دغدغه های زنان در جامعه امروز

اگرچه نهادهای مرتبط با زنان ، طی سالهای اخیر به صورت عمده گسترش یافت اما بی شک باید اذعان کرد که زنان به عنوان نیمی از واقعیت جامعه کشورمان در جامعه ایرانی حضور دارند. حضور زنان در عرصه های مختلف کشور ، خود موید این مدعاست . خانم تاجیک ، استاد دانشگاه و کارشناس مسائل زنان با اشاره به حضور زنان در عرصه های مختلف جامعه مان می گوید: کارنامه زنان در سالهای جنگ بسیار روشن و هویداست اگرچه کمتر زنی به صورت فیزیکی در جبهه ها حضور داشته است اما طی این سالها ، وظیفه پشتیبانی جنگ در کنار سرپرستی خانواده ها به عهده زنان گذاشته شده بود. این وظیفه اگرچه کمتر مورد توجه بسیاری از دولتمردان قرار گرفته است اما از اهمیت ویژه ای برخوردار است . وی ادامه می دهد: پس از سالهای جنگ نیز زنان علاوه بر حضورشان در خانه ، در عرصه های مختلفی حاضر بوده اند. بسیاری از زنان در بخشهای مختلف اداری و صنعتی کشور حاضر بوده اند و کارنامه درخشانی نیز از خود بر جای گذاشته اند. تاجیک از حضور زنان در دانشگاه هایی به نام جنبش علمی زنان کشور یاد کرده است و می افزاید: در حال حاضر ورودی دانشگاه ها ، 61 به 39 به نفع زنان است . این به آن معناست که زنان کشورمان از قالبهای سنتی خارج شده اند و سعی در بالا بردن اندیشه ها و توانایی هایشان در علوم مختلف دارند. وی به انتقادهای موجود در این زمینه اشاره کرده و در پاسخ می گوید: این که زنان ما از تحصیلات بالایی برخوردار باشند ، نه تنها مشکلی را برای جامعه ایجاد نخواهد کرد بلکه موجب توسعه و رشد شاخصهای انسانی کشور خواهد شد حتی اگر چنین زنانی در خانه حضور داشته باشند ، به عنوان یک مادر تحصیلکرده ، نقش بسیار موثرتری در خانواده خود ایفا خواهند کرد که در نهایت به رشد جامعه منجر خواهد شد.

اشتغال زنان ، از خانه داری تا...

با ورود زنان به سطوح بالای تحصیلات ، تمایل آنان برای اشتغال نیز افزایش یافته است ، تا جایی که بسیاری از زنان علاوه بر نقشهای خانه داری خود، تمایل بر اثبات توانایی هایشان در مسائل اجرایی کشور دارند. به همین منظور در تحقیقی که سال 84 از سوی مرکز امور مشارکت زنان درباره دغدغه اصلی زنان ایرانی در استان های کشور صورت گرفته است ، اشتغال به عنوان مهمترین دغدغه زن ایرانی در مقایسه با دیگر عوامل موجود ارائه شده است. با وجود این به دلیل عدم تعریف مناسب برای اشتغال زنان ، میزان بیکاری زنان کشور 2 برابر مردان است . تمامی این مسائل موجب شده است طی سالهای اخیر فعالیت های بسیاری برای رفع این مشکلات در سطح جامعه صورت گیرد. خانم ظهیری ، از کارشناسان مسائل زنان با اشاره به وجود چنین مشکلاتی در جامعه می گوید: این یک حقیقت غیرقابل انکار است که زنان نیز در بسیاری از موارد می توانند با حفظ هویت خانواده خود ، در فعالیت های اجتماعی نیز حضور فعالی داشته باشند اما در کشور ما این مساله کمتر مورد توجه قرار گرفته است . از سوی دیگر نمی توان مانع حضور زنان در فعالیت های اجتماعی شد چراکه افزون بر توانایی های شخصی زنان ایرانی ، فضای حاکم بر کشور نیز چنین مساله ای را می طلبد. در حال حاضر نزدیک به یک میلیون زن سرپرست خانوار در کشور وجود دارند که باید مخارج زندگی خانواده تحت تکفل را به شخصه عهده دار شوند. از سوی دیگر ، هزینه های بالای زندگی موجب شده است تا ضرورت هر چه بیشتر فعالیت زنان در کنار مردان برای تامین مخارج احساس شود. طی سالهای اخیر ، فعالیت های گسترده ای برای ایجاد زمینه مناسب به منظور حضور فعال زنان در عرصه های اجتماعی انجام شده است.

ساختارهای شکل گرفته برای زنان

با وجود این طی سالهای اخیر ، زنان از رشد خوبی در حضورشان در سطوح بالایی کشور برخوردار بوده اند. برای نمونه می توان به حضور زنان در کابینه دولت اشاره کرد که در مجموع ، 3 کرسی هیات دولت را به خود اختصاص داده اند. از سوی دیگر چندین کرسی مجلس نیز به زنان اختصاص یافته است تا آنان در مقام تصمیم گیری کشور نیز حضور فعالی داشته باشند و برای رفع مشکلات زنان کشورمان گام بردارند. از دیگر دستاوردهای زنان در سالهای اخیر، راه اندازی رشته مطالعات زنان در مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه های کشور است تا به صورت آکادمیک به تبیین نیازهای زنان در کشورمان پرداخته و راهگشای مسوولان برای اتخاذ تصمیمات مناسب برای رساندن زنان ایرانی به جایگاه شایسته و مورد انتظارشان باشد و در نهایت می توان به فعالیت های گسترده دفتر مشارکت زنان کشورمان اشاره کرد که در دولت جدید به مرکز امور زنان و خانواده تغییر نام یافته است و توانسته با تاسیس مراکز متعددی در سراسر کشور برای رفع مشکلات زنان کشور گام بردارد. به طور حتم گسترش چنین نهادهای مدنی در امور زنان در سطح کشور خواهد توانست برای رساندن زنان به جایگاه واقعی شان موثر واقع افتد.

هویت ، مهمترین دغدغه زن ایرانی

اگر چه زنان کشورمان برای رسیدن به بسیاری از خواسته هایشان در جامعه تلاش می کنند، اما باید گفت ریشه تمامی این مسائل به رسیدن زنان به هویت واقعی شان باز می گردد. به اعتقاد بسیاری از کارشناسان ، زن ایرانی به دنبال هویت واقعی خود است و برای رسیدن به این مطلوب ، تلاشهای زیادی می کند. اشتغال زنان خود یکی از نمونه های بارز برای رسیدن به این هویت است . متاسفانه باوجود تلاشهای گسترده برای حل مشکلات زنان ، کمتر فعالیتی در این خصوص صورت گرفته است حال آن که بسیاری از کارشناسان در قالبهای گفتاری مختلف به این مساله اذعان کرده اند که زن ایرانی به دنبال هویتی مستقلی در قالب فرهنگ ایرانی و براساس آموزه های اسلامی خویش است.

زن ایرانی در قالب خانواده یا... اگر چه براساس نگرش غالب و رایج در جامعه ، همواره زن ایرانی در قالب خانواده تعریف شده است اما آمارهای نگران کننده ای در کشور وجود دارد که این مساله را تا حدی نفی می کند طبق آمارهای موجود ، بیش از 41 درصد زنان بالای 10 سال کشور مجرد هستند ، حال آن که برنامه خاصی برای این بخش وسیع جامعه مان تدارک دیده نشده است. مشکلات اقتصادی موجود بر سر راه ازدواج جوانان در کنار بحران های دیگر موجود ، همگی مزید بر علت شده است تا روز به روز بر تعداد زنان مجرد کشورمان افزوده شود. از سوی دیگر نبود برنامه ای برای این قشر موجب شده است با بحران های جدیدی در این عرصه مواجه باشیم. طی سالهای اخیر ، فعالیت هایی برای زنان خانه دار صورت گرفته است ، اما این فعالیت ها نیز نتوانسته به صورت کامل ، آنان را پوشش دهد. برای نمونه می توان به طرح بیمه زنان خانه دار اشاره کرد که از سال 80 آغاز شده و قرار بوده تا پایان 5 سال تمامی زنان خانه دار کشور را تحت پوشش خود قرار دهد ، حال آن که اخبار خوشی از پایان این طرح به گوش نمی رسد.

علی محمد متولیان