حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
برتری آدمها به ماشینها در پیادهراهها
در شهرهایی که مدتهاست به تسخیر خودروها درآمده، پیادهراهسازی، نسخهای است مناسب که به جریان یافتن احساس زندگی کمک میکند. در نسخهای که اولویت را به عابران پیاده میدهد، شهروندانی که مدتهاست در ازدحام و شلوغی خیابانها و ماشینها گم شدهاند، دیده نمیشوند و فرصتی برای قدم زدن با دلی خوش و آرام پیدا نمیکنند.
پیادهراهها در شهرها دقیقا با همین هدف یعنی اهمیت دادن به شهروندان ساخته میشوند؛ فضاهایی که یک علامت ایست بزرگ جلوی وسیلههای نقلیه موتوری میگذارند. دکتر مصطفی پودراتچی، جامعهشناس شهری و استاد دانشگاه علامه طباطبایی در همین زمینه به جامجم میگوید: این یک واقعیت است که خیابانهای شهرها مخصوصا کلانشهرهای ما به تسخیر خودروها درآمدهاند. در حقیقت، شهرهای ما برای ماشینها طراحی میشوند نه برای مردم. به همین دلیل، اولویت در ساخت و ساز به ماشینها و عبور و مرورشان داده میشود.
به اعتقاد این استاد دانشگاه، از آنجا که پیادهروی امکان ارتباط رودررو و متقابل بین شهروندان مختلف را به آنها میدهد، یکی از سازوکارهایی است که باید مورد توجه مدیریت شهری قرار بگیرد.
پودراتچی با اشاره به این مطلب میگوید: آدمها وقتی سوار ماشین هستند، فقط از نقطهای به نقطه دیگر و به عبارت دیگر از مبدا به مقصد، جابهجا میشوند، اما زمانی که مسیری را به صورت پیاده طی میکنند، این فرصت به آنها داده میشود که با همدیگر صحبت کنند و تعامل رودررو داشته باشند.
اختصاص دادن فضای ویژه به پیادهها در شهرها، رویکرد مثبتی است که به اعتقاد این جامعهشناس، آثار و تبعات زیادی در زندگی مردمان یک شهر خواهد داشت. سرچشمه این آثار به رشد کالبد و روح موجود در شهر میرسد. از این نظر، نقش پیادهراه در ثبت خاطرات و رویدادهای تاریخی ذهن شهروندان آنقدر اهمیت دارد که با کمی جستجو در سابقه تاریخی میتوان رد و نشانی از پیادهها و پیادهراهها دید.
دکتر پودراتچی با اشاره به اهمیت احداث پیادهراههای شهری میگوید: باید به این نکته توجه کنیم که پیادهراهها نمونهای موفق از فضاهای شهری جمعی هستند؛ فضاهایی با جذب حداکثری شهروندان در یک مکان معین. این اتفاق، بزرگترین کمک را به حفظ سرزندگی شهرها میکند.
روی دیگر چهره پیاده راهسازی در شهرها به نقش فراغتی و تفریحی آنها برمیگردد و دقیقا به همین دلیل، رویکردی مشابه با فضاهایی مانند پارکها پیدا میکند. از این نظر، پیادهراهها مکانی برای گفتوگو، تفریح و حتی خرید شهروندان شهر است؛ موضوعی که به آنها این امکان را میدهد که از انزوای شهرنشینی خارج شوند.
در ساخت پیادهراهها، نکتههایی باید مدنظر قرار بگیرد، مولفههایی که پیادهراهها را از دیگر فضاهای شهری متفاوت میکنند. از آنجا که وسایل نقلیه راهی به پیادهراهها ندارند، امنیت و ایمنی اولین و مهمترین ویژگی پیادهراههاست.
عامل بعدی، امکان ایجاد تعاملات متنوع بین اقشار مختلف یک جامعه است. این تعامل در سطح شهرها و محلهها هم وجود دارد، اما در مقیاسی بزرگتر و با کارکردی بهتر، آن را میتوان در پیادهراهها دید، چراکه پیادهراهها برای قشر یا محله یا طبقه خاصی ساخته نمیشوند. آنها به روی همه اهالی یک شهر آغوش گشودهاند و برای استفاده از آنها لازم نیست هزینهای پرداخت شود. همین عامل، پای افراد زیادی را به این مناطق باز میکند.
سامان گودرزی - جامجم
گفت و گو
