روان شکافی

ترس از رانندگی قابل درمان است

ترس یکی از هیجاناتی است که همه انسان‌ها به‌طور طبیعی آن را تجربه می‌کنند و در مقابل پدیده‌های مختلف ممکن است این هیجان در آنها به چشم بخورد، اما وقتی این هیجان، حالت مرضی پیدا کند و شدید باشد به آن فوبیا گفته می‌شود. فوبیا به معنای ترس شدید، غیرمنطقی و مرضی است و به آن هراس هم گفته می‌شود و در حقیقت عبارت است از ترس غیرمنطقی از یک موقعیت یا محرک به گونه‌ای که این ترس بر کارکرد روانی و اجتماعی و شغلی فرد تاثیرگذار است.

کد خبر: ۸۲۹۳۶۰

فوبیا به‌صورت آگاهانه یا ناخودآگاه زندگی بسیاری از انسان‌ها را مختل می‌کند. این پدیده بیشتر ناشی از ترس از قرار گرفتن در موقعیتی خطرناک است که معمولا کنترل آن برای فرد مبتلا سخت و گاهی غیرممکن است. فوبی انواع مختلف دارد که معروف‌ترین آنها گذرهراسی یا بازارهراسی و فوبی‌های اجتماعی هستند، اما درکنارشان فوبی‌های دیگری نیز وجود دارند، مانند: ترس از ارتفاع، ترس از هواپیما و پرواز، وحشت از قرارگرفتن در مکان‌های بسته مثل آسانسور و همچنین ترس از حیوانات ریز و درشت.

نوع دیگری از فوبیا نیز وجود دارد که ترس از رانندگی است. علائم این بیماری عبارتند از: اضطراب شدید، تپش قلب، تعریق، لرزش، حالت تهوع، استفراغ، سرگیجه، گاهی غش و خستگی عمیق. البته بیماران مبتلا معمولا علاوه‌ بر ترس، علائم دیگری نیز دارند مانند سردرد، درد پشت و شانه، ناراحتی‌های گوارشی، درد معده، فکرهای وسواسی و احساس حقارت. این افراد به محض مواجهه با محرک هراس‌آور یعنی رانندگی، آشفته می‌شوند و این حملات وابسته به همان موقعیت خاص است. همچنین خود فرد می‌داند ترس افراطی و نامعقول دارد، با این حال از موقعیت هراس‌آور اجتناب می‌کند. علت پدید آمدن ترس رانندگی می‌تواند تصادف شدید یا ضعف در ارزیابی سرعت وسیله نقلیه یا عوامل روانشناختی دیگر باشد.

پس از شناسایی علت فوبی رانندگی لازم است اقدامات رانندگی در این حوزه صورت گیرد. درمان فوبیا زیر نظر متخصص انجام می‌شود و بیشتر از روش‌های درمانی و رفتاری ـ شناختی استفاده می‌شود. یکی از الگوهای مناسب برای برطرف کردن فوبی رانندگی، تصویرسازی و حساسیت‌زدایی منظم و گام به گام است. فرد ابتدا باید علائم جسمانی خود را هنگام رانندگی ثبت کند تا نوع ترسش مشخص شود. برخی افراد از رانندگی در جاده یا اتوبان هراس دارند و برخی اگر کسی کنارشان نباشد توان رانندگی ندارند یا از رانندگی در خیابان شلوغ می‌ترسند.

بنابراین گام اول، ثبت نوع ترس است و سپس با تمرینات تصویرسازی از فرد خواسته می‌شود خود را در شرایط رانندگی تصور کند. در این شیوه فرد پس از آرمیدگی عضلانی با یکسری تمرینات، اضطراب را تجربه کرده و در نهایت به آرامی، افکار و احساسات منفی را در مورد رانندگی از ذهن خود پاک کرده و تمرینات را به صورت عملی آغاز می‌کند. اگر لازم باشد برای کنترل علائم جسمانی نیز ممکن است دارو توصیه شود. فرد در مراحل بعدی، تمرینات عملی را داخل خودرو انجام داده و مراحل درمان را گام به گام طی می‌کند.