تکاپوی افغانستان برای نجات قندوز

نیروهای طالبان همچنین توانستند خودشان را به میدان مرکزی شهر رسانده و پرچم خود را در قندوز برافرازند.یکی از اولین کارهای طالبان آزادی زندانیان بود. شبه‌نظامیان پس از ورود به شهر، به سه بانک و طلافروشی نیز دستبرد زده و اموال آنها را غارت کردند. بخش بزرگی از انبار اسلحه و مهمات نیروهای امنیتی توسط این گروه غارت شد. برخی خبرنگاران محلی از تیرباران چند پزشک زن به دست طالبان خبر می‌دهند.اعدام‌های صحرایی، پاره کردن تصاویر برخی فرماندهان جهادی افغانستان، زیر پا گذاشتن پرچم ملی افغانستان و شکنجه مادران سربازان نظامی، برخی دیگر از اقدامات طالبان بود که تصاویر آن در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد .

عملیات نظامی

صبح روز گذشته نیروهای افغانستان برای بازپس‌گیری شهر قندوز وارد عمل شدند. سخی اندرابی، یکی از فرماندهان نیروهای افغانستان دراین باره گفت: تا شب قندوز را پس می‌گیریم. نیروهای محمد علم خان، یکی از فرماندهان جهادی نیز در کنار نیروهای افغانستان مشغول پیکار با طالبان و بیرون کردن آنها از شهر هستند. براساس آخرین گزارش‌ها، آنان می‌گویند توانسته‌اند منطقه «زیر دوره» شهر را تحت تسلط درآورند. شهروندان قندوز به خبرنگاران محلی گفته‌اند: نیرو‌های خارجی‌ نیز با خودروهای شیشه دودی عملا در صحنه جنگ حضور داشته و در حال رهبری جنگ با دولت کابل هستند.در پی این حمله برایان تریبوس، سخنگوی نیروهای نظامی آمریکایی مستقر در افغانستان تائید کرد نیروهای آمریکایی در عملیات آزادسازی ولایت قندوز شرکت کرده اند .

ینس استولتنبرگ، دبیرکل سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) نیز در دیدار با عبدالله عبدالله، رئیس اجرایی حکومت وحدت ملی افغانستان در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک تاکید کرد ناتو از نیروهای امنیتی افغان در مبارزه با تروریسم حمایت می‌کند.وی افزود، در کنفرانس هفته آینده وزرای دفاع کشورهای عضو ناتو و نشست وزرای خارجه عضو ناتو که در ماه دسامبر برگزار می‌شود، موضوع افغانستان مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت. به گفته دبیرکل ناتو، در این دو کنفرانس، تصمیم‌های مهم و مشترک درباره افغانستان گرفته خواهد شد.

واکنش‌های داخلی

پس از سقوط قندوز، اظهار نظرهای متفاوتی درباره علت سقوط این شهر در افغانستان منتشر می‌شود. نمایندگان مجلس افغانستان می‌گویند استاندار قندوز در سقوط این استان دست داشته و شهر را در یک معامله به طالبان واگذار کرده است. به گفته این نمایندگان، او پیش از آغاز حمله به قندوز، عازم تاجیکستان شده است. عبدالرئوف ابراهیمی، رئیس پارلمان افغانستان نیز در این خصوص گفت سقوط شهر قندوز ناشی از توطئه‌های سیاسی درون دولت کابل بوده است.ابراهیمی نیز والی قندوز را به دست داشتن با گروه طالبان متهم کرد و گفت اگر وی پیش از سقوط از شهر خارج نمی‌شد و صادقانه در کنار نیروهای افغانستانی می‌بود، این شهر سقوط نمی‌کرد.

سقوط شهر قندوز سفر عبدالله عبدالله را به نیویورک نیمه تمام گذاشت. در همین رابطه دفتر مطبوعاتی رئیس اجرایی دولت وحدت ملی اعلام کرد: عبدالله عبدالله به‌دلیل حوادث شهر قندوز سفرش را به نیویورک نیمه تمام‌ گذاشته و به افغانستان برمی‌گردد. اشرف غنی، رئیس‌جمهور افغانستان نیز در یک کنفرانس خبری درباره حادثه قندوز و اقدامات انجام شده و در دست انجام توضیحاتی ارائه کرد.وی گفت: اکنون بخشی از مناطق بازپس گرفته شده و نیروهای تازه نفس هم به قندوز و بغلان اعزام شده‌اند . غنی تأکید کرد: نیروهای ویژه پلیس، کماندوها و یک گردان ارتش به این منطقه اعزام شده‌اند و تمام نیروهای امنیتی تحت یک فرماندهی واحد کار می‌کنند.

تحلیل‌ها

حمله گروه طالبان به شهر قندوز شدیدترین حمله این گروه در 14 سال گذشته، پس از برکناری آنان از قدرت در حکومت افغانستان به شمار می‌رود. آسوشیتدپرس در این باره نوشت: سقوط شهر «قندوز» ضربه سختی به دولت مرکزی وارد کرد. این حمله، اگرچه با اعزام نیروهای ارتش افغانستان، تاحدودی ناکام مانده و نیروهای طالبان درحال عقب‌نشینی هستند، اما در شرایط کنونی این کشور می‌تواند حاوی پیام‌های متعدد به داعش باشد.برخی از ناظران حمله به قندوز را قدرت نمایی رهبر جدید طالبان عنوان کرده و می‌گویند ملا اختر منصور با این حمله قصد دارد به فرماندهان طالب مخالف خود ثابت کند وی رهبر بلامنازع طالبان خواهد بود.عده‌ای دیگر از کارشناسان سیاسی نیز حمله طالبان را نمایش قدرت طالبان در برابر حکومت وحدت ملی افغانستان و نیروهای آمریکایی مستقر در این کشور ارزیابی کرده‌اند.

مریم کاظمی

جام‌جم