روایت بیژن نوباوه از راهبردهای رسانهای بریتانیا علیه کشورمان
افشای BBC در گروی افشای ماهیت روباه پیر
بنگاه سخنپراکنی بریتانیا، معروف به بیبیسی، از جمله رسانههای نام آشنای جهان است که نامش در جای جای تاریخ معاصر ایران با ترفندهای خبری و القای اخبار خلاف واقع به چشم میخورد.
بیبیسی از زمان فعالیت خود در ایران سعی داشته تا با سیاهنمایی علیه کشور، اهداف استعماری خود را دنبال کند و با تاثیرگذاری بر روند رسانهای در منطقه خاورمیانه و کشورهای اسلامی مصالح و منافع کشور را تحت الشعاع قرار دهد. این بنگاه خبری که دخالتش در امور داخلی ایران به طور آشکار برای سیاستمداران و مردم ایران مشخص شده، اعتبارش را از طریق تخریب مقامات کشورمان، در قالب طرح برخی اخبار مغرضانه و انتشار اسناد جعلی و اخبار کذب بهدست آورده که بهنظر میرسد بیشتر از آنکه دلسوزی برای کشورهای هدف داشته باشد منافع خود را از این میدان برداشت میکند. بیژن نوباوه، کارشناس مسائل فرهنگی و رسانهای و عضو کمیسیون فرهنگی مجلس نهم بر این عقیده است که باید برای افشای این رفتار، به افشای رفتار متقابل رسانهای پرداخت. وی در گفتوگو با جام سیاست، در زمینه اقدامات این رسانه با ما گفتوگویی داشته که میخوانید.
چه تحلیلی در مورد عملکرد رسانهای بیبیسی و اهداف آن در مقایسه با سایر رسانههای فارسیزبان خارج کشور دارید؟
یکی از مهمترین برنامههای کشورهای غربی بعد از پایان جنگهای نظامی، نحوه نفوذ آنها از طریق سربازگیری در کشورهای مورد هدف و همچنین تاثیرگذاری بر اهداف و اندیشههای آنان برای برهم زدن تعادل نظام اجتماعی کشورهاست. البته شیوهها از نظر علمی کاملا متفاوت است و بیبیسی بهعنوان یکی از بزرگترین بنگاههای خبری که با بیش از 40 یا 50 زبان زنده برای کشورهای دنیا برنامه دارد، توانسته نیروهای خود را از داخل کشورها جذب و تربیت کند و مسائل ریز و عمده را آشکار و بزرگنمایی کرده و بعد از جذب اعتماد مردم، با خبرپراکنیهای دروغ و کاملا جهتدار در ساختار اجتماعی کشورها اثر گذار باشد. بهطور مثال قبل از پیروزی انقلاب بسیاری از مردم ایران، اخبار بیبیسی را گوش میکردند چون این بنگاه خبری وقتی به این نتیجه رسیده بود که شاه رفتنی است، بسیاری از اخبار را که برای ایران از طریق منابع داخلی قابل دسترس نبود، از طریق منابع خارجی منتشر و به این واسطه برای مردم ایجاد اعتماد میکرد. لذا اعتمادسازی اولین پروژه بیبیسی است و بنگاههای مشابه هم این رویه را پیش گرفتند و به جریانسازی فکری در کشورهای مورد هدف اقدام میکنند. از دیگرسو، بیبیسی سعی میکند از طریق جریانسازی، باورسازی داشته باشد و در این قضیه تبحر بسیار بالایی نیز دارد؛ بهگونهای که میتواند حتی مقامات و مسئولان را نیز تغییر بدهد. ثابت شده که این بنگاه با ایجاد شایعات تلاش میکند بهرهبرداری خود را داشته و آن را به شکل یک حقیقت جلوه دهد؛ این رفتار حتی باعث شهرت این بنگاه خبری در دنیا شده است.
