نقش رسانه‌های جمعی در پیشگیری از خشونت

مجید سعادتی در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین کارکردهای رسانه‌ها، اطلاع‌رسانی وقایعی است که در جامعه به وقوع می‌پیوندد. به عبارتی، رسانه‌های جمعی از جمله روزنامه‌ها، مجلات، خبرگزاری‌ها و رادیو و تلویزیون هر چند وقت یک بار از انحرافات اجتماعی مانند تجاوز، خشونت، قتل و مواردی از این دست پرده برمی‌دارند و زوایای پنهان رخدادهای عشقی و جنایی را برای مخاطبان خود آشکار می‌کنند.

وی ادامه داد: رسانه‌ها با این اقدام خود انواع دام‌هایی را که بر سر راه جوانان قرار دارد به آنان گوشزد و علل لغزش دیگران را برای مخاطبان ترسیم می‌کنند؛ در واقع، کارکرد مهم رسانه‌ها در این زمینه، شناساندن قانون و کیفر آن به کنشگران اجتماعی جهت کاهش میزان ارتکاب جرم و خشونت است؛ زیرا صرف وجود قانون در کتب، نظم اجتماعی را به ارمغان نمی‌آورد، بلکه تبیین و انتقال فرهنگ قانونگرایی به عاملان اجتماعی می‌تواند این افراد را در مواجهه با جرم و زمینه ارتکاب آن، واکسینه کند. سعادتی با تاکید بر این‌که هر نظام اجتماعی برای حفظ ارزش‌ها و هنجارهای خود، ‌سازوکار هایی را تعبیه می‌کند، تصریح کرد: تعبیه ‌سازو کار های اصولی موجب می‌شود تا کنشگران اجتماعی بدون هیچ احساس فشاری به هنجارها پایبند شوند و از معیارهای پذیرفته‌شده جامعه عدول نکنند. در همین راستا، امر به معروف و نهی از منکر در اسلام نیز یکی از مهم‌ترین ابزارهای کنترل اجتماعی محسوب می‌شود.

این جامعه‌شناس خاطرنشان کرد: با این نگاه جامعه‌ شناختی، رسانه‌ها کنترل‌گر اجتماعی محسوب می‌شوند؛ زیرا به صورت نامحسوس با درج و انعکاس خشونت و عواقب شومی که در انتظار افراد خشن قرار دارد، اقدام به کنترل و پیشگیری از این قبیل هنجارشکنی‌ها می‌کنند. به عبارتی، رسانه‌ها با اقناع‌پذیری بهتر می‌توانند در کنترل اجتماعی نقش موثری داشته باشند.

وی خاطرنشان کرد: به تعبیر نویسنده‌ها، رسانه‌ها اغلب جرم را در قالب موج‌هایی برجسته و متمایز به تصویر می‌کشند و با ارائه گزارش‌های مکرر از ارتکاب برخی اشکال خاص خشونت مثل خشونت خیابانی، ضرب و شتم، تجاوز به عنف و قتل، موجب می‌شوند که توجه افکار عمومی با شدت بیشتری به این دسته از جرایم جلب شود.