واردات محصولات کشاورزی هدفمند نیست

در این زمینه گفت‌وگویی کوتاه با دکتر علی وقف‌چی، سخنگوی کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی داشتیم تا از نظرات این عضو کمیسیون کشاورزی درباره بخش کشاورزی کشور مطلع شویم.

به نظر شما مشکل بخش کشاورزی ایران چیست؟

مشکل ما اکنون فقط کشاورزی نیست بلکه در تمام مراحل یعنی از صنعت، فرهنگ، آموزش‌عالی، آموزش و پرورش و دیگر موارد مشکل داریم که باید به ترتیب اولویت این مسائل برطرف شوند تا بتوانیم مشکل کشاورزی را هم برطرف کنیم. بنابراین مشکل از نظر من در صنعت کشاورزی مربوط به باقی مشکلات کشور است که به صورت زنجیره‌ای متصل به یکدیگر خودنمایی می‌کنند. به همین دلیل لازم است ریشه مسائل را بازنگری کنیم تا به ترتیب مشکلات دیگر و مشکلات کشاورزی هم برطرف شوند. به اعتقاد من اداره کردن کشور امروز سخت‌تر از دوران جنگ تحمیلی نیست درصورتی که بتوانیم از الگوهای مناسب مثل همان دوران استفاده کنیم.

مشکل واردات محصولات کشاورزی همواره مورد انتقاد است. به نظر شما دولت توانسته واردات کشاورزی را هدفمند کند؟

خیر، به هیچ وجه واردات هدفمند نیست و از آنجا که همواره تصمیم داریم همه‌چیز را تولید کنیم، نمی‌توانیم واردات را تنظیم کنیم. درحالی که اگر به گونه‌ای برنامه‌ریزی کنیم که موسسات مالی و نهادهای مالی را در صنعت ذینفع کنیم این معضل خودبه‌خود حل خواهد شد. چون اگر موسسات مالی نفع خود را در تولید ببینند ناخودآگاه به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی می‌کنند که زمینه واردات انواع محصولات حذف می‌شود و می‌توانیم ارزهای نفتی را با برنامه هزینه کنیم. به همین دلیل اکنون لازم است مسئولان به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی کنند که موسسات مالی به نوعی درگیر تولید شوند نه این‌که بنگاه‌داری کنند و فقط به دنبال محاسبه سود، دیرکرد یا مصادره کارخانجات بدهکار باشند.

در میان محصولات کشاورزی، واردات برنج بیش از همه مورد انتقاد است. آیا واقعا نیازمند واردات هستیم؟

قبل از هر موضوعی بد نیست از کارشناسان تغذیه بخواهیم تعیین کنند این برنج‌های وارداتی، برنج هستند یا محصولی فرآوری شده در کارخانجات که به شکل برنج فروخته می‌شوند؟ اما درباره میزان واردات و کیفیت واردات، کمیسیون کشاورزی مجلس بدون تردید با استفاده از تمام توان خود در این زمینه ورود خواهد کرد تا بیش از اندازه نیاز، واردات برنج صورت نگیرد.

به اعتقاد شما چطور می‌توان قاچاق محصولات کشاورزی به داخل را کنترل کرد؟

همیشه هزینه کرده‌ایم تا جلوی قاچاق را بگیریم که البته هزینه‌ای بسیار سنگین صورت گرفته است، درحالی که می‌توانیم به جای درمان، پیشگیری کنیم. اگر برای تولید محصول ارزان و باکیفیت در بخش‌های مختلف و کشاورزی برنامه‌ریزی کنیم و به توانمندی‌های خودمان ایمان داشته باشیم، دیگر زمینه‌ای برای قاچاق باقی نخواهد ماند.

پس بهتر است ابتدا به زمینه‌های مثبت موجود توجه کنیم و بعد با اصلاح قانون‌ها اجازه دهیم محصولاتی که صرفه اقتصادی برایمان ندارند، بسادگی وارد شوند، این روند می‌تواند قاچاق را کاهش دهد. مثلا اگر برنامه‌ریزی برای تولید انبوه زعفران، پسته یا دیگر محصولات مستعد را داشته باشیم و زمینه صادرات آنها را فراهم کنیم چه اشکالی دارد شلیل یا هلو را با ارز حاصل از صادرات آنها وارد کنیم؟

چرا در زمینه صادرات محصولات کشاورزی زیاد موفق نبوده‌ایم؟

البته این‌طور هم نیست که بگوییم موفق نبوده‌ایم اما لازم است برنامه‌هایی دقیق در این زمینه داشته باشیم. به اعتقاد من ابتدا باید برای محصولات کشاورزی متناسب با کیفیت، شناسنامه داشته باشیم و برندسازی کنیم تا با استفاده از این امتیاز وارد بازارهای هدف شویم. درحالی که امروز این اتفاق نیفتاده و نمی‌توانیم محصولات ایرانی را با برندی مشخص در بازارهای خارجی ببینیم.

متن کامل این گفت‌وگو را در سایت جام جم آنلاین بخوانید