زمانی که مشارکت بالا باشد، حکایت از آگاهی سیاسی مردم است. در جامعهشناسی سیاسی زمانی که صحبت از مشارکت سیاسی میکنیم، میگوییم رای دادن، کف مشارکت سیاسی است و در این کف، اگر حضور گسترده باشد، آن مردم را دارای آگاهی سیاسی میدانیم که خود مشارکت را مهم میدانند. البته در انتخاباتهای اخیر، حضور مردم در میتینگهای نامزدها هم مهم بود. در سفرهای استانی نامزدهای مختلف، قطعا چند میلیون در میتینگ ها حضور داشتند. این حضورها چند پله بالاتر از رای دادن به لحاظ ارزش مشارکت سیاسی است و البته همین موضوع هم موجب مشارکت بیشتر در رایگیری می شود.
از سوی دیگر در مقایسه کشورمان با کشورهای اطراف و دموکراسیهایی که در جهان از ما قدیمیتر هستند، اینگونه حضور گسترده در کشورمان سرمایه ای برای نظام سیاسی ما در دورن و بیرون ایجاد میکند.
در فضای داخلی، یکی از علل پرشور بودن مردم در انتخابات این است که هم دولت موجود و هم دولتی که برای جایگزینی رقابت میکند، سخنانی را مطرح میکنند که توانستهاند بخشهایی از مطالبات مردم را بخوبی نمایندگی کنند، چنین رویکردی حکایت از دینامیک و بالنده بودن فضای سیاست در ایران دارد و نشان میدهد مردم به انقلاب اسلامی انس و الفت دارند و دعوت رهبر معظم انقلاب را میپذیرند. منطقه ما در یکی از حساسترین شرایط تاریخی بهسر می برد. صد سال از نظم موجود در منطقه خاورمیانه گذشته و این نظم در حال برهم خوردن است. در این میان یکی از قدرتهای تعیین کننده در نظم بعدی، ایران است. جمهوری اسلامی ایران، تعیین کننده است به همین دلیل دشمنان و رقبای منطقهای و بینالمللی ایران بسیج شده اند تا جایی که می توانند اقداماتی را انجام دهند تا ایران سهم قابل توجهی از نظم آینده را نداشته باشد. در چنین شرایطی مشارکت گسترده مردم در انتخابات، سرمایه عظیمی در اختیار دولت منتخب قرار می دهد و دولت باید بداند ملتی با این مشارکت پشتوانهای بسیار بزرگ و با ارزش است. بنابراین دولت منتخب نباید این سرمایه را کوچک انگاشته و آن را ارزان بفروشد.
حضور گسترده مردم کار بسیار عظیمی است و برای درک عظمت آن باید آن را با عربستان که مشارکت در حکومتش معنی ندارد یا پادشاهیهایی که در منطقه و یا شمال آفریقا هستند، مقایسه کنید.
دکتر محمد باقر خرمشاد
استاد دانشگاه علامه طباطبایی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم