روان شکافی
کنترل خشم کودکان
والدین تلاش میکنند رفتار کودکان را درک کنند و رفتار مناسبی را در قبال آنها بهکار ببرند، اما با وجود این با مشکلات بسیاری روبهرو هستند. یکی از این موارد کتککاری و ناسزاگویی است که بین کودکان اتفاق میافتد، بویژه این مساله در دوره پیش دبستانی، والدین را بیشتر نگران میکند. کودکان پیشدبستانی شیوههای قابل قبول و غیرقابل قبول مربوط به درست رفتار کردن و رعایت ادب را میفهمند و درک میکنند، اما همیشه به حمایت سازنده و الگوهایی نیازمندند تا به آنها بیاموزد که صدمهزدن به دیگران کار اشتباهی است. آنها هیجانات و احساسات افراد دیگر را میفهمند و درک میکنند. در این سن، بچهها ناراحتی یکدیگر را متوجه میشوند و درمییابند که یک بزرگسال عصبانی یا ناراحت است. بچههای پیشدبستانی وقتی متوجه میشوند که نظرشان با دیگران متفاوت است، عصبانی میشوند، اما خود محور نیستند.
آنها در این سن از طریق بازی کردن با کودکان همسن و سال خود رشد میکنند و بازی با همسالان برای رشد آنها بسیار مهم است. این کودکان با استفاده از اسباببازی مشترک و تعویض جایشان با یکدیگر هنگام بازی مهارتهایی را میآموزند و راهکارهایی را برای حل تعارضاتشان میآموزند. در این سن تا حدی میتوانند هیجانات و احساساتشان را کنترل کنند، ولی بعضی از آنها در کنترل هیجاناتشان دچار مشکل هستند. برای این کودکان استفاده از اسباببازیهای مشترک سخت است. میخواهند افراد و تمام چیزهایی را که در زندگیشان وجود دارد، کنترل کنند. تمایل دارند بیشترین تصمیمگیری را در مورد حفظ و نگهداری از لوازم و وسایل شخصی خود را داشته باشند و خودشان تعیین کنند چگونه از اسباببازیهایشان استفاده کنند. لجبازی بیشتری از خود نشان میدهند. اگر کودکتان دارای این رفتارهاست، از این راهکارها بهره بگیرید:
ـ ابتدا پیش کودکی که صدمهدیده، بروید و با لحنی آرام او را دلداری دهید تا کودک پرخاشگر متوجه شود فرد آسیبدیده مورد توجه قرار میگیرد.
ـ به کودک پرخاشگر فرصت بدهید تا در یک مکان امن قرار گیرد و آرام شود.
ـ درباره آنچه اتفاق افتاده با هر 2 کودک صحبت کنید و بگذارید هر 2 ماجرا را تعریف کنند.
ـ به کودک بگویید رفتارش را تائید نمیکنید، اما هرگز نگویید دوستت ندارم.
ـ فعالیتهای مختلف سرگرمکننده را برای کودک آماده کنید تا از یک بازی به بازی دیگر و از یک اسباببازی با یک اسباببازی دیگر بازی کند.
ـ اگر کودکتان وسیلهای دارد و مطمئن هستید او نمیخواهد آن را به کسی بدهد باید آن را در جایی مناسب قرار دهید.
ـ یکبار یک لیوان یا وسیله شکستنی را انتخاب کنید و در محلی مناسب به کودک بگویید که لیوان را پرتاب کند و بشکند. سپس از او بخواهید از لیوان شکسته شده معذرت خواهی کند و ببیند آیا با معذرتخواهی به تنهایی میتوان لیوان را ترمیم کرد یا خیر. با این روش مفهوم آسیبزدن و این نکته را که گاهی با عذرخواهی نیز نمیتوان مسالهای را جبران کرد، به کودک پرخاشگر بیاموزید.
دکتر مهرنوش دارینی / روانشناس و مشاور
گفت و گو
