همکاری‌های فضایی ترکیه و آذربایجان گسترش می‌یابد

یک گروه از متخصصان این موسسه، درحال مطالعه و آموزش در زمینه مدار ماهواره‌ای، مانور در فضا و مطالعه روش‌های افزایش عمر خدمات ماهواره‌ای هستند. در عوض، موسسه تحقیقات ترکیه، برنامه‌ها و تجربیات خود در زمینه ساخت سیستم‌های زمینی، کنترل ماهواره، مدیریت ماهواره‌های مدار پایین و کارهای عملی در ساخت نانو و میکروماهواره را با این کشور به اشتراک خواهد گذاشت. اکنون دو کشور در حال بررسی ساخت این‌گونه ماهواره‌ها به صورت مشترک هستند. این گفت‌وگو‌ها در راستای اجرایی کردن تفاهم‌نامه‌ای است که ترکیه و آذربایجان در سال 2015 برای گسترش همکاری‌های علمی و فنی در زمینه تبادل تجربیات در فناوری‌های فضایی و انجام تحقیقات مشترک با یکدیگر امضا کردند. البته مذاکره برای ساخت ماهواره به صورت مشترک از سال 2014 و پس از آن‌که آذربایجان ماهواره سنجش از دور Spot7 را از ایرباس خریداری و نام آن را به Azersky تغییر داد آغاز شده بود.

آذربایجان و ترکیه عمیق‌ترین همکاری‌های فضایی را در میان کشورهای منطقه با یکدیگر دارند. این همکاری‌ها کمی پیش از آغاز دور جدید فعالیت‌های فضایی آذربایجان که از سال 2009 کلید زده شد، با پیشنهاد ترکیه برای استفاده آذربایجان از نقطه مداری این کشور شکل گرفت. آژانس فضایی آذربایجان تنها سه سال پیش از آن و زیر نظر وزارت دفاع این کشور تشکیل شده است. البته آذربایجان،‌ سال 1992 نهادی را برای پیگیری امور فضایی تاسیس کرده بود که فقط بخشی از زنجیره تامین صنعت فضایی شوروی به شمار می‌رفت. پس از فروپاشی شوروی عملا این تاسیسات بلا استفاده ماند و پس از مدتی کارخانه‌های مربوطه از رده خارج شدند.

آذربایجان سرانجام در سال 2013 اولین ماهواره مخابراتی خود به نام Azerspace-1 را از شرکت آمریکایی Orbital science به قیمت 250 میلیون دلار خریداری کرد، اما نیازهای این کشور فقط 20 درصد از ظرفیت 36 ترانسپاندر ماهواره را که اغلب به خدمات تلویزیونی اختصاص داشت،‌ اشغال می‌کرد. به همین دلیل آذربایجان مجددا به سراغ ترک‌ها رفت و موفق شد 80 کانال تلویزیونی ترک را برای استفاده از این ماهواره قانع کند.

ترکیه که هنوز آژانس فضایی خود را تاسیس نکرده ، هر چند صاحب یک ماهواره مخابراتی است، در این سال‌ها با ساخت سری ماهواره‌های Gokturk نشان داده علاقه بیشتری به ماهواره‌های سنجشی دارد،‌ اما آذربایجان با سفارش ساخت Azerspace-2 به شرکت آمریکایی Space systems/Loral در صنعت فضایی گرایش بیشتری به اقتصاد ماهواره‌های مخابراتی پیدا کرده است. این امر ممکن است در آینده زمینه‌ همکاری‌های بیشتر دو کشور را برای بر عهده گرفتن نقش مکمل، فراهم کند.

محمد امین آهنگری

جام‌جم