انتخاب استاندارد، ازدواج را بیمه می‌کند

اما انتخاب خوب دو ویژگی دارد؛ ویژگی اولش این است که معیارهای مناسبی در آن وجود داشته باشد. این معیارها براساس سلیقه افراد تعیین نمی‌شود. در ساده‌ترین توضیح شما می‌توانید یک وسیله نقلیه را در نظر بگیرید، ‌این وسیله استانداردهای خاصی دارد و هر کسی نمی‌تواند به سلیقه خودش برای آن استاندارد تعیین کند. استانداردهایش هم براساس کارکردی که باید داشته باشد تعریف شده است. بعد از استانداردها نوبت به سلایق می‌رسد، اما مشکل اصلی خیلی از جوان‌های ما این است که در انتخاب همسر، خیلی وقت‌ها جای استانداردها و سلیقه‌ها عوض می‌شود، در حالی که انتخاب استاندارد، ازدواج را بیمه می‌کند. در حقیقت خدایی که انسان را در دو جنس زن و مرد آفریده و بعد هم آنها را به ازدواج فراخوانده، برای یک ازدواج خوب هم استانداردهایی را در نظر گرفته است. من و شما نمی‌توانیم به میل خودمان این استانداردها را تغییر بدهیم.

نکته دوم در بحث انتخاب خوب، بحث مدل تصمیم‌گیری است. ما چند مدل تصمیم‌گیری داریم. یک مدل، مدل استقلالی است یعنی فرزندان خودشان به تنهایی تصمیم می‌گیرند و انتخاب می‌کنند. در این مدل احساسات به عقلانیت غلبه دارد. از مدل دیگر من با عنوان تصمیم‌گیری‌های اجباری یاد می‌کنم که در برابر تصمیم‌گیری‌های استقلالی قرار دارد. در این مدل خانواده‌ها فرزندانشان را به ازدواج مجبور می‌کنند و طبیعتا خواست طرفین در نظر گرفته نمی‌شود.

نوع اول تصمیم‌گیری بیشتر براساس هوس‌ها و علایق و احساسات است و مصلحت‌ها در آن دیده نمی‌شود؛ پس به شکست می‌انجامد. در نوع دوم هم که معمولا براساس مصلحت‌های والدین است، چون به انتخاب و اختیار و سلیقه خود افراد توجهی نشده است، موفقیت کمتری وجود دارد، اما نوع سومی از تصمیم‌گیری هم وجود دارد که در منابع دینی ما به آن توصیه شده و آن، مدل مشارکتی است. در مدل مشارکتی والدین مصلحت‌ها و عقلانیت‌ها را می‌سنجند، یعنی براساس عقلانیت محاسبه می‌کنند که این تصمیم درست است یا نه. از آن طرف خود جوان‌ها هم براساس علائق‌شان وارد میدان شده و با چشم باز و با توجه به مصلحت انتخاب می‌کنند، که این نوع تصمیم‌گیری نوع خوب و پسندیده‌ای است.

در مورد استانداردهای لازم برای انتخاب، اولین و مهم‌ترین مساله، ایمان و تدین افراد است. در تحقیقات مختلف ثابت شده است شما برای تداوم یک زندگی به پایبندی‌های مذهبی نیاز دارید. لذا ما در مورد معیارها باید مساله ایمان را که منجر به تعهد می‌شود و خیلی از فضائل اخلاقی پس از ازدواج را هم تحت تاثیر قرار می‌دهد، مورد توجه قرار دهیم. استاندارد بعدی خوش‌خلقی است که در روایات هم بارها به آن اشاره شده است، یعنی برخورداری از یک اخلاق خوب در ارتباط و تعامل با همسر و نکته سوم مساله کفویت و همخوانی است که افراد باید با هم داشته باشند. ترکیب این سه عامل می‌تواند ضامن یک ازدواج موفق باشد.

حجت‌الاسلام عباس پسندیده - عضو هیات علمی دانشگاه قرآن و حدیث و رئیس پژوهشکده اخلاق و روان‌شناسی اسلامی