جای خالی قاضی زن در دادگاه های خانواده

نمایندگان زن مجلس شورای اسلامی هفته گذشته توانستند یکی از خواسته های خود را در صحن علنی به تصویب برسانند و آن این که استفاده از نظر قضات زن در مورد پرونده های مربوط به زنان و خانواده اجباری است . مصوبه ای که جایگاه قضاوت زنان را در محاکم تغییر می دهد و بنا به گفته نفیسه فیاض بخش اولین مصوبه مهم زنان در مجلس هفتم است.

کد خبر: ۸۷۶۳۲

فیاض بخش ، عضو فراکسیون زنان مجلس پس از آن که نمایندگان موافقت خود را با این طرح اعلام کردند ، به خبرنگاران می گوید: بنا به تصویب مجلس اجبارا نظر قاضی زن در مورد پرونده هایی که مربوط به زنان و خانواده می شود ، باید مورد توجه قرار گیرد. به گفته وی ، نمایندگان تصویب کرده اند که دادگاه های خانواده با حضور مشاور قضایی زن شروع به رسیدگی پرونده ها کنند و احکام پس از مشاوره با قاضی زن معتبر است . استفاده از قاضی زن در محاکم ، مساله ایست که همواره در نظامهای قضایی مطرح بوده و در ایران نیز در مواردی با استناد به اصول برابری زن و مرد در برخورداری از حقوق اجتماعی و توانایی زنان در کسب مشاغل مختلف مطرح شده است . استفاده از قضات زن در دادگاه ها در حالی مطرح می شود که بنا بر اعلام مسوولان قضایی «مشاوران زن» همچون سایر مشاوران می توانند در جریان رسیدگی به پرونده های قضایی به قضات مرد کمک کنند اما نشستن قاضی زن بر مسند قضاوت به دلیل شرایط خاص رسیدگی به بسیاری از پرونده های قضایی ، جای سوال دارد. این در حالی است که براساس تصویب مجلس و بنابر گفته عضو فراکسیون زنان ، اگر بین رای قاضی زن و مرد اختلافی پیش آید ، در رای گیری نهایی رای قاضی زن در پرونده درج می شود و با در نظر گرفتن رای قاضی زن ، رای نهایی صادر می شود. نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی به ایسنا می گوید: براساس مصوبه مجلس ، در محاکم دادگستری دادگاه های تجدیدنظر نیز استفاده از قاضی زن لازم الاجرا شده است . نکته مهم در این روند این است که «اگر بین رای قاضی زن و مرد اختلافی وجود داشته باشد ، در رای گیری نهایی رای قاضی زن در پرونده درج می شود و با در نظر گرفتن رای قاضی زن ، رای نهایی صادر می شود ، قاضی عرفان از قضات دیوان عدالت اداری که پیش از این در دادگاه جنایی فعالیت داشت در این باره می گوید: مسلما این مساله که رای نهایی با در نظر گرفتن رای قاضی زن صادر می شود گرچه به لحاظ توجه به شعارهای حمایت از حقوق زنان مناسب است اما قطعا به لحاظ حقوقی نمی تواند چندان مستند باشد ، چرا که صدور رای در محاکم منوط به کارشناسی های پیچیده و به دور از گرایش های جنسیتی است و در این میان مسلما توجه به رای قاضی زن در رای نهایی بدون توجه به اصل عدالت ممکن نیست . وی با اعلام این که هم اکنون زنان در محاکم مختلف حضور دارند و در رده های مختلف رسیدگی به پرونده ها فعال هستند ، می گوید: قطعا استفاده از مشاوره زنان مفید است . هم اکنون نیز زنان در محاکم مختلف فعالیت می کنند اما در صدور رای نهایی به لحاظ قانونی ، قادر به صدور حکم نیستند و این مساله ای است که باید به آن توجه شود. هم اکنون به عقیده بسیاری از کارشناسان حقوقی رسیدگی به پرونده ها در محاکم به لحاظ تعدد پرونده ها و کمبود قاضی روند کندی دارد و دستگاه قضایی برای کاهش اطاله دادرسی باید تلاش بسیاری کند. تلاشی که به گفته سالارکیا ، معاون دادستان تهران ضروری است و دستگاه قضایی برای جلوگیری از اتلاف وقت و انرژی در رسیدگی به پرونده های قضایی طرحهایی دارد که نیازمند همکاری بسیاری از دستگاه هاست . او می گوید: معاضدت قضایی یعنی کمک به پیگیری صحیح پرونده های قضایی و آگاهی دادن به مردم ازجمله زنان و خانواده ها که از وظایف دستگاه قضایی است . سالارکیا درباره استفاده از قاضی زن می گوید: قوه قضاییه آماده ارتقای جایگاه زنان و افزایش تعداد آنها در روند رسیدگی به محاکم قضایی است و این مساله بویژه در معاضدت قضایی به خانواده ها کمک مهمی به دستگاه قضایی است. گرچه در حال حاضر نیز این مساله هرچند به صورت محدود در حال اجراست . مسوولان عالی قضایی تاکنون پاسخی رسمی به موضوع استفاده از قاضی زن نداده اند و باید منتظر اعلام نظر آنها بود.