3 چهره شاخص در تغییرات سیاسی عربستان

محمد بن‌نایف (ولیعهد جدید)

محمد بن نایف بن‌عبدالعزیز آل‌سعود که 30 آگوست 1959 متولد شد، از پسران «نایف بن عبدالعزیز» ولیعهد سابق عربستان از همسرش جوهره بنت عبدالعزیز بن مساعد آل‌سعود است. او تحصیلات اولیه خود را در ریاض، پایتخت عربستان سپری کرد و سال 1981 از یکی از دانشگاه‌های آمریکا مدرک کارشناسی علوم سیاسی گرفت و چند دوره نظامی پیشرفته مربوط به مبارزه با تروریسم را در داخل و خارج عربستان گذراند.

محمد بن‌نایف چند سال در بخش خصوصی کار می‌کرد تا این‌که فهد، شاه اسبق سعودی در ماه می 1999 او را به عنوان معاون وزیر کشور در امور امنیتی با رتبه عالی و سپس با رتبه وزیر تعیین کرد. محمد بن‌نایف (56 ساله‌) به داشتن نفوذ زیاد و همچنین مشت آهنین در وزارت کشور مشهور است. شاهزاده نایف که چند دهه وزیر کشور بود. محمد بن‌نایف به «ژنرال جنگ علیه تروریسم» شهرت دارد. او علاوه برحملات گسترده به هسته‌های تروریستی وابسته به القاعده در عربستان، مراکزی را برای «بازآموزی» افراد وابسته به این شبکه در عربستان و دیگر کشورهای عرب حوزه خلیج‌فارس دایر کرده است.

سعود الفیصل (وزیر خارجه سابق)

حضور 40 ساله شاهزاده سعود الفیصل در راس دستگاه دیپلماسی آل‌سعود در حالی روز گذشته به پایان رسید که او عنوان قدیمی‌ترین وزیر خارجه دنیا را یدک می‌کشد. شاهزاده سعود الفیصل پسر ملک فیصل است که در 1940 در شهر کوهستانی طائف در نزدیکی مکه به دنیا آمد. وی در دهه 1960 مدرکی از دانشگاه پرینستون آمریکا دریافت کرد و پس از آن سال‌ها در وزارت نفت حضور داشت. کار وی به عنوان یک دیپلمات با یک «تغییر» آغاز شد؛ در سال 1975 خالد بن عبدالعزیز، پادشاه جدید عربستان که جانشین پدرش یعنی سعود الفیصل شده بود، سعود الفیصل را به عنوان وزیر خارجه خود منصوب کرد.

زمانی که سعود الفیصل به این سمت رسید، منطقه با رقابت‌های ملی‌گرایان سکولار و حامیان پان عربی تحت‌الشعاع قرار گرفته بود. مصر و اسرائیل هنوز صلح نکرده بودند، یاسر عرفات سازمان آزادیبخش فلسطین را از اردوگاه‌های آوارگان در لبنان رهبری می‌کرد، شاه ایران در منطقه ترکتازی می‌کرد و در عراق صدام جوان راه خود را برای تصدی قدرت هموار می‌کرد.

به عقیده تحلیلگران، شاهزاده سعود الفیصل با همه ذکاوتش در دیپلماسی نتوانست وزارت خارجه عربستان را به سازمانی با مهارت چندجانبه تبدیل کند. دیپلمات‌های ریاض بر این باورند که سیاست خارجی عربستان به گونه‌ای است که آنها تنها می‌توانند بر یک حوزه که مورد علاقه پادشاه و شاهزاده سعودی است، متمرکز باشند و زمانی که این تمرکز به منطقه دیگری تغییر جهت یابد، آنها دیگر نمی‌توانند این مساله را پیگیری کنند.

محمد بن سلمان (جانشین جدید ولیعهد)

محمد بن سلمان که روز گذشته از سوی پدرش به عنوان جانشین ولیعهد انتخاب شد، سال 1985 به دنیا آمد. محمد بن‌سلمان فرزند سومین همسر پادشاه کنونی عربستان است. این شاهزاده جوان که بسرعت پله‌‌های ترقی را در خاندان آل‌سعود طی کرد، لیسانس حقوق از دانشگاه «ملک سعود» ریاض دارد. وی پس از فارغ‌التحصیلی از دانشگاه و قبل از ورود به صحنه سیاست، چند شرکت تجاری تأسیس کرد.

در 15 دسامبر سال 2009 محمد بن سلمان وارد دنیای سیاست شد و آن زمانی بود که به عنوان مشاور ارشد پدرش انتخاب گردید؛ پدرش در آن زمان استاندار ریاض بود. از همان زمان به بعد بود که او سمت‌های متعددی را در دستگاه آل‌سعود به دست آورد. دبیر کل شورای رقابتی ریاض، مشاور ارشد مرکز تحقیقاتی عبدالعزیز و عضو شورای معتمدین در ریاض از جمله مقام‌هایی بود که او بسرعت به آنها دست یافت.