سایه سنگین فراکسیون‌های سیاسی بر کمیسیون‌های تخصصی مجلس

با وجود این‌که انتظار می‌رود عضویت نمایندگان در کمیسیون‌های تخصصی مجلس براساس سابقه تحصیلی و تجربه مدیریتی آنان صورت گیرد، اما گاه سایه یارگیری‌های سیاسی بر نحوه عضویت نمایندگان در این کمیسیون‌ها سنگینی می‌کند؛ به‌طوری‌ که «کمیسیون تخصصی»، به کنایه، «کمیسیون اختصاصی» خوانده می‌شود.

سیدحسین نقوی‌حسینی و هادی شوشتری که هر دو هم سابقه نمایندگی در دوره نهم مجلس را دارند و هم منتخب مردم در دوره دهم هستند، دیدگاه خود درباره نحوه عضویت نمایندگان در کمیسیون‌های تخصصی مجلس را مطرح کرده‌اند.

ملاک، رفتار سیاسی است

سیدحسین نقوی‌حسینی منتخب مردم ورامین و عضو فراکسیون اصولگرایان مجلس با بیان این‌که در انتخاب اعضای هیات رئیسه و کمیسیون‌های تخصصی، از هم‌اکنون فراکسیون‌ها فعال شده‌اند، گفت: تلاش بر این است که متناسب با رفتارهای سیاسی و تخصص‌ها، نامزدها برای هر کمیسیون معرفی شوند.

وی در پاسخ به این‌که آیا در مجلس آینده شاهد توازن قدرت یا حاکمیت یک طیف سیاسی خواهیم بود یا نه، افزود: طبیعی است که فراکسیون اصلی مجلس تعیین‌کننده است، اما در صحن علنی توانمندی، تخصص و تجربه افراد می‌تواند مورد توجه نمایندگان قرار گیرد. منتخب مردم ورامین با بیان این‌که سهم‌خواهی‌ سیاسی نمی‌تواند دلیل منطقی برای حضور در پست‌های کلیدی مجلس باشد، یادآور شد: مثلا در دوره نهم شاهد بودیم که فراکسیون اکثریت فهرستی ارائه کرد اما افرادی غیر از این فهرست انتخاب شدند. بنابراین مجلس مختار است هر فرد را متناسب با تخصص و تجربه انتخاب کند.

وی خاطرنشان کرد: محور فعالیت‌ها باید فراکسیونی باشد اما در بحث کمیسیون‌های تخصصی، مبحث مقداری متفاوت است و افرادی باید به عضویت کمیسیون‌ها درآیند که توانمندی‌های متناسب با نام کمیسیون داشته و در آخر فارغ از لابی‌ها، اعضای آنها بتوانند متخصص‌ترین و باتجربه‌ترین فرد را به‌عنوان رئیس انتخاب کنند. او البته یادآور شد: نمی‌توان نقش فراکسیون‌های مجلس را در تعیین ترکیب کمیسیون‌های تخصصی نادیده گرفت.

کمیسیون‌ها تخصصی باشند‌ نه اختصاصی

هادی شوشتری منتخب مردم قوچان و از منتخبان مستقل مجلس دهم با بیان این‌که براساس شاخص‌های آیین‌نامه داخلی مجلس، داشتن تجربیات، تحصیلات مرتبط و شاخص تاثیر سابقه نمایندگی، ملاک حضور در کمیسیون‌های تخصصی است، گفت: البته به تعبیری، کمیسیون‌های تخصصی مجلس به‌جای این‌که محلی برای تخصص باشند، بیشتر کمیسیون‌های اختصاصی هستند و لابی‌های سیاسی در این زمینه نقش ایفا می‌کنند.

وی افزود: اگر نگاهی به ترکیب برخی کمیسیون‌های تخصصی مجلس نهم داشته باشیم، می‌بینیم که اعضایی فاقد تحصیلات یا سابقه اجرایی مرتبط، به عضویت کمیسیون‌ها درآمده‌اند. این درحالی است که نفوذ لابی‌های درون مجلس کارآمدی کمیسیون‌ها را کم می‌کند. وی از سهم‌خواهی سیاسی جریانات سیاسی برای حضور در هیات‌رئیسه یا کمیسیون‌ها انتقاد کرد و یادآور شد: اگر ارزیابی منصفانه در ادوار مختلف بعد از پیروزی انقلاب داشته باشیم، باید بگوییم که کمیسیون‌های مجلس هیچ‌گاه تخصصی نبوده‌اند اما این‌طور هم نبوده که همه افراد بدون تخصص باشند.

وی فرآیند چانه‌زنی و اصرار بی‌جهت برای حضور در برخی کمیسیون‌ها را از آسیب‌های مجلس دانست و گفت: در هر دوره تعداد زیادی حقوقدان یا روحانی به مجلس راه می‌یابند، اما به جای این‌که در کمیسیون حقوقی و قضایی یا کمیسیون فرهنگی عضو شوند، مثلا به عضویت کمیسون‌های اقتصادی در می‌آیند و به همین دلیل شاهد کاستی‌های زیاد در بخش فرهنگ یا قوانین حقوقی هستیم.