اسکنری برای بررسی عضلات قلب

ویژگی پزشکی هسته‌ای در این است که توانایی ارائه‌ اطلاعات تصویری از فرآیندها و عملکردهای متابولیک بدن را دارد، اما در روش‌های دیگر تصویربرداری‌ پزشکی مانند مقطع‌نگاری رایانه‌ای و ام‌آرآی، عموما اطلاعات ساختاری و مبتنی بر آناتومی ارائه می‌دهند.

مشکلات ناشی از خرید این دستگاه‌ها در بیمارستان‌های کشور و هزینه بالای آن باعث شد، یک شرکت دانش‌بنیان نسبت به بومی‌سازی و ساخت اولین دستگاه اسکنر اسپکت قلب دست به کار شود.

دکتر محمدرضا آی، استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران، رئیس آزمایشگاه ملی نقشه‌برداری مغز و مدیرعامل این شرکت دانش‌بنیان با بیان این که در ساخت این دستگاه از روش مهندسی معکوس استفاده نشده است، به جام‌جم می‌گوید: روش طراحی و ساخت این دستگاه منحصر به‌فرد است؛ به گونه‌ای که تاکنون دو ثبت اختراع مرتبط با آن در ایالات متحده داشته‌ایم. وی می‌افزاید: این دستگاه کاملا با فناوری بومی در ایران کار می‌کند و در حال حاضر،‌ اولین نمونه آن در بیمارستان امام خمینی در حال فعالیت است و بزودی در بیمارستان شریعتی نیز نمونه دیگری نصب و راه‌اندازی می‌شود.

وی درباره نحوه کار دستگاه می‌گوید: مواد رادیواکتیو بعد از تزریق در بافت عضلات قلب تجمع و سپس از خودش اشعه گاما می‌تاباند. اشعه گاما که کارش آشکارسازی هسته‌ای است، فوتون‌هایی را که از بدن بیمار خارج می‌شود، جذب و تبدیل به تصویر می‌کند. اگر عضله قلب مشکل داشته باشد و خونرسانی درست انجام نشود، مواد وارد آن بخش از عضله قلب نمی‌شود و نقاط مسدود آشکار می‌شود.

دکتر آی، مدت زمان طراحی و ساخت دستگاه را سه سال عنوان و تأکید می‌کند: اشعه کم این دستگاه، خطری برای بیمار ندارد،‌ ضمن آن که کیفیت عملکرد آن با نمونه مشابه خارجی برابری می‌کند.

این استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران درباره تفاوت کارکرد این دستگاه با آنژیوگرافی می‌گوید: سال‌هاست از دستگاه‌های آنژیوگرافی برای بررسی وضع عروق استفاده می‌شود، اما بهتر است وضعیت قلب بیمار قبل از آنژیوگرافی با این دستگاه بررسی شود. در این روش نیازی به بستری شدن بیمار نیست. در همه جای دنیا گزینه اول پزشکی تصویربرداری هسته‌ای و بعد آنژیوگرافی است.

سهیلا فلاحی

دانش