سرنوشت شوروی، در انتظار آمریکا

واقعیت این است که هر چند آمریکا بعد از سقوط شوروی توانست هژمونی خود را در سطح جهانی گسترش دهد، ولی در دهه‌های اخیر مجموعه‌ای از مؤلفه‌ها مانند ظهور رقبای منطقه‌ای در مقابل آمریکا و مشکلات داخلی آمریکا منجر به افول هژمونی آمریکا شده است.

در گفت‌وگو با استفن لندمن، نظریه‌پرداز آمریکایی به بررسی افول هژمونی آمریکا پرداخته‌ایم که در ادامه از نظر می‌گذرد.

برخی اندیشمندان و نظریه‌پردازان روابط بین‌الملل از جمله «رابرت کیون» معتقد هستند که ایالات متحده آمریکا از دهه 1970 میلادی دیگر قدرت هژمون در نظام بین‌الملل نیست و قدرت هژمونیک این کشور افول کرده است. نظر شما در این خصوص چیست؟

من معتقد هستم که ایالات متحده آمریکا بتدریج و آهستگی در حال از دست دادن قدرت سیاسی و اقتصادی خود است. البته و متاسفانه این کشور کماکان به لحاظ قدرت نظامی جایگاه برتر را دارد و قدرت نظامی این کشور از این قاعده مستثنی است و در حال تضعیف شدن نیست. یکی از دلایلی که باعث می‌شود آمریکا بر قدرت نظامی توجه و تأکید ویژه داشته باشد سیاست‌های مداخله جویانه این کشور در سطح جهانی است. در واقع ابزار نظامی در خدمت منافع امپریالیستی این کشور است. قدرت نظامی این قدرت را به آمریکا می‌دهد تا بتواند سیاست‌های مداخله جویانه خود را در کشورهای دیگر اعمال کند و حکومت‌های مستقل را براندازد و حکومتی دست نشانده و همچون عروسک خیمه‌شب‌بازی که تحت کنترلش باشد را جایگزین آن کند.

از چه زمانی سیاست‌های امپریالیستی این کشور ظهور و بروز عینی‌تری در نظام بین‌الملل داشته است؟

قدرت آمریکا و سیاست مداخله‌جویانه این کشور بعد از جنگ جهانی دوم رو به افزایش گذاشته است. بعد از جنگ جهانی دوم و در طول بالغ بر 50 سال سیاست‌های این کشور منجر به این شده که دشمنان آن بیشتر از دوستانش شود. برخی کشورها بدون هراس از نتیجه و آثار عدم همراهی با آمریکا به مسیر خود ادامه می‌دهند و سیاست مستقلی را دنبال می‌کنند.

پیش‌بینی شما از آینده این کشور چیست؟

ایالات متحده آمریکا هم مانند سایر امپراتوری‌ها در تاریخ روزی فروخواهد پاشید. آخرین مورد فروپاشی یک امپراتوری، اتحاد جماهیر شوروی بود که نتوانست مسائل و مشکلات خود را حل و فصل کند و فروپاشید. در مورد آمریکا هم باید توجه داشت که سیاست‌های این کشور عامل خودفروپاشی آن است. این کشور در درازمدت با این سیاست‌ها فرو خواهد پاشید.

چه دلایلی برای این موضوع می‌توانید اقامه کنید؟

یکی از دلایلی که می‌توان پیش‌بینی کرد ایالات متحده آمریکا روزی فروخواهد پاشید، این است در حالی که دولت واشنگتن هزینه‌های زیادی صرف جنگ‌ها و اقدامات توسعه‌طلبانه و تجاوزکارانه خود می‌کند به همین اندازه به نیازهای شهروندان داخل کشورش توجه نمی‌کند. اگر حکومتی فقط به مسائل نظامی در راستای سیاست‌های تجاوزطلبانه بیندیشد و از رفاه و نیازهای مردم کشور خود غافل باشد در این صورت راهی جز فروپاشی نخواهد داشت. در حال حاضر برخی فرصت‌های اقتصادی که در دهه 50 و 60 میلادی برای مردم آمریکا وجود داشت در حال حاضر نیست. در حال حاضر برخی شاخص‌های اقتصادی آمریکا در وضعیت خوبی نیست. یک چهارم از افرادی که نیازمند شغل هستند شغلی به دست نمی‌آورند. میلیون‌ها نفر از مردم آمریکا بیکار هستند. فقر در حال ازدیاد است. از سوی دیگر شاهد رفتارهای نامناسب با اقلیت‌های نژادی و سیاهپوستان نیز در جامعه آمریکا هستیم که باعث نارضایتی‌های زیادی در این کشور شده است. برخورد پلیس با اقلیت‌های نژادی و سیاهپوستان اصلا مناسب نیست. در حال حاضر آمریکا بزرگ‌ترین سیستم زندان‌ها را در سراسر دنیا داراست. همچنین این کشور شکنجه‌های بیشماری را در زندان‌های خود مرتکب می‌شود. در واقع این نارضایتی‌ها می‌تواند به شورش‌های جدی منجر شود.

روند بعدی در این کشور و ظهور افرادی چون ترامپ که مورد حمایت برخی سفید‌پوستان است را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

ظهور ترامپ و شعارهای نژادپرستانه و حمایت برخی مردم آمریکا از وی نیز مسأله‌ای قابل تامل است. اما باید توجه داشت که هیلاری کلینتون هم اگر رئیس ‌جمهور شود مخاطراتی را برای ایالات متحده آمریکا به دنبال خواهد داشت. در صورت رئیس‌جمهور شدن وی شاهد احتمال تشدید خصومت‌ها با روسیه و چین و ایران هستیم. اگر این اتفاق بیفتد در این صورت جامعه بشری با خطر مواجه خواهد شد.

برخی معتقدند که بحران‌های اخیر خاورمیانه و طولانی شدن برخی از این بحران‌ها در نتیجه فقدان قدرت هژمون در نظام بین‌الملل است. نظر شما در این خصوص چیست؟

ایالات متحده آمریکا هنوز هم قادر است سیاست‌های خود را به خیلی از کشورها تحمیل کند. اگرچه باید توجه داشت که این اعمال قدرت به مانند گذشته برای این کشور راحت و آسوده نخواهد بود. در آینده نیز این اعمال قدرت بر برخی کشورها به راحتی گذشته برای آمریکا نخواهد بود. در خصوص بحران‌های خاورمیانه باید توجه داشت که این بحران‌ها در نتیجه این است که کشورهای غربی خواهان تسلط بر منابع انرژی این منطقه هستند. از سوی دیگر هدف از این بحران‌ها این است که کشورهای مستقل که در مدار غرب نیستند و از آنها تبعیت نمی‌کنند را از بین ببرند. مطمئنا ایران در لیست آمریکا قرار دارد، چرا که ایران سیاست مستقلی دارد. به نظر من سیاست خارجی آمریکا بعد از اوباما نیز تغییری نخواهد کرد و سیاست خصمانه آمریکا ادامه خواهد داشت.