جلوگیری از انسداد مجدد عروق با کاشت استنت

جام جم آنلاین: بسیاری از افراد در سراسر جهان با انواع مشکلات قلبی عروقی دست به گریبان هستند.

کد خبر: ۱۰۰۶۴۹

یکی از شایع ترین بیماری های قلبی گرفتگی عروق یا تصلب شرائین است که طی آن دیواره رگ ضخیم و کانال عروقی باریک می شود و نتیجه آن اختلال و نقص در جریان خون عروقی است.
باریک شدن عروق مربوط به تشکیل پلاک در لایه داخلی سرخرگ هاست. این پلاک ها حاوی لیپوپروتئین ها ی با دانسیته کم ، سلولهای در حال انحلال عضلانی ، بافت فیبری ، توده پلاکت های خونی ، کلسترول و گاهی اوقات کلسیم هستند و اکثرا در افرادی دیده می شود که غلظت کلسترول خونشان بالاست.
تعداد و ضخامت پلا ک ها با افزایش سن بیشتر می شود و در نتیجه لایه داخلی عروق صاف شده لخته های عروقی را تشکیل می دهد.
بیماری قلبی آترواسکلروتیک که رگ های قلب را درگیر می کند شایع ترین عامل همه موارد مرگ و میر است.
این بیماری همچنین با کاهش جریان خون در دیگر سرخرگهای عمده مانند کلیه ها ، روده و پاها باعث مشکلات جدی می شوند.
متاسفانه آترواسکلروزیس تا زمانی که صدمه به عروق شدید نشده به حدی که جریان خون را محدود کند ، نشانه ای ندارد.
محدود شدن جریان خون از رسیدن به عضلات پا باعث درد ی در پا می شود که با استراحت کمتر می شود.
باریک شدن سرخرگ هایی که خون را به مغز می رسانند ممکن است باعث حملات ایسکمیک موقت (نشانه های یک سکته مغزی که کمتر از 24 ساعت طول می کشد) و دوره های سرگیجه شده یا نهایتا به خود سکته مغزی بیانجامد.
از آنجا که ممکن است آترواسکلروزیس صدمه خود را وارد کرده باشد ، درمان دارویی آن چندان رضایتبخش نیست.
داروهای ضد انعقاد برای به حداقل رساندن لخته شدن مجدد و تشکیل آمبولوس بکار رفته است.داروهای گشاد کننده عروق نیز در کاهش علائم مفیدند اما ارزش درمانی ندارند.
روش جراحی برای مواردی که به درمان دارویی پاسخ نمی دهند در دسترس است و آنژِیوپلاستی با بالن نیز می تواند عروق تنگ شده را باز کند و جریان خون را بهبود بخشد. برای باز نگه داشتن رگ ، پزشک تصمیم به کاشت یک "استنت" می گیرد.

استنت و نحوه عملکرد آن

25 سال پیش یک پزشک جوان بنام آندریاس گروئنزیگ بالنی را از طریق کاتاتر در سرخرگ کرونر یک بیمار 38 ساله وارد کرد و بطور موفقیت آمیزی آن را در محل انسداد قرار داد ه جریان خون را به قلب بیمار بازگرداند.
از آن زمان استفاده از این روش یعنی آنژیوپلاستی برای رفع انسداد عروق رایج شد و در حال حاضر سالانه دو میلیون آنژِیوپلاستی در سراسر جهان انجام می گیرد.
آنژیِوپلاستی بهترین اقدام فوری برای درمان 40 درصد حملات قلبی شناخته شده است و در آن یک ابزار بسیار کوچک بنام استنت در قسمت مسدود شده رگ قرار داده می شود.
استنت ، داربست لوله ای شکل فلزی و فنری مشبکی است که طی آنژِیوپلاستی با بالن در سرخرگ قرار داده می شود تا آن را باز نگه دارد.
این لوله مشبک کوچک روی یک بالن سوار شده و به محل انسداد منتقل می شود. زمانی که بالن باد می شود استنت منبسط شده و با فشار به دیواره داخلی رگ کرونر متصل می گردد.
پس از آنکه هوای داخل بالن تخلیه می شود ، آن را بیرون می آورند در حالیکه استنت در آنجا باقی می ماند.
تجربه نشان داده است که استفاده از استنت بر موفقیت آنژِیوپلاستی افزوده و از میزان تنگی مجدد عروق می کاهد.
اولین مورد کاشت استنت در سال 1986 توسط ژاکوب پوئل و اولریش زیگوارت صورت گرفت.
بتدریج نسل های جدیدی از استنت ساخته شد که یکی پس از دیگری از مزایای بهتر از جمله انعطاف پذیری بیشتر و انتقال آسانتر به محل انسداد ، برخوردار بودند. با این وجود احتمال انسداد مجدد کاملا از بین نرفت.
گرچه میزان آن کاهش یافت اما در موارد ی شش ماه پس از کاشت استنت ، انسداد مجدد روی می داد.
جامعه متخصصان قلب اینتر ونشنیست این انسداد مجدد را نه بعنوان عود بیماری عروق کرونر بلکه در واقع نتیجه پاسخ بدن به وضعیتی در نظر گرفت که گروئیزیک آ ن را "آسیب کنترل شده آنژیوپلاستی" نامید که طی آن سلولهای عضلانی صاف در محل رشد کرده و حالتی بسیار شبیه به جای زخم (اسکار) ایجاد شده در اثر یک جراحت را ایجاد می کند.

استنت های آغشته به دارو

استنت های فلزی آغشته به یک ماده دارویی با فرآیند انسداد مجدد مقابله می کنند. ری استنوز یا همان انسداد مجدد علل متفاوتی دارد و پیشگیری از آن کمی پیچیده است اما تا کنون مشخص شده استنت های آغشته به دارو در کاهش انسداد مجدد بسیار موفق هستند.
سه جز ء مهم این استنت ها شامل از نوع استنت حامل دارو، روش انتقال دارو به دیواره عروق ، نوع و چگونگی عملکرد آن در بدن برای جلوگیری از ری استنوز می شود.
علاوه بر این موارد آگاهی و تبحر متخصص اینترونشنیست نیز در تعیین اندازه مناسب استنت و استقرار صحیح آن (برای اطمینان از اینکه به محض قرار گرفتن در محل مسدود شده تا دیواره رگ کاملا باز می شود) حائز اهمیت است.
و بالاخره مصرف آسپرین و داروی ضد انعقاد یا آنتی پلاکت توسط بیمار است تا از واکنش خون به ابزار جدید و انسداد رگ تازه باز شده (ترومبوز) جلوگیری شود.

انسداد مجدد در استنت

همانطور که اشاره شد متاسفانه علیرغم پیشرفت تکنولوژِی در زمینه تولید ابزار پزشکی از جمله استنت ها ی جدید و تبحر متخصصان در برخی موارد انسداد مجدد رگ در محلی که پیش از این استنت قرار داده شده صورت می گیرد که این حالت "ترومبوز تحت حاد" نامیده می شود.
این ترومبوز یا انعقاد خون در داخل استنت خطرناک بوده و می تواند منجر به مرگ بیمار شود.
عوامل متعددی در وقوع ری استنوز یا انسداد مجددد در استنت دخالت دارند و محققان در صددند به روش های تشخیصی و درمانی بهتری برای مقابله با این علل دست پیدا کنند.