رسانه‌ها، جایگزین ستادهای انتخاباتی

در این میان اغلب نامزدها با گذر از روش‌های سنتی و پرخرج رو به تبلیغات موثرتر و کم‌خرج‌تر رسانه‌ای آورده‌اند که البته رسانه‌های مجازی نقش بسزایی در این میان دارند. وظیفه ذاتی رسانه‌های گروهی ازجمله شبکه‌های اجتماعی کمک به افکار عمومی در گزینش درست است. این گزینش بی‌شک با روشنگری، انتقاد سازنده و انعکاس واقعی اخبار و اطلاعات میسر خواهد بود.

در بحث تبلیغات انتخاباتی دو موضوع فرم‌ها و قالب‌هایی که در تبلیغات صورت می‌گیرد وجود دارد، تمایلی وجود دارد که هر دو قالب نوسازی شده و به الگوهای جهانی نزدیک شود که البته معایب و مزایایی دارد، اولین مزایای فرم تبلیغات براساس افزارهای نوین رسانه‌ای و تغییر از تبلیغات کاغذی به مجازی کاهش هزینه‌هاست. به این ترتیب و با گسترش رسانه‌های مجازی شاید نیازی به تشکیل ستادهایی که به صورت انسانی در استان‌ها و شهرستان‌ها شکل می‌گیرد و هزینه‌های گزافی را ایجاد می‌کنند نباشد.

بخشی از این تبلیغات انتخابات ریاست جمهوری به عهده رسانه ملی گذاشته شده است، بنابراین می‌توان بدون راه‌اندازی ستادهای انتخاباتی در کشور وارد کارزار انتخاباتی شد و رسانه‌های مجازی جایگزین ستادهای پرهزینه انتخاباتی شوند. اگر در گذشته کاندیداها دنبال ستاد بودند در حال حاضر فضای مجازی بخشی از این کار را انجام داده است و این جزو مزیت‌های شبکه‌های اجتماعی در کنار برخی معایب آن است. در ضمن در شیوه‌های جدید تبلیغات باید موضوع سرعت را نیز در نظر گرفت، در این شیوه تبلیغات و واکنش‌ها با سرعت بسیار بالا صورت می‌گیرد و کاندیداها می‌توانند در زمان مناسب پیام‌های خود را به مخاطبان‌شان انتقال دهند.

موضوع بعدی مدرن‌سازی تبلیغات در محتواست. باید دقت لازم را در این ارتباط داشت که آیا مقصود الگوبرداری از روش‌های رایج نظام‌های سیاسی غربی است که می‌تواند با الگوی و معیارهای اعتقادی و قوانین ما سازگار نباشد؟ همچنین به کار بردن عملیات روانی و حتی جنگ روانی برای کسب آرا یا تخریب رقبا. اگر در حوزه محتوا چنین نکاتی مدنظر باشد می‌توان تامل و بحث کرد، اما در نهایت و با در نظر گرفتن این نکات حداقل استفاده از ابزارهای رسانه‌ای، کاهش هزینه‌های تبلیغاتی خواهد بود که حتی می‌تواند به افزایش سلامت انتخابات کمک بیشتری کند.

بی‌تفاوتی مردم به جنگ روانی رسانه‌های بیگانه در انتخابات

نکته دیگر دخالت برخی رسانه‌های بیگانه در انتخابات کشورمان است، از گذشته و از زمانی که رسانه‌های قابل دریافت ازجمله رادیو، ماهواره و فضای مجازی به وجود آمدند رسانه‌های بیگانه و کشورهایی که در امور داخلی ما دخالت داشتند همیشه دو راهبرد کاهش مشارکت مردم در انتخابات، همچنین ایجاد تردید در اصل و سلامت انتخابات و پس از عدم موفقیت در این زمینه؛ تلاش برای جانبداری از کاندیداها را با هدف دخالت در امور داخلی ما در پیش داشتند.البته جنگ روانی بیگانگان تاثیر چندانی بر مردم ما نداشته و به نوعی با عدم واکنش مردم روبه‌رو شده است.

نقش برجسته صدا و سیما در مناظره‌ها

در زمینه تبلیغات انتخاباتی نباید نقش رسانه ملی را نادیده گرفت، این رسانه مرجع اصلی در زمینه پوشش مناظره‌ها و برنامه‌های کاندیداهاست و در ارتباط با مناظره‌ها حداکثر تاثیر‌گذاری را دارد و می‌توان گفت در برگزاری مناظره‌ها بدون رقیب است، مناظره شناخت دقیقی را از نامزدها به مخاطبان ارائه می‌دهد، مناظره‌ها به صورت زنده پخش می‌شود و در صورتی که بیننده‌ها دقت داشته باشند حتی می‌توانند عادات روانی کاندیداها را مشاهده کنند. همچنین مناظره‌ها این امکان را فراهم می‌کند که مردم نقاط قوت و ضعف کاندیداها را بسنجند، بجز مناظره زنده هیچ برنامه‌ای چنین توانایی و عملکردی را ندارد. البته باید در نظر داشته باشیم که با وجود توانایی رسانه ملی در پوشش مناظره‌ها و بدون رقیب بودن در این ارتباط در مورد تحلیل‌های انتخاباتی و پوشش اخبار، فضای مجازی رقیب جدی برای رسانه ملی است.

دکتر صادق کوشکی/ استاد دانشگاه