وزش نسیم تولید دانه‌های روغنی به صنعت روغن

در حال حاضر، سطح زیر کشت دانه‌های روغنی کشور، 150 هزار هکتار است و مقرر شده، این میزان سطح زیر کشت تا سه برابر افزایش پیدا کند. به گفته معاون وزیر جهاد کشاورزی و مجری طرح دانه‌های روغنی، با توجه به واردات بسیار بالای دانه‌های روغنی، کنجاله‌ها و روغن خام به کشور، برای کاهش وابستگی‌ باید افزایش چندبرابری سطح زیرکشت دانه‌های روغنی در برنامه ده ساله صورت پذیرد. در این ارتباط، در سال زراعی 96 ـ 95 قرار است،‌ هر کشاورز در ازای هر هکتار کشت دانه‌های روغنی کلزا، 25 میلیون ریال تسهیلات با سود 12 درصد دریافت کند. اعمال این حمایت‌ها در حالی است که سال 84 در جهت کاهش وابستگی به واردات روغن خام، طرح تأمین منابع روغن‌نباتی کشور در وزارت جهاد کشاورزی مصوب شده و به اجرا در آمده بود؛ به‌گونه‌ای که با افزایش تولید دانه‌های روغنی در کشور، درصد خوداتکایی به تولید داخلی این محصول افزایش یابد. لکن بعد از گذشت بیش از ده سال از آن طرح، طبق گفته وزیر جهاد کشاورزی، همچنان 90 درصد روغن مصرفی کشور وارداتی است.

به عقیده کارشناسان، یکی از مهم‌ترین راهکارهای حمایت از تولید دانه‌های روغنی در داخل، جلوگیری از واردات بی‌رویه آن است؛ در این زمینه، دولت برنامه کاهش واردات 4 میلیارد دلاری دانه‌های روغنی را دارد. در راستای لزوم کاهش واردات فزاینده دانه‌های روغنی، مصباحی مقدم، نماینده سابق مجلس، با انتقاد از واردات برخی کالاها با ارز دولتی، با اشاره به واردات یک میلیون و 800 هزار تنی تفاله سویا از سوی یک وارد کننده، بر مبارزه با واردات محصولاتی که کشور توان تولید آن را دارد، تأکید کرد.

ذکر این نکته ضروری به نظر می‌رسد که با توجه به وجود زیرساخت‌های لازم در کشور برای نیل به خودکفایی روغن، باید اقدامات لازم در جهت تولید و افزایش بهره‌وری هر چه بیشتر دانه‌های روغنی صورت گیرد؛ علاوه بر این، طبق قانون تمرکز، مدیریت لازم در جهت جلوگیری از واردات بی‌رویه محصولات اساسی و پرمصرف به عمل آید.

یک دقیقه درنگ

واردات ایران از کشور آمریکا در دو ماه ابتدای سال جاری 2000 درصد (20 برابر) در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته افزایش‌یافته و به ارزش 51 میلیون و 349 هزار دلار رسیده که بخش عمده آن مربوط به واردات دانه‌های روغنی است. افزایش آمار واردات محصولات اساسی که قابلیت کشت داخلی دارند از یک طرف و کشور مبدأ آن، از طرف دیگر نشان از نبود برنامه‌ریزی مدون کنترل واردات دارد.