ما از گربهها چه میدانیم؛ آنها از ما چه میدانند؟
گربهها در همه قارهها به استثنای استرالیا و قطب جنوب به صورت بومی زیست میکنند. همه گربهسانان پستاندار هستند و خصلت شکارچی بودن، گویی با خونشان عجین شده است. راز شکار موفق گربهسانان را باید در بدنهای فوقالعاده ورزیده و چابک، حواس خارقالعاده، دندانها و پنجههای تیز آنها جستجو کرد.
اندازه گربهها میتواند از یک گربه معمولی تا ببر سیبری بزرگترین گربهسان شناخته شده دنیا، متغیر باشد، اما همه گربهها در اصل متعلق به یک خانواده یا همان خانواده گربهسانان هستند. ما حتی گربههای معمولی را هم آن طور که باید نمیشناسیم. آنچه در ادامه میآید، اشاره به پارهای از نادانستههای ما از گربههای معمولی دارد.
1 ـ گربهها نسبت به اشارات انسانی حساس هستند: مهمترین خصوصیت گربهسانان این است که حساسیت زیادی نسبت به عوامل محیطی دارند. به فرض یک گربه اهلی خانگی، اشارات انسانی را نوعی روش ارتباطی میداند. در حالی که منظور اشارات انسانها گاهی اصلا ارتباط برقرار کردن نیست. بلکه برعکس میخواهند محدودیت ایجاد کنند یا مانع نزدیک شدن گربه شوند. بنابراین وقتی شما با دست به گربهای اشاره میکنید که همانجا بماند و جلوتر نیاید، این اشاره برای گربه میتواند به شکل دیگری تعبیر شود. در سال 2005 میلادی محققی به نام میکلوسی و همکارانش به این نتیجه رسیدند گربهها میتوانند از روی اشارات انسانها حتی غذای خودشان را پیدا کنند. تحقیقات نکته جالب دیگری را هم نشان داد: گربهها به هیچوجه به انسانها متکی نیستند. یعنی گربهها اگر نتوانند کاری را انجام دهند، هیچ گاه برای کمک، دست نیاز به سوی انسانها دراز نمیکنند. یک گربه خیابانی ممکن است شما را با عادات و رفتارش فریب بدهد تا برایش غذا بیاورید، اما باید بدانید آن گربه هیچ گاه برای تغذیه صرفا به شما متکی نیست.
2 ـ غذا دادن به گربههای خیابانی : بسیاری از ما تصور میکنیم غذا دادن به گربههای خیابانی در اصل نوعی لطف به آنهاست، اما آیا این یک واقعیت است؟ گربههایی که شما امروز در خیابان میبینید، در اصل منابع غذایی خاص خودشان را دارند و براساس آن منابع غذایی مشخص نیز زاد و ولدشان را کنترل میکنند.
مهمترین شیوه مدیریت گربههای خیابانی، مدیریت صحیح پسماند است که مسئولیت آن در وهله نخست با شهرداری و سپس با شهروندان است. غذا دادن مکرر شهروندان به گربههای خیابانی در اصل یک منبع غذایی مازاد را در اختیار آنها میگذارد. غذای مازاد سبب میشود فواصل بارداریها خیلی کوتاه و زاد و ولد افزایش پیدا کند و آسیبهای مختلف نیز بیشتر شود. به عنوان مثال یک گربه ماده در صورت در اختیار داشتن منابع غذایی بیشتر، فرزندان بیشتر و مشکلات بیشتری به دلیل رفت و آمدهای مکرر خیابانی خواهد داشت. در حالی که همان گربه با منابع محدود بدونتردید بهتر زیست میکند. اگر گربه مصدومی را در خیابان دیدید، بهترین کاری که میتوانید انجام دهید این است که مسئولیتپذیر باشید و هزینه درمانش را متقبل شوید یا فقط یک گربه خاص را با غذا دادن به یک محدوده خاص عادت دهید. در حالی که دلسوزی نابجا برای گربههای سالم در اصل، امکان زاد و ولد بیشتر آنها را فراهم میکند و مشکلات آنها را چند برابر نیز خواهد کرد.
3 ـ تاثیرات آینهای: نتایج مطالعات نشان میدهد رفتار ما انسانها بسیار در شیوه رفتار گربهها تاثیر دارد. اگر از گربهها میترسید باید بدانید آنها حس شما را درک میکنند. گربهها نسبت به کسانی که به آنها محبت میکنند، حساسیت بیشتری دارند. یعنی اگر کسی باعث آزار یا حتی ناراحتی شخص مورد علاقهشان شود، آن را درک میکنند و واکنش نشان میدهند.
4 ـ قابلیت تشخیص صدای انسانها: سال 2013 تحقیقاتی انجام شد که براساس آن دو محقق توانستند ثابت کنند گربهها میتوانند صدای انسانها را تشخیص دهند. وقتی گربهها گوش خود را تکان میدهند در اصل در حال تفکیک و تشخیص صداهای محیط اطراف هستند.
5 ـ ارتباطات صوتی: نتایج تحقیقات نشان میدهد بچه گربهها 9 صدای مختلف برای برقراری ارتباط دارند. در حالی که برای گربههای بالغ 16 نوع صدای مختلف ارتباطی شناسایی شده است. صداهای گربههای اهلی با گربههای وحشی خیلی فرق دارد. گربهها تنها برای برقراری ارتباط با انسانها از صدایشان استفاده نمیکنند؛ بلکه تحقیقات نشان میدهد آنها صدایشان را در مواقع مختلف به شکل کاملا مشخصی تغییر میدهند. هنوز مشخص نیست آن صدای خاصی که در زمان طلب غذا از انسان از گربهها شنیده میشود، دقیقا چه کاربردی در سایر موارد دارد، اما این صدا قطعا یک نوع خاص صداست.
نازنین حیدری - جامجم
منابع: مجله ساینتیفیک امریکن و کتاب Hunters of the Wild
