وهابیت، عصبیت خطرناک قرون وسطایی

این‌گونه تعصب و کوته‌فکری جاهلیت را به عنوان چشم‌انداز روشنی برای قرن 21 عرضه می‎دارند. ولی مشکل مشتریان ثروتمند این مؤسسات تبلیغاتی ـ که غالبا سعودی‌هایی هستند که جبهه‌النصره را حمایت گسترده مالی می‌کنند ـ این است که اسناد موجود در خصوص سیاست‌های ویرانگر آنان قابل اصلاح، دستکاری و حذف نیست. اگر دراین باره ابهامی وجود داشته باشد، صحنه‌های پخش شده از گردن زدن یک پسربچه 12 ساله توسط این به اصطلاح معتدلان، صحنه دلهره‌آوری از واقعیت موجود را به نمایش می‌گذارد . میلیون‌ها نفری که قساوت‌های جبهه‌النصره را تجربه کرده‌اند، داستان ساختگی جدایی جبهه‌النصره از القاعده را باور نخواهند کرد.

از حمله تروریستی 11 سپتامبر سال 2001 تاکنون، وهابیت جنگ‎طلب چند بار تغییر چهره داده، اما در ایدئولوژی و مشی بنیادی آن تغییری نکرده است. خواه این گروه طالبان باشد یا شاخه‌های باز تولید شده القاعده یا عناصر به اصطلاح دولت اسلامی، که نه دولت است و نه اسلامی. تلاش عربستان سعودی برای متقاعد کردن ولی نعمتان غربی‌اش به حمایت از سیاست‌های کوته‌بینانه ‌این کشور برمبنایی باطل استوار شده که جز فروبردن جهان عرب در آشوب بیشتر حاصلی نخواهد داشت. این توهم که بی‌ثباتی منطقه به مهار ایران کمک خواهد کرد یا دشمنی ادعایی بین شیعه و سنی به درگیری در منطقه دامن زده، با این واقعیت در تضادی آشکار است که هولناک‌ترین خونریزی‌ها در منطقه ما توسط وهابی‌ها به وجود آمده است .

درحالی‌که افراطیون با حمایت اربابان ثروتمند خود به کشتار مسیحیان، یهودیان، یزیدی‌ها، شیعیان و سایر به گفته خودشان مرتدین مشغولند، در واقع این اعراب سنی کشورهای منطقه هستند که بیشترین خسارات را از سوی این تفکر صادرکننده نفرت متحمل شده‌اند‌. در واقع امروز نه اختلاف موهوم تاریخی میان شیعیان و اهل سنت، بلکه آنچه درجریان است مقابله وهابیت و شریعت راستین اسلام است؛ مقابله‌ای که نتایج و آثار عمیقی در منطقه و دیگر نقاط جهان بر جای خواهد گذاشت. تردیدی نیست که حمله به عراق به سردمداری آمریکا در سال 2003 درگیری‌هایی را که امروز شاهد آن هستیم به راه انداخت و تشدید کرد؛ ولی عامل عمده خشونت، ایدئولوژی نفرت پراکن وهابیت مورد حمایت عربستان سعودی است. مساله‌ای که تا پیش از واقعه 11 سپتامبر 2001 از انظار غربی‌ها مغفول مانده بود.

شاهزادگان ریاض تلاشی مذبوحانه می‌کنند تا منطقه را به شرایط دوران حکومت صدام حسین در عراق بازگردانند؛ شرایطی که در آن یک سرکوبگر ظالم دست نشانده با حمایت مالی اعراب منطقه و غربی‌های خوش‌خیال به جنگ با تهدیدی موهوم به نام ایران برخاست.

اما آنها با یک مشکل اساسی روبه‌رو هستند: صدام مدت‌هاست مرده و ساعت زمان را نمی‎توان به عقب کشید. هرچه زودتر حاکمان سعودی با این واقعیت کنار بیایند، به نفع همه خواهد بود. واقعیات جدید منطقه ما حتی می‎تواند پذیرای ریاض باشد، البته اگر سعودی‌ها مشی فعلی خود را تغییر دهند. منظور از تغییر چیست؟ طی سه دهه گذشته ریاض ده‌ها میلیارد دلار برای صدور وهابیت از طریق هزاران مسجد و مدرسه دینی در سراسر جهان هزینه کرده است. از آسیا تا آفریقا و از اروپا تا آمریکا این عقیده منحرف، ویرانی عظیمی بر جای گذشته است. همان‌گونه که یکی از افراطیون سابق در کوزوو به نیویورک تایمز گفت: «سعودی‌ها با پول هایشان اسلام را در این منطقه (بالکان) کاملا تغییر دادند.» وهابیت گرچه بخش بسیار ناچیزی از مسلمانان را جذب کرده، اما آثار بسیار ویران‌کننده‌ای برجای گذاشته است. تقریبا تمامی گروه‌های تروریستی که از نام اسلام سوءاستفاده می‎کنند (از القاعده و انشعابات آن در سوریه تا بوکوحرام در نیجریه) متاثر از این فرقه مرگبار بوده‌اند.

سعودی‌ها تاکنون توانسته‌اند با استفاده از برگ ایران، متحدان خود را به همراهی با نابخردی خود در سوریه و یمن ترغیب کنند. این وضعیت بدون تردید تغییر خواهد کرد؛ چرا که امروز حمایت مستمر ریاض از افراطی‌گری جنگ‎طلب، بطلان ادعای سعودی به عنوان نیروی ثبات‌‌آفرین را به اثبات رسانده‌ است. لازم است اقدامی هماهنگ در سازمان ملل متحد با هدف قطع حمایت مالی از ایدئولوژی‎های مبتنی بر نفرت و افراط صورت بگیرد و جامعه جهانی در رسیدگی به موضوع کانال‌های ارسال پول و اسلحه به تروریست‌ها، فعال‌تر عمل کند. ضروری است بر این اساس، سازمان ملل متحد اقدام به برقراری گفت‌وگوهای گسترده‌تر میان ادیان و مذاهب به منظور مقابله با این عصبیت خطرناک قرون وسطایی کند.

حملات اخیر در شهرهای نیس، پاریس و بروکسل باید دنیای غرب را متقاعد کرده باشد که تهدید سم کشنده وهابیت را نباید مورد غفلت قرار داد. بعد از سالی که هر هفته‌اش مملو از اخبار فاجعه‌بار بود، لازم است جامعه جهانی دست به اقدامی فراتر از ابراز انزجار، ناراحتی و تسلیت بزند. آنچه امروز به آن نیازمندیم، اقدام عملی علیه افراطی‌گری است.

گرچه بیشتر خشونت‌های اعمال شده با سوء‌‎استفاده از نام اسلام ریشه در وهابیت دارد، لیکن به هیچ عنوان پیشنهاد نمی‎کنم عربستان سعودی بخشی از راه‎حل نباشد. کاملا برعکس، ما از حاکمان سعودی می‎خواهیم تبلیغات مبتنی بر اتهام و هراس را رها کرده ، با سایر اعضای جامعه جهانی در از بین بردنِ آفت تروریسم و خشونت که همه ما را تهدید می‎کند، همکاری کنند.

منبع: پرس‌تی‌وی به نقل از نیویورک تایمز

محمد جواد ظریف

وزیر امورخارجه ایران