علت بددهان بودن برخی همسران

در واقع فرد با استفاده از فحش و ناسرا منظور یا خشم خود را به دیگران نشان می‌دهد. مردان بیش از خانم‌ها بددهانی می‌کنند و جامعه هم در بروز این امر بی‌تاثیر نیست. در جامعه ما اگر مردی بددهانی کند، کسی به او خرده نمی‌گیرد. اما اگر خانمی همین رفتار را نشان دهد، همه به او خواهند گفت که تو خانم هستی و باید حجب و حیا داشته باشی. انگار که ماخوذ به حیا بودن مختص خانم‌هاست و مردان نباید حجب و حیا داشته باشند.

درخصوص سبب‌شناسی بددهانی به چند علت می‌توان اشاره کرد. گاهی نوعی رفتار تربیتی است. یعنی فرد در دوران رشد و تربیت خود با ناسزا و فحش مواجه شده یا در درون خانواده خود شاهد آن بوده و حالا در موقعیت‌های مختلف از آن استفاده می‌کند.

گاهی این رفتار ناشی از نتیجه موفقیت‌آمیزی است که فرد پس از بددهانی کردن گرفته و با این روش فرد یا افرادی را مطیع خود ساخته است. در نتیجه پس از مدتی این رفتار به شکل عادت درآمده و فرد بددهانی را ادامه می‌دهد. علت بعدی را می‌توان ناشی از فضا و فرهنگ و محیطی مثل مدرسه یا حضور در کوچه و خیایان دانست که بچه‌ها در آن با یکدیگر تعامل داشته‌اند و در اثر فرهنگ‌پذیری غلط از این محیط‌ها فرد الگوی تربیتی سالم والدین خود را نادیده می‌گیرد.

گاهی اوقات بددهانی و فحاشی ناشی از خشم فروخورده‌ای است که در فرد وجود دارد. افرادی که مسائل و مشکلات را به مدت طولانی در درون خود حفظ می‌کنند، بعد از مدتی آستانه تحمل‌شان پایین می‌آید و منفجر می‌شوند و ناراحتی خود را با بددهانی کردن ابراز می‌کنند. بعضی وقت‌ها این بددهانی‌ها در نتیجه پایین بودن آستانه تحمل فرد است. در این بین اگر فرد الگوهای غلط تربیت را هم به همراه داشته باشد، با مشاهده یک ناکامی یا وجود مشکل در ارتباط با دیگران به راحتی بددهانی می‌کند. در عین حال از افرادی که تیپ شخصیتی پرخاشگر دارند نیز بعید نیست اولین واکنش‌شان پس از مواجهه با یک ناکامی بددهانی وناسزاگویی باشد.

اولین راهکار در برخورد با یک همسر بددهان عدم تقویت رفتارهای اوست. یعنی اگر فحش و ناسزا داد، فرد باید از همکلام شدن با همسرش خودداری کند. حتی اگر کلمات رکیکی هم از دهانش خارج شد، نباید واکنشی نشان دهد. نباید این‌طور فکر کرد که اگر جوابش را ندهیم، پررو می‌شود. بهترین کار این است که از محل دور شد، جواب فرد را نداد و به او بی‌محلی کرد. باید طوری رفتار کرد که فرد بددهان رفتار موردنظرش را دریافت نکند تا تقویت نشود و باید به او گفت که اگر با مهمانی آمدن مخالف هستی، می‌توانی حرفت را بدون بد دهانی کردن بگویی. روش دیگر شخصیت دادن است. اگر زوجین بخواهند بددهانی طرف مقابل را از شخصیت‌شان مجزا بدانند، شانس این‌که رفتار او را تغییر دهند بیشتر است. به طور مثال می‌توان گفت من شان و شخصیت تو را بیشتر از آن می‌دانم که بددهانی کنی. به هر حال هدف این است که این رفتار را در فرد تقویت نکنیم.

دکتر پرویز رزاقی - روان‌شناس