حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
ما اهل آذربایجان خودمان را به فرنگی نمی فروشیم
13بهمن سال 1274هجری شمسی ، حاج میرزا جواد مجتهد تبریزی از علمای مجاهد قرن سیزدهم و چهاردهم به دیار باقی شتافت. او فرزند میرزااحمد مجتهد از خاندان معروف مجتهدی تبریز بود و در همان شهر متولد شد.
وی تحصیلاتش را در مشهد و نجف گذراند و از محضر اساتیدی چون سیدحسین کوه کمری ، محقق ایروانی و شیخ مرتضی انصاری بهره برد.
پس از آن به ایران بازگشت و امام جمعه آذربایجان شد و به سبب کمالات و معلوماتش در سراسر آذربایجان نفوذ زیادی پیدا کرد تا حدی که حاکمان وقت نیز از وی حساب می بردند.
او در واقعه تحریم تنباکو بسیار فعال بود و یکبار در منبر اعلام داشت که کفار برای دخالت در امر معاملات تنباکو اینجا آمده اند و هر مسلمانی که با آنها ارتباط پیدا کند کافر و خونش حلال است.
به دنبال این موضوع ، مردم دکان هایشان را بستند و در اطراف میرزا جواد آقا جمع شدند و در حدود 20هزار نفر مسلح هم خود را برای مقابله با هر پیشامدی در رکاب او حاضر نمودند و آگهی های کمپانی را که به در و دیوار چسبانده شده بود، پاره و چند نفر کارمند ایرانی شرکت را که برای تهیه وسایل ، در تبریز بودند، تهدید به قتل کردند.
در این هنگام ناصرالدین شاه برای راضی کردن میرزاجواد، خلعتی برایش فرستاد ولی او نپذیرفت و در مخالفتش با قرارداد تنباکو و اجرای حکم میرزای شیرازی پای فشرد.
7محرم 1309ق، مردم تبریز، تلگرافی به سفارتخانه های روسیه ، انگلیس و عثمانی فرستادند که در آن ، تهدید به قتل فرنگی های مقیم تبریز کردند.
پس از آن که این خبر به شاه رسید، شاه از حاج میرزاجواد درخواست کرد تا این فتنه را خاموش کند. او نیز مردم را از این کار منصرف کرد، ولی از جانب علما و اصناف نامه ای به شاه نوشته شد که بعضی مورخین معتقدند این نامه به قلم مرحوم مجتهد تبریزی است.
در آن نامه آمده بود: « 42 سال سلطنت می کنی ، محض طمع ، مملکت خودت را قطعه قطعه به فرنگی فروخته ای ، خوددانی اما ما اهل آذربایجان خودمان را به فرنگی نمی فروشیم و تا جان داریم می کوشیم.»
سرانجام بر اثر پافشاری و استقامت علمای دینی و مردم سراسر کشور، امتیاز انحصار دخانیات ایران به یک کمپانی انگلیسی لغو شد.
پس از درگذشت حاج میرزا جواد آقا، چند روز در تبریز تعطیل اعلام گردید و علاوه بر آن ، در دیگر نقاط کشور نیز مجالس ترحیم برگزار شد، پیکر او را در مقبره سیدحمزه به امانت سپردند و پس از چند سال ، به نجف اشرف منتقل و در مقبره خانوادگی شان دفن کردند.
گفت و گو