استفاده از ظرفیت خبرنگاران فارسیزبان چقدر در باورپذیری خبرها و تحلیلهای بیبیسی بهعنوان یک شبکه انگلیسی موثر بوده است؟
بیبیسی حدود 10 سال است که پروژه تازهای را شروع کرده و دست به تربیت افراد در همان کشور زده است. در همین راستا این رسانه افرادی مشهور و غیرمشهور که فارسی صحبت میکنند را به خدمت میگیرد واز زبان آنان شروع به اظهار نظر درمورد مسائل عمده کشور میکند. بهطور مثال وقتی آقای روحانی در مورد قضیهای نظر میدهند این بنگاه خبری بلافاصله از زبان دیگران که موجبات شک و تردید را فراهم نمیکند به اظهار نظر در مورد سخنان رئیسجمهور میپردازد و با شایعهسازی یا جریانسازی علمی، بدون پشتوانه حقیقی حرف خود را به مردم القا میکند. شاید بیش از 85 تا 90 درصد اظهار نظرهای بیبیسی بخصوص در شبکههای مجازی یا حتی برنامههای فارسی زبان، مثل منوتو از زبان کارشناسانی مطرح میشود که ایرانی هستند، اما این افراد حرف دولت انگلیس را به زبان میآورند که این شیوه، بر مخاطب، بخصوص مخاطب عام اثر گذار است، چون شنیدن نظرات از زبان یک ایرانی، هیچگونه مقاومتی در مخاطب ایجاد نمیکند. نکته دیگر هم این است که در این شبکهها هیچگاه اهانتی صورت نمیگیرد و برخلاف رادیو عراق یا رژیم صهیونیستی که سخنانشان توام با اهانت است ودر مخاطب گارد ایجاد میکند، به کسی اهانت نمیکنند و حتی از افراد، ولو مخالفانشان با احترام یاد میکنند. به همین دلیل میبینیم که بیبیسی بیشترین نفوذ را از منظر باورسازی در کشورهای مورد هدف خود در اختیار دارد.
تاکید کردید که خط فکری بیبیسی، سعی در فریب ملتها دارد، این رفتار چه منفعتی برای این بنگاه خبری به دنبال دارد؟
اساسا تفکر آنگلوساکسونها به تفکر لیبرال دموکراسی غرب که بعد از انقلاب فرانسه شکل گرفته منتهی میشود و باید گفت که ابداعکننده این شیوه انگلیس بوده که حتی آمریکا را نیز پیرو خود کرده است. اتحادیه اروپا در تقسیمبندی خود کشورها را به شمال و مابقی کشورها را به جنوب تقسیمبندی کرده؛ دراین روش خود را محق میداند که ارائه طریق نماید تا کشورهای جنوب به لحاظ فکری تحت سیطره کشورهای شمال باشند. تئوری تفکر لیبرال دموکراسی غرب و مجری تمامی سیاستها در دنیا انگلیس است و بنگاه خبری این کشور جریانهای جنگهای مذهب علیه مذهب در همه جای دنیا را ساماندهی میکند، بهطوری که تفکر داعش، النصره، وهابیت در عربستان و بهائیت در ایران، تماما توسط دولت انگلیس و بیبیسی که بنگاه سخن پراکنی این تفکر به شمار میرود، ایجاد شده است. تفکر تشکیل اتحادیه اروپا یکی از دلایلش حرکت برای تهاجم مشترک است که شاید در نگاه اول بعد نظامی و اقتصادی آن مشخص شود، اما در نتیجه و اساس کار تهاجم، نفوذ و باورسازی در کشورهای جهان سوم اولویت است تا تحت سیطره این کشور عمل شود. بر این مبنا بیبیسی در واقع بنگاه سخنپراکنی سیستماتیکی است که مجموعه کشورهای غربی آن را قبول دارند.
چرا هدفگذاریهای رسانهای بیبیسی در یک منطقه خاص اولویت بیشتری دارد؟ مثلا چرا بیبیسی علاقه به پخش خبر به زبان فارسی دارد؟
براساس شرایط و حساسیتهای منطقهای یک روز بیبیسی در مورد خمرهای سرخ یا درباره ویتنام یا کشورهای آسیای جنوب شرقی صحبت میکند، اما امروز بیبیسی به منطقه خاورمیانه که مهمترین و ژئوپلتیکترین و ژئواستراتژیکترین نقطه دنیاست روی آورده تا ضمن حمایت از رژیم صهیونیستی، مرکز ثقل رفتارهای رسانهای دنیا بخصوص انگلستان را درمنطقه خاورمیانه متمرکز کند. در خاورمیانه کشورهایی مثل ایران که به عنوان کشوری انقلابی شناخته میشوند و نقش مهمی در منطقه به دلیل موقعیت ژئوپلتیکی در شاهراه کشورهای عربی و آسیای میانه و شرق آسیا دارند، از اهمیت بسیار زیادی برای انگلستان و کل تفکر لیبرال دموکراسی برخوردارند لذا کشورهای با خوی استعمارگر معتقدند باید تغییرات در این کشورها به شکلی باشد که دشمنی علیه آنان به شکل علنی وجود نداشته باشد.
رفتار بیبیسی در قبال سایر رسانهها هم قابل تحلیل است گاهی اوقات خط فکری که از طرف این بنگاه خبری دنبال میشود ناخودآگاه از سوی دیگر رسانهها نیز دنبال میشود. دلیل این امر چیست؟
هر کشور برای خود یکسری منافع خاص دارد و در عین حال که در یک تفکر عمومی و قالب حمایت میشود، گاهی میبینیم حرفهای بیبیسی با سیانان، یا فاکسنیوز که صددرصد زیر نظر پنتاگون است فرق دارد البته این شبکهها در کلیات با هم اختلاف ندارند، اما در جزئیات منافع فردی خود را پیگیری میکنند. ولی در مجموع باید گفت که بیبیسی از نظر تکنیکی توانسته در داخل کشورها و بهویژه در نخبگان کشور نفوذ داشته باشد و برخی اوقات میبینیم خبرگزاریهای داخل کشور نیز از قول این رسانهها مطالبی را منتشر میکنند که از اساس غلط است. چون جریانسازیهای غرب کمکم اثرگذار میشود و یکدفعه شایعه در داخل نخبگان تبدیل به یک خبر میشود.
چرا نخبگان مورد هدف بنگاههای خبری همچون بیبیسی قرار میگیرند؟
جریانها، مراکز تصمیمساز و تصمیمگیر در کشورها بیشترین هدف ایجاد تغییرات رسانهای هستند و مهمتر اینکه جریانات رسانهای میتوانند محلی برای ایجاد انقلابهای مخملی و رنگی باشند. از آنجا که مراکز اموزشی، پرورشی و هنری دارای جریانات خزنده و آرام هستند، بنابراین در نوک هدف بنگاه رسانهای بیبیسی قرار دارند و این شبکهها در نظر دارند با اقدامات خود باورسازی در این جریانات را شکل بدهند که به خوبی در صحبتهای رهبری به این این امر اشاره شد. دانشگاهیان ما باید افتخار نمایند که انقلابی، مسلمان و صاحب قدرت، تکنولوژی و اراده تولید هستند یا هنرمندان ما باید احساس کنند دستاوردهای آنان کمتر از نوع خارجی نیست یا موسیقیدانان باید بدانند موسیقی آنها برتراز سایر کشورهای غربی است لذا با این نگاه نخبگان ما اعتماد خود را نسبت به کشور از دست نمیدهند و جذب دیپلماسی عمومی رسانهای غرب که برای این قشر تدارک دیده شده نمیشوند.
اگر به رفتار بنگاه خبری بیبیسی در قبال ایران نگاه کنیم میبینیم این رسانه در جریانسازیهای مختلف گاهی همگام با دشمن یا برخی از دوستان نظام حرکت کرده است؛ برای مقابله با این شیوه چه راهکاری را پیشنهاد میکنید؟
ما یک کلید واژه برای افشای این رفتارها داریم و آن «افشای ماهیت مهاجم» است. با نگاهی به میزان و حجم اخباری است که بیبیسی علیه ایران منتشر میکند میتوانیم به ماهیت رفتاری انگلیس پی ببریم. وقتی بیبیسی یا سایر بنگاههای رسانهای غربی روزانه بیش از یک میلیون کلمه خبر علیه ایران منتشر میکنند ولی برای کشوری مثل کره جنوبی حتی هزار کلمه خبر هم منتشر نمیکنند، باید این رفتار را بررسی و آن را منتشر کنیم تا افشای ماهیت مهاجم، تاثیرش گذاشته شود. ما در نبرد رسانهای باید بگوییم بیبیسی چه کرده که خوشبختانه مدتی است رسانه ملی این اقدام را در دستور کاری خود قرار داده و با انعکاس اخبار این رسانه، ماهیت رفتاری بیبیسی برای رسیدن به اهدافش را به مخاطبین خود اعلام میکند. لذا کلید واژه افشای ماهیت مهاجم، بزرگترین روش مقابله با رسانههای بیگانه و افشای اهداف آنان است.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
