حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
طرح کاهش شهریه دانشگاه ها نیمه کاره رها نشود
همه می دانند شهریه دانشگاه ها منطقی نیست ، اما راه انداختن بحثی با عنوان کاهش شهریه دانشگاه ها بدون راهکار مناسب هم چندان منطقی به نظر نمی رسد ، آن هم وقتی که توفیقی ، وزیر سابق علوم می گوید: کاهش شهریه دانشگاه های دولتی به زیان آموزش عالی کشور است.
صحبت های توفیقی وقتی منطقی است که وی معتقد است ضرورتی برای ساماندهی شهریه دانشگاه های دولتی وجود ندارد و این دانشگاه ها با کاهش شهریه با مشکل کسری بودجه مواجه می شوند که در این صورت مجبورند از ظرفیت پذیرش دانشجو بکاهند و یا از اعتبارات دولتی هزینه کنند که در هر دو صورت نظام آموزش عالی متضرر می شود. توفیقی تاکید می کند: در دانشگاه های دولتی با آمار و ارقامی که در اختیار دارم ، به طور حتم ضرورتی به ساماندهی شهریه دانشگاه ها وجود ندارد. همین مقدار شهریه دانشگاه هایی مانند پیام نور، غیرانتفاعی و جامع علمی کاربردی نیز پاسخگوی دوره های ارائه شده در این دانشگاه ها نیست . شهریه ، سال به سال دریغ از پارسال همه چیز با شهریه های بالای امسال ، شروع شد. افزایش شهریه با توجه به تاکید رئیس جمهور مبنی بر توجه به دانشجویان بی بضاعت ، اعتراضات گسترده ای به دنبال داشت تا جایی که نمایندگان کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس ، طرح ساماندهی شهریه ها و کسری اعتبارات دانشگاه ها را با 2 شور به تصویب رساندند. براساس این طرح باید شهریه دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی در چارچوب هزینه های جاری ، تحقیقات و استهلاک تعیین شود و برای دانشگاه های غیردولتی ، هزینه های لازم برای توسعه (عمرانی و تجهیزاتی) نیز اضافه خواهد شد واین شهریه باید متناسب با میزان سرانه ای باشد که به دانشگاه های دولتی در هر رشته ، مقطع و دوره به صورت اعتبار سالانه اختصاص می یابد و افزایش آن هر سال با نرخ تورم همراه خواهد بود. براساس میزان کمک دولت به دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی اعم از دولتی و غیردولتی از شهریه دانشجویان کاسته می شود و برای دانشجویانی که قادر به پرداخت شهریه خود نیستند، دولت می تواند اعتبار لازم را جهت پرداخت به صندوق رفاه دانشجویان در بودجه سالانه منظور کند تا با استفاده از این اعتبار ، دانشجویان بتوانند به صورت وام قرض الحسنه درازمدت ، شهریه خود را بپردازند و پس از فراغت از تحصیل و اشتغال به کار نسبت به بازپرداخت آن به صورت اقساط اقدام کنند. یک طرح ، چند انتقاد بحث کاهش شهریه ها همان اندازه که برای دانشجویان خوشحال کننده است برای روسای دانشگاه ها و کارشناسان آموزش عالی به نظر غیرقابل اجرا و مورد انتقاد است . رئیس دانشگاه تربیت معلم در همین زمینه معتقد است که بدهی دانشگاه ها مهمتر از کاهش شهریه است . محمدعلی برخورداری ، با بیان این که کاهش شهریه امکان پذیر است ، می گوید: در برنامه چهارم توسعه تصریح شده که دانشگاه ها باید 30 درصد هزینه هایشان را خودشان تقبل کنند که با پذیرش دانشجوی فراگیر و شبانه این امر میسر است ، اما اگر دولت هزینه ها را بپردازد، می توان به کاهش شهریه امیدوار بود. وی ادامه می دهد: پرداخت شهریه برای دانشجویان نوبت دوم بسیار سخت است و آنها تحت فشار هستند؛ بنابراین دولت باید معادل یا بخشی از شهریه آنها را به دانشگاه پرداخت کند تا ما هم بتوانیم 50 یا حتی صد درصد به دانشجویان تخفیف دهیم . ابوالفضل معینی ، کارشناس آموزش عالی نیز در این خصوص می گوید: شهریه دانشگاه های دولتی با کار کارشناسی و دقیق تعیین شده و خطایی در تعیین شهریه ها و هزینه ها وجود ندارد. وی با اشاره به شهریه های دانشگاه آزاد ادامه می دهد: شهریه دانشگاه آزاد در تمام طول این سالها با انتقاد روبه رو بود که توجهی هم نمی شد و هیچ گاه مسوولان این دانشگاه وادار به کاهش یا تغییراتی در آن نشدند. با این تفاسیر، به کاهش شهریه های این دانشگاه نمی توان امیدوار بود. این اظهار نظر در حالی مطرح می شود که به گفته وزیر علوم ، دانشگاه آزاد باید از این پس در چارچوب شورای عالی انقلاب فرهنگی عمل کند. وام دانشجویی ، یک راهکار به جای کاهش شهریه باید سیاست های حمایت از دانشجویان تقویت شود که در این جهت تقویت صندوق رفاه دانشجویان و ارائه وامهای دانشجویی یکی از این راهکارهاست . توفیقی با اشاره به این راهکار ادامه می دهد: با اعتبارات فعلی برای پاسخگویی به درخواست های ورود به آموزش عالی ، راهی جز افزایش مشارکت مردم در هزینه های آموزش عالی وجود ندارد و از سوی دیگر ، شهریه دانشگاه ها به گونه ای نیست که نفعی به بخش های دولتی و یا بخش خصوصی برساند. تا هفته آینده با وجود این ، هفته آینده با اعلام سرانه هر دانشجو از سوی دانشگاه آزاد و تعامل این دانشگاه و وزارت علوم قرار شده بحث کاهش هزینه ها به نتیجه برسد. به طور قطع این اتفاق می تواند برای دانشجویان و خانواده هایشان مفید و خوشحال کننده باشد ، البته اگر این بحث همانند بحث نقل و انتقالات دانشجویی نیمه کاره رها نشود.
گفت و گو
