دیپلماسی لرزان ترکیه و بازی با برگ سوخته

همچنین قرار است بزودی بینالی ییلدریم، نخست‌وزیر ترکیه نیز به مسکو سفر کند. محور همه این ترافیک سیاسی بین مسکو و آنکارا بر سر تحکیم روابط دوجانبه و سرنوشت آینده حلب بوده است. همزمان با این دیدار و گفت‌وگوها در خبری دیگر آمده بود که مقامات روسی با هیاتی از مخالفان سوری در ترکیه دیدار و گفت‌وگو کرده‌اند. بیشتر این مخالفان را همان کسانی تشکیل می دادند که هم اکنون در حلب مشغول جنگ با دولت سوریه هستند. هر چند به گفته سمیر نشار، عضو ائتلاف مخالفان سوری این نشست بدون نتیجه پایان یافت، اما همه این تحولات نشان می دهد مسکو و آنکارا دور تازه‌ای از همکاری ها را شروع کرده اند و این موضوع فی نفسه می تواند بر بحران سوریه نیز اثر بگذارد.

این حرکت درشرایطی صورت می‌گیرد که نیروهای ارتش سوریه هفته گذشته موفق شدند بخش‌هایی از شرق حلب را آزاد کرده و ارتباط شمال و جنوب گروه‌های تروریستی را قطع کنند. آنها می‌گویند قصد دارند همین روند را ادامه داده و در آینده نزدیک کل شهر حلب را از چنگال تروریست‌ها آزاد کنند. حال باید دید همکاری جدید روسیه و ترکیه به شکست تروریست‌ها منجر خواهد شد یا با برقراری آتش‌بسی بی‌موقع مانند گذشته آنها را از مخمصه‌ای که هم اکنون گرفتار آن شده‌اند، نجات خواهد داد ؟

مذاکراتی فراگیر

به گزارش شبکه اسکای نیوز، مولود چاووش اوغلو، وزیر خارجه ترکیه در نشست خبری با سرگئی لاوروف، همتای روسی خود در شهر آنتالیای ترکیه گفت: هدف ما تقویت روابط میان ترکیه و روسیه در تمام زمینه‌ها از جمله اقتصادی و تجاری است و کشورش با روسیه در مبارزه با تروریسم همکاری خواهد کرد. ما همچنین به‌دنبال تقویت همکاری امنیتی خود با روسیه در سوریه و عراق و دیگر کشورهای منطقه هستیم. وزیر خارجه ترکیه در پاسخ به پرسشی درباره سرنوشت اسد نیز گفت: دیدگاه ترکیه درخصوص بشار اسد، رئیس‌جمهور سوریه واضح است، اما در مورد نیاز به آتش بس در سوریه با روسیه مشترک است.

از سوی دیگر، سرگئی لاوروف اظهار کرد که روسیه با ترکیه در مورد سوریه موافق بوده و دیدگاه دو کشور با هم منطبق است. وی گفت: حلب را از دست تروریست‌ها نجات خواهیم داد. عملیات ما در شرق حلب ادامه خواهد داشت و تمام تلاش خود را برای ارسال کمک‌ها به غیرنظامیان سوریه به‌کار خواهیم بست. وی افزود: ما آماده گفت‌وگو با همه گروه‌ها در خصوص سوریه هستیم.

همچنین طرفین در این دیدار بر تقویت روابط تجاری و همکاری‌های منطقه‌ای با یکدیگر تاکید کردند. این مساله نشان می‌دهد ترافیک دیپلماسی بین مسکو و آنکارا صرفا منحصر به موضوع سوریه نیست و ابعادی فراتر از اینها دارد.به طوری که لاوروف در بخش دیگری از اظهاراتش گفت: ترکیه و روسیه طرفدار برقراری گفت‌وگوی فراگیر در کشورهایی مانند لیبی و عراق هستند. با توجه به ویژگی های منطقه ما با همکاری رهبران دینی، دولت ها و مردم خواهیم توانست صلح را برقرار کنیم.

به‌دنبال سرنگون شدن یک هواپیمای روسی در خاک سوریه که ترکیه عامل آن بود، روابط دو کشور تیره شد. با این حال چند ماه پیش رجب طیب اردوغان با عذرخواهی تلاش کرد روابط دوکشور را به روند سابق برگرداند. درهمین حین اظهارات نسنجیده اردوغان درباره هدف دخالت نیروهای نظامی این کشور در سوریه، مساله ساز شد هرچند اردوغان بلافاصله اظهارات خود را پس گرفت و برخلاف حرف های گذشته خود گفت: هدف عملیات نظامی آنکارا در سوریه علیه هیچ‌ فرد یا کشوری،جز گروه‌های تروریستی نیست. اردوغان چند روز پیش گفته بود، هدف ورود نیروهای ترکیه به سوریه سرنگونی بشار اسد است.

شکست گفت‌وگو با مخالفان

مولود چاووش اوغلو پیش از گفت‌وگو با همتای روسی خود با ریاض حجاب، هماهنگ‌کننده کل هیات مذاکرات مخالفان سوری در آنکارا دیدار کرده بود.

طرفین در این دیدار به بحث و تبادل‌نظر در خصوص لزوم برقراری آتش‌بس فوری و ارسال کمک‌های بشردوستانه به حلب و همچنین تلاش‌های انجام شده برای دستیابی به راه‌حل سیاسی برای درگیری‌های سوریه پرداختند.

روز دوشنبه نیز نمایندگانی از روسیه با گروه‌های مخالف سوریه در آنکارا به منظور مذاکره درخصوص آتش‌بس در حلب با یکدیگر دیدار کردند. گروه‌های سوری شرکت‌کننده در این مذاکرات با ائتلاف ملی مخالفان سوریه مرتبط بوده و شامل تروریست‌های جبهه فتح الشام نمی‌شدند. این مذاکرات گرچه چند روز ادامه داشت، اما به نتیجه نرسید، زیرا جبهه فتح‌الشام حاضر به خروج از شهر حلب نشد. یک نماینده مذاکره‌کننده گفته بود، این مذاکرات در صورتی به نتیجه خواهد رسید که گروهک «جبهه فتح‌الشام» (جفش) یا همان جبهه النصره سابق قبول کند از حلب خارج شود. کارشناسان بر این باورندکه ترکیه بر آن است تا با فشار بر ارتش آزاد، این گروه مخالف را از فتح‌الشام جدا کند، گروهی که ایران و روسیه آن را جزو فهرست گروه‌های تروریستی می دانند. در عین حال باید عنوان کرد خروج النصره از حلب همان طرحی است که استفان دی‌میستورا، فرستاده سازمان ملل در امور سوریه در اکتبر گذشته پیشنهاد کرده و گفته بود که حاضر است برای تضمین سلامت افراد جبهه فتح الشام در هنگام خروج از حلب، شخصا تا ادلب با آنان برود.

براساس این طرح، اگر جبهه فتح‌الشام از حلب خارج شود، حملات به گروه‌های مسلح دیگر در حلب متوقف می‌شود. این درحالی است که چند روز پیش همه مخالفان، ائتلاف تازه‌ای را برای مقابله با نیروهای ارتش سوریه تشکیل دادند. شاید تلاش‌های روسیه به‌منظور خنثی کردن این طرح بوده باشد. به این معنا که از یک طرف ائتلاف مذکور را شکسته و از طرف دیگر با پیشبرد عملیات نظامی، سرانجام گروه‌های مخالف را به تسلیم واداشته و به‌دنبال آن آتش بس اعلام کند.