مغازه‌ها مشغول کلاش‌بافی هستند. کلاش میراث تاریخی و نماد کردستان است. ساخت و استفاده از آن سرشار از سود و نشان‌دهنده حکمت‌های کهن سرزمین ماست.»

استاد مولود، یکی از کلاش باف‌های معروف و برجسته مریوانی نیز خاطرنشان می‌کند: «ساخت پکنه از فتیله‌هایی که کوبیده می‌شوند، ساخت زیره و در نهایت بافتن کلاش، سه مرحله اصلی تولید است. کلاش باید پارچه خوبی داشته باشد و رنگ آن طبیعی باشد. در گذشته تولید پکنه به صورت دستی و سنتی انجام می‌شد، اما با استفاده از دستگاه‌های جدید، سرعت بریدن پارچه‌ها و کوبیدن فتیله‌ها افزایش یافته است.»

تولیدکنندگان کلاش در مریوان معتقدند کار بافتن کلاش‌ها بهتر است به خانم‌ها سپرده شود زیرا آنها از عهده ظریف کاری و نازک کاری بهتر برمی‌آیند و کلاش‌های زیباتری تولید می‌کنند. در واقع کلاش‌های صادراتی، کلاش‌هایی هستند که به دست زنان مریوان تولید شده است.