نظامی برای ارزیابی دانسته های شما

در دنیای امروز تبادل اطلاعات ، گستره بسیار وسیعی را درتمام عرصه های زندگی بشرشامل شده است. به گونه ای که حتی خود ما نیز در زمینه های تحصیلی و شغلی ناگزیر به استفاده از اینترنت و بانکهای اطلاعاتی کوچکتر هستیم...

کد خبر: ۸۳۳۵۳

حال تصورش را بکنید پزشکی برای تشخیص درست یک بیمار، اطلاعاتی را که شامل نشانه ها و عوارض بیماری می شود، به سیستم رایانه ای خود می دهد تا تطبیق آن با اطلاعات از قبل تعبیه شده صورت بگیرد، اما با یک بی توجهی سهوی اطلاعات اولیه خود را اشتباه وارد سیستم می کند به گونه ای که تشخیص نهایی سیستم با آنچه باید باشد، مغایر می شود.
چنین مشکلاتی دکتر چیترا دادخواه از دانش آموختگان دانشگاه صنعتی امیرکبیر و مدرس دانشگاه تهران را بر آن داشته است تا برای نخستین بار روش جدید و فراگیر اعتبارسنجی و تایید دانش درسیستم های هوشمند رایانه ای را طراحی کند تا احتمال بروز اشتباهات فوق را منتفی سازد.

سیستم طراحی شده را به طور کامل معرفی و منظور از حیطه دانش را درآن مشخص کنید؛
سیستم طراحی شده حاوی روشی نو و فراگیر برای اعتبارسنجی و تایید دانش در سیستم های هوشمند رایانه ای است. عنوان دانش نیز در اینجا به معنای دانسته های فرد در یک موضوع مطرح شده است ؛ این سیستم OAV - VVTexpert نام دارد. کارآیی این سیستم هوشمند مستقیما به کیفیت دانش سیستم در رابطه با دامنه مساله وابسته است.
به بیان دیگر ازآنجایی که کامپیوتر یک انسان بدون مغز است ، برای این که بتواند مانند انسان عمل کند باید حاوی دانشهای انسان باشد و یا اصطلاحا هوشمند شود. در واقع سیستم کامپیوتری را که قادربه تصمیم گیری های پیچیده همانند انسان در شرایط مشابه باشد، سیستم هوشمند می گویند.
هرسیستم هوشمند حاوی یک پایگاه دانش است که مجموعه ای از دانشهای مورد نیاز را برای حل مسائل پیچیده شامل می شود. به طور مثال یک پزشک ، خود بیماری را تشخیص می دهد.
برای این تشخیص ممکن است که نیاز به یکسری آزمایش و سونوگرافی و غیره داشته باشد. حال اگر بخواهیم که یک سیستم هوشمند رایانه ای نیز کار مشابه با پزشک را انجام دهد نیاز به دانشهایی همانند یک پزشک خواهد داشت.
بنابراین تصمیمات سیستم براساس دانشهای هوشمند را مورد بررسی قرار داده تا سیستم به اشتباه بیماری را تشخیص ندهد. بنابراین تصمیمات سیستم براساس دانشهای ذخیره شده در آن است. اگرچنین دانشهایی معتبر نباشد سبب وقوع خطا و تصمیمات اشتباه در سیستم می شود.
در واقع هدف سیستم طراحی شده بررسی دانشها از جنبه های مختلف اعتبارسنجی و تائید است. سیستم طراحی شده سبب کشف دانشهای غیرمعتبر شده و علت بروز این دانشها را نیز تشریح می کند.
بدین ترتیب قبل از این که سیستم در محیط کاربردی قرار گیرد، جلوی خطاها گرفته می شود.

این سیستم چگونه با استفاده از یک بسته اطلاعات پایه به تحلیل عملکرد همه سیستم ها می پردازد؛
این سیستم از یک پایگاه دانش توسعه که یک ایده نو در زمینه اعتبارسنجی و تایید ارزشی است، استفاده کرده است.
همانطور که قبلا گفته شد، پایگاه دانش توسعه یافته Object - Attribute - Value) OAV) حاوی دانشهایی به فرم بازنمایی دانش است.
هر سیستم هوشمند حاوی مجموعه ای دانش است که به صورتهای مختلف در داخل رایانه بازنمایی و یا ذخیره شده اند. توسط الگوریتم های استاندارد طراحی شده دراین سیستم روشهای پایه بازنمایی دانش قابل تبدیل شدن به این پایگاه دانش میانی است.
بدین ترتیب سیستم ارائه شده غیر وابسته به دامنه و یا کاربرد می شود. در واقع بدون درنظرگرفتن این مساله که سیستم چه کاری را انجام می دهد و یا دانشهای آن با چه روشی بازنمایی شده اند، دانشهای آن را مورد بررسی و ارزیابی قرار می دهیم.

نوع الگوریتم طراحی شده چگونه است؛
برای هریک از روشهای بازنمایی دانش ، الگوریتم های استاندارد تعریف شده است. این الگوریتم ها، الگوریتم های نرم افزاری هستند و خودشان هوشمند نیستند؛ در واقع به صورت توابعی که دارای ورودی ، خروجی و عملیات مورد نیاز بر روی ورودی ها هستند، تعریف شده اند.

نمونه های کاربردی برای این سیستم چه می توانند باشند؛
در هر سیستمی که قابلیت تشخیص و تصمیم گیری وجود داشته باشد، سیستم طراحی شده قابل بکارگیری است. مانند تشخیص یک اثر انگشت ، یک تصویر و یا یک بیماری ، تصمیم گیری های اقتصادی ، مالی و بورس و غیره.

آیا سیستم بصورت عملیاتی نیز تست شده است؛
این سیستم در غالب یک ابزار خبره به نام TKT - OAV و مخفف کلمات Transform knowledge To Object Attribute Value به معنای تبدیل دانشها به فرم سه تایی است که به صورت نمونه ای پیاده شده است.
این ابزار قادر است که پایگاه دانش سیستم های هوشمندی که دانشهای آنها به روش بازنمایی دانش منطبق مرتبه اول ، قالب ، شبکه معنایی و قواعد تولید بازنمایی شده است را از جنبه های سازگاری و کامل بودن و تضاد معنایی و منطقی و همچنین درستی خروجی سیستم مورد بررسی قراردهد.

آیا تصمیمی برای عملیاتی شدن این سیستم در شبکه خاصی گرفته شده است؛
شبکه خاصی برای تست این ابزار به صورت TKT-OAV در نظر گرفته شده است. ولیکن امیدواریم با توسعه نمونه طراحی شده ، ابزار عملیاتی در اختیار سیستم های هوشمند قرار گیرد.

چه مدت زمانی روی طرح ارائه شده کار کرده اید؛
حدود 4سال روی این طرح کار شده است. در ابتدا یک پروژه تحقیقاتی و پژوهشی به منظور بررسی روش های تایید و اعتبارسنجی در دانشگاه صنعتی امیرکبیر انجام شد.در سالهای اخیر نیز مقالات متعددی در کنفرانس های داخلی و خارجی به چاپ رسیده است.