حکمت و عرفان در ایران باستان

انتشارات: بهجت

حجم اثر: 720 صفحه

یکی از نکات بسیار جالب توجه در تاریخ تمدن ایران، قدرت این فرهنگ در هضم و جذب مهاجمان است. به گفته هاشم رضی از تهاجم‌هایی داستانی، اساطیری و تاریخی که مربوط به دوران پیشدادیان، کیانیان، مادها، هخامنشی‌ها، پارت‌ها و ساسانیان می‌شود و حتی پس از آن تازیان و اقوام گوناگون ترک بویژه مغول‌ها و همچنین یونانیان، همیشه این فرهنگ و تمدن و زبان ایرانی بوده که ملل و اقوام مهاجم را ایرانی‌مآب کرده است.

از آنجا که برجسته‌ترین خصیصه فرهنگ ایرانی پویایی و سازندگی اش است پس از هر تهاجمی با هضم و جذب نقاط قوت مهاجمان، سرزنده‌تر، پویاتر و پربارتر از قبل سر بلند کرد. بنابراین می‌توان گفت ایران کهنسال شاید در بسیاری از این تهاجم‌ها به لحاظ نظامی شکست خورده است، اما به لحاظ فرهنگی همیشه پیروز میدان بوده است. هاشم رضی پژوهشگر ارزندۀ کشورمان در کتاب «حکمت خسروانی: سیر تطبیقی فلسفه و حکمت و عرفان در ایران باستان» به ارائه معرفی و حکمت اشراق و عرفان از «زرتشت» تا «سهروردی» فیلسوف و عارف قرن ششم هجری می‌پردازد.

این کتاب بسیار جذاب و خواندنی متنی بسیار پربار و سودمند است از برجسته‌ترین آرای حکمی و عرفانی که در بطن فرهنگ و تمدن ایرانی بالیده است. خواننده در این اثر علاوه بر آشنایی با زندگی و زمانه زرتشت، باورهای زروانی و مغان، نماد آتش به عنوان نماد معرفت و شناخت و شهود، مجوس، نور در حکمت اشراق و ایران باستان، انوار اسپهبدیه، عرفان و حکمت و اشراق، با مباحثی تطبیقی مانند حکمت صدرایی و حکمت خسروانی، وحدت وجود، جنبه‌های اساطیری و مذهبی در ایران، احکام نجومی و باورهای کهن، پایگاه ایرانی مسائل ستاره‌شناسی، مسائل پزشکی و ساختار تن و روان در متون کهنِ دانشمندان ایرانی، جبر اختری و تقدیر آشنا می‌شود.

همچنین هاشم رضی در بخش گذری از اسطورۀ حماسی تا اسطورۀ عرفانی به تحلیل اسطوره‌های اصلی در متون اوستایی ـ پهلوی می‌پردازد که برای نمونه می‌توان به سیمرغ و درخت اسطوره‌ای، سیمرغ و زال، رستم و اسفندیار و کوه قاف اشاره کرد. مطالعه این اثر برای متخصصان حاوی نکات بدیع و برجسته است و برای علاقه‌مندان به سیر حکمت و عرفان در تاریخ ایران، بسیار آموزنده و خواندنی است. هاشم رضی با پژوهش‌های دقیق سیر حکمت و اشراق را از زرتشت به سهروردی می‌رساند و این امر حتی ما را در سیر شناخت فلسفه و حکمت اسلامی در ایران و ارتباط آن با اندیشه پیش از اسلام یاری می‌رساند.

چاپ چهارم کتاب «حکمت خسروانی: سیر تطبیقی فلسفه و حکمت و عرفان در ایران باستان» به قلم هاشم رضی را ‌ انتشارات بهجت‌ در 720 صفحه با شمارگان 1000 نسخه و با قیمت 60 هزار تومان‌ ارائه‌کرده است.