انقلابی در نگاه به صادق هدایت

حدود یک دهه پیش خسرو سینایی، کارگردان پیشکسوت کشورمان فیلم مستندی ساخت با عنوان «گفت‌وگو با سایه» که درباره زندگی صادق هدایت بود و نویسندگی آن اثر را سینایی با همکاری حبیب احمدزاده انجام داده بود. زمان گذشت تا این‌که احمدزاده کتابی با همین عنوان منتشر کرد؛ کتابی که دیروز در پژوهشکده دانشگاه هنر تهران رونمایی شد.

به گزارش مهر، در ابتدای این مراسم کلیپی درباره شهید سعید سیاح‌طاهری پخش شد که حبیب احمدزاده کتابش را در مقدمه به او اهدا کرده است.

خسرو سینایی، کارگردان و نویسنده سینمای کشورمان در این مراسم طی سخنانی گفت: بسیار خوشحالم که پس از ده سال از ساخت فیلم «گفت‌وگو با سایه» که برپایه تحقیق همین کتاب ساخته شد و من و احمدزاده به دنبال ایجاد فضایی برای بحث و گفتمان سازی فرهنگی بودیم، این کار امروز با این رونمایی به بار نشست. تحقیق و کتابی که نه به دنبال بت‌سازی است و نه صرفا بت شکستن و دعوا راه انداختن، بلکه تنها هدفش بالا بردن درک و شناخت ما از موضوعات اطراف خود است.

در این مراسم همچنین حسین پاکدل، نویسنده و کارگردان تئاتر و نیز بازیگر سینمای کشور در سخنانی عنوان کرد: متاسفانه در تاریخ شفاهی و مکتوب کشورمان، هرگز نقد منصفانه جایگاه لازم خود را نداشته است، اما تولد جسورانه این کتاب آن هم به این شکل کاملا مدرن، ما را با روشی آشنا می‌کند که محقق در آن تنها یک قاضی تحقیق است و نه قاضی محکمه یا دادستانی با پیش فرض مجرم و محکوم بودن حتمی طرف دعوا. این محقق به زیبایی و ایجاز تمام بدون آن‌که در پی خودنمایی باشد، اسناد خود را در مورد چگونگی خلق بوف کور ارائه می‌کند و با هوشمندی از ورود به دعواهای فرعی و جاهلانه بی‌ربط امروزی خود را دور نگاه می‌دارد.

رضا امیرخانی، نویسنده نام‌آشنای کشورمان هم به عنوان آخرین سخنران چنین اظهاراتی کرد: ما در جامعه ادبی خود متاسفانه تحقیقی این‌گونه نرم و محققانه کمتر داریم و بیشتر با سایه ساختگی‌مان از هدایت روبه‌رو هستیم تا سیر واقعی در افکار، آرا و آثار او. یکی از موارد جالبی که این تحقیق ثابت می‌کند، دلیل جلوتر بودن هدایت در داستان‌نویسی از دیگر نویسندگان همدوره‌ای خود است که آن دسترسی آسان هدایت در پاریس به سینمای متفاوت است.

او افزود: من از سال 84 که در جریان این تحقیق قرار گرفتم، همواره می‌دانستم این تحقیق می‌تواند انقلابی عظیم در نگاه همه ما به صادق هدایت ایجاد کند و بی‌شک آیندگان درباره این کتاب بسیار بیشتر از ما صحبت کرده و قدر آن را بیشتر خواهند دانست.