مصرف مکمل‌های غذایی در سالمندان

مکمل‌های خوراکی می‌توانند در بیشتر افراد باعث افزایش وزن جزئی شوند. همچنین به نظر می‌رسد مکمل‌های خوراکی طول عمر را افزایش می‌دهند و از مشکلات سالمندان ناتوان می‌کاهند، بنابراین تشخیص وضعیت و مشکلات افراد بستری حائز اهمیت است. اما آنچه از مطالعات مختلف می‌توان نتیجه گرفت این است که اگر افراد دارای تغذیه مناسب بوده، از سلامت کافی برخوردار باشند به دریافت مکمل‌ها نیازی ندارند و نیازمندی‌های خود را با رژیم غذایی می‌توانند تامین کنند. مکمل‌های غذایی به سلامت افراد سالمند بستری در بیمارستان که تغذیه مناسبی نداشته‌اند کمک می‌کند.

در بسیاری از موارد برای سالمندانی که بیماری‌های زمینه‌ای خاصی دارند لازم است از مکمل‌های غذایی نظیر انواع ویتامین‌ها و مینرال‌ها استفاده کرد. مصرف مکمل‌های آهن و کلسیم در پیشگیری از کم خونی و پوکی استخوان و کاهش ریسک شکستگی‌های پاتولوژیک در افراد مسن بسیار موثر است. ضمن این که برخی مکمل‌ها در پیشگیری از مشکلات خاص سالمندی کمک‌کننده هستند. مثلا مکمل‌های دارای اثرات آنتی‌اکسیدانت در مشکلات چشمی مثل کاتاراکت موثر هستند. مطالعات، ارتباط معکوسی بین ویتامین‌C، ویتامینE و کاروتنوئیدهای دریافتی از راه غذا با میزان ابتلا به آب مروارید را نشان می‌دهند. اسیدهای چرب اُمگا-3، نظیر EPA (اسید ایوزاپنتانوئیک) نیز که در ماهی یافت می‌شوند سبب تخفیف عوارض این بیماری می‌شوند. کمبود شدید ویتامین‌های گروه B12 ,B6 ,B1 و C فولات به توانایی مغزی و حافظه آسیب می‌رسانند. املاحی مانند آهن و زینک نیز به عملکرد صحیح مغز کمک می‌کنند؛ بنابراین در نظر گرفتن این مواد مغذی در رژیم غذایی سالمندان ضروری به نظر می‌رسد.

در سالمندان معمولا کمبود ویتامین‌های محلول در آب دیده نمی‌شود. البته با توجه به آن که گروهی از سالمندان مشکلات گوارشی زیادی دارند و از خوردن میوه و سبزیجات پرهیز می‌کنند کمبود ویتامین C را باید مد نظر داشت. تعداد زیادی از سالمندان معمولا از بیماری دیابت رنج می‌برند.این دسته از سالمندان نیز نیازهای تغذیه‌ای خاصی دارند.یکی از مهم ترین مواد معدنی مورد نیاز بدن افراد دیابتیک، کروم است. تحقیقات زیادی در ارتباط با تأثیر کروم بر میزان قندخون افراد دیابتی در سال‌های اخیر انجام شده است. در بیشتر این مطالعات، تأثیر کروم بر کاهش قندخون به اثبات رسیده است. مکانیسم دقیق تأثیر کروم روی قندخون مشخص نیست، ولی بعضی محققان اعتقاد دارند کروم باعث افزایش حساسیت عضلات بدن نسبت به انسولین می‌شود و از این طریق کاهش قندخون را در پی دارد. همچنین نشان داده شده است مصرف کروم در افراد دیابتی باعث کاهش چربی و تری‌گلیسرید خون می‌شود. منیزیم نیز از دیگر مواد معدنی مورد نیاز بدن است که موجب کاهش مقاومت به انسولین و نیز کاهش فشارخون می‌شود. در واقع منیزیم نیز همانند کروم، حساسیت سلول‌ها به انسولین را بیشتر می‌کند و باعث عملکرد بهتر انسولین در بدن می‌شود. تعدادی از مواد غذایی حاوی منیزیم عبارتند از: سبزیجات سبز رنگ، کلم بروکلی، اسفناج، جوانه گندم، مغزهای آجیل، حبوبات و غلات سبوس‌دار، کره بادام زمینی، لوبیا چشم بلبلی و گندم پرک.

فر اموش نکنید به طور کلی اگر افراد سالمند مقدار مناسبی از سبزیجات و میوه‌جات را در رژیم غذایی روزانه خود بگنجانند با کمبود ویتامین‌ها و مواد معدنی در بدن خود مواجه نخواهند شد.

دکتر کاوه سالارمند

داروساز